Các CCB tên lửa phòng không gặp mặt nhân kỷ niệm 45 năm chiến thắng "Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không".

Nhân kỷ niệm 45 năm chiến thắng “Hà Nội-Điện Biên Phủ trên không”, chúng tôi tìm gặp các CCB tên lửa phòng không của Tiểu đoàn tên lửa 72, Trung đoàn 285, Sư đoàn Phòng không 363, một trong các đơn vị có nhiều đóng góp quan trọng trong 12 ngày đêm lịch sử. 

Trò chuyện cùng chúng tôi, các CCB Nguyễn Hữu Cường (SN 1954), thôn Ngọ Phúc, xã Châu Minh và Phạm Mạnh Hiền (SN 1944), thôn Hương Câu, xã Hương Lâm, cùng ở huyện Hiệp Hòa như sống lại thời trai trẻ hào hùng. Được biết ông Cường và ông Hiền đều tham gia quân ngũ giữa năm 1972 và biên chế về Tiểu đoàn tên lửa 72, đóng quân ở huyện Thủy Nguyên (TP Hải Phòng) với nhiệm vụ bảo vệ vùng trời TP Hải Phòng. Trong chiến dịch “Điện Biên Phủ trên không”, xác định mục tiêu chính bắn phá của giặc Mỹ là Thủ đô Hà Nội, do đó, ngày 23-12, Tiểu đoàn 72 được cấp trên điều động hành quân “thần tốc” từ trận địa Trung Hà ở Thủy Nguyên sang trận địa Đại Chu ở huyện Yên Phong (tỉnh Hà Bắc). Lúc này, mục tiêu cơ động an toàn được đặt lên hàng đầu. Bộ phận “nhẹ” gồm sở chỉ huy, thông tin tiếp sức, ra đa, trận địa giả, các xe phục vụ... theo đường Thủy Nguyên - Phà Đụn - đường 18 - Bắc Ninh để về Đại Chu. Bộ phận “nặng” gồm bệ phóng, xe điều khiển, xe ăng-ten, xe đạn, bộ nguồn, chia điện... hành quân theo hướng Phà Kiền - đường 5 - cầu Phú Lương - cầu Đuống ngược về Từ Sơn, rồi tới trận địa Đại Chu. Chuẩn bị trận địa xong, Tiểu đoàn 72 bắt đầu chiến đấu từ ngày 26-12. 

Chiều và đêm hôm ấy, địch huy động khoảng 60 máy bay phản lực các loại đánh dọn đường cho B52 vào rải thảm Hà Nội. Tiểu đoàn nhận chỉ thị đánh tốp F4 khi chúng đang lượn vòng tìm trận địa của ta để cắt bom và 1 chiếc F4 đã bị hạ. Ông Hiền cho biết: “Trước đó, đơn vị nhận định, khi bắn rơi máy bay địch, trận địa Đại Chu sẽ bị các tốp cường kích “bâu” lại đánh phá. Do đó, chúng tôi đã cho nổ trận địa giả cùng lúc với trận địa thật để nghi binh. Quả nhiên, chúng lao vào đánh các ụ đất và khu vực nổ giả nên trận địa chính được an toàn”. 

Trong đêm 26-12, Tiểu đoàn 72 cùng các đơn vị khác đã bắn rơi nhiều máy bay địch. Tuy nhiên, đơn vị không được tính công. Hôm sau, chỉ huy tiểu đoàn báo cáo cấp trên, xin đánh đường bay độc lập và được đồng ý. Các bài bắn B52 theo phương pháp bắn 3 điểm theo dải nhiễu và vượt nửa góc được anh em tập luyện kỹ càng để sẵn sàng đón địch. 

Đêm 27-12 là đêm thứ 10 Mỹ dùng máy bay đánh phá Thủ đô Hà Nội. Đêm đó, chúng huy động 54 pháo đài bay B52 và 66 phản lực để tiếp tục hủy diệt Thủ đô. Lúc này, toàn bộ kíp chiến đấu, ai nấy đều tập trung cao độ. Đến 23 giờ, phát hiện có mục tiêu, đơn vị chọn đánh tốp có 3 máy bay B52 đang ở độ cao 11.000 m, địch dùng nhiều loại máy bay khác xoay quanh các “pháo đài bay” hòng làm nhiễu sóng. Vì đã có kế hoạch từ trước nên bộ đội ta phóng tên lửa giả buộc những “vệ tinh” này chuyển hướng. Xác định được mục tiêu B52, các sĩ quan và trắc thủ thao tác theo hiệu lệnh nhịp nhàng, dứt khoát, bao nỗi căm hờn khi biết tin quân và dân ta hy sinh do bom đạn của giặc dường như được trút lên bệ phóng. 

Đúng 23 giờ 3 phút, hai “rồng lửa” từ trận địa Đại Chu bay vút lên trời xuyên màn đêm tìm đến mục tiêu. Tất cả nín lặng theo dõi, ở cự ly ngoài 20 km, hai đạn tên lửa gặp B52 nổ tung, bùng lên đám cháy rất lớn. Quầng lửa trên trời rơi xuống quận Ba Đình, phần thân rơi xuống hồ Hữu Tiếp (hay còn gọi là hồ Ngọc Hà), đuôi cánh rơi trên đường Hoàng Hoa Thám, 2 động cơ máy bay rơi vào nhà dân ở tổ 51 Ngọc Hà. Quân dân Thủ đô bắt sống 4 tên giặc lái, còn 2 tên đã chết. Trong số 6 tên có hai thiếu tá, hai đại úy, một trung úy, một thượng sĩ. Điểm đặc biệt của chiến công này là chiếc B52 rơi tại chỗ còn nguyên bom đạn khi chúng chưa kịp gây tội ác. Đây là chiến công mà Đại tướng Võ Nguyên Giáp khen là đặc biệt xuất sắc. Nhớ lại khoảnh khắc khi chiếc “pháo đài bay” trúng đạn, ông Nguyễn Hữu Cường xúc động: “Lúc ấy cả trận địa như vỡ òa, tiếng hô “nó cháy rồi” vang vọng trận địa, chúng tôi ôm chầm lấy nhau, nắm chặt tay và ngắm "bông hoa lửa" đang rơi xuống”. Sau trận đánh ấy, Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng đã thưởng Tiểu đoàn 1 con bò. Mấy hôm sau, cả Tiểu đoàn khao quân ăn mừng chiến thắng trong niềm vui khôn xiết. Với những chiến công đặc biệt xuất sắc, Tiểu đoàn 72 đã góp phần quan trọng cùng quân và dân ta làm nên chiến thắng lịch sử 12 ngày đêm “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”, buộc đế quốc Mỹ ký Hiệp định Pari ngày 27-1-1973.

45 năm đã trôi qua, những người lính trẻ nhiệt huyết ngày ấy nay "tóc bạc, da mồi" nhưng những ký ức về một thời hoa lửa vẫn vẹn nguyên trong tâm trí họ. Những câu chuyện hào hùng đó trở thành bài học cách mạng để “truyền lửa” truyền thống cho thế hệ trẻ ngày nay.

Việt Anh