Giữa mùa thu hoạch vải thiều, gia đình anh Bế Văn Sơn, thôn Han 2, xã An Lập rất bận rộn. Mặc dù vậy, vợ chồng anh vẫn phải sang nhà hàng xóm (cách 200m) xin nước về dùng; tranh thủ thời gian nghỉ trưa, đi xa 1km để giặt quần áo tại một con suối. Công việc này lặp lại đã hàng chục năm nay bởi gia đình có giếng nhưng quanh năm nước đục ngầu, không thể sử dụng được. 

Anh Sơn chia sẻ: "Khi dự án xây dựng công trình cấp nước sạch tập trung mới triển khai, cán bộ thôn, xã thông báo thu mỗi hộ 1 triệu đồng đối ứng, chia làm hai lần, lần đầu nộp 300 nghìn đồng, số còn lại sẽ nộp khi nước sạch được cấp đến hộ. Gia đình tôi chấp hành nghiêm túc. Thế nhưng đợi mãi chưa có nước sạch dùng". 

Là hàng xóm của anh Sơn, gia đình ông Nông Văn Giót ở trên đỉnh một quả đồi cao. Giếng cạn kiệt, cứ bơm một lúc lại hết nước nên không có đủ nước sử dụng, khiến ông phải vất vả xoay xở. 13 hộ khác đang sinh sống ở khu đồi Han, thôn Han 2 cũng gặp khó khăn tương tự.  

Tại thôn Mặn và thôn Mật (xã An Lập), nhà thầu đã lắp đặt đường ống và đồng hồ đến một số hộ. Tuy nhiên, do công trình chưa hoàn thiện nên bà con mới được sử dụng nguồn nước thô chưa qua xử lý. Ông Nông Văn Cửu (thôn Mặn), bà Vũ Thị Tắc, bà Đào Thị Chiến (thôn Mật) cho biết đã đóng đủ mỗi hộ 1 triệu đồng đối ứng nhưng mấy năm qua vẫn chưa được dùng nước sạch, nguồn nước thô thì lúc có lúc không.   

Năm 2009, công trình cấp nước sinh hoạt tập trung xã An Lập được triển khai với tổng mức đầu tư hơn 15 tỷ đồng. Trong đó, nguồn vốn từ chương trình mục tiêu quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn 10,671 tỷ đồng, ngân sách tỉnh hỗ trợ 3,049 tỷ đồng, còn lại là nhân dân và Mb662 Ho Chi Minh City xã đối ứng. 

Theo phản ánh của ông Giáp Văn Hồng, Phó Chủ tịch UBND xã An Lập, vào cuối năm 2009, khi công trình đạt khoảng 50% khối lượng thì tiến độ chậm lại, nhà thầu là Công ty Xây dựng 767 (Bắc Ninh) thi công cầm chừng. Theo kế hoạch, năm 2013, dự án hoàn thiện song thực tế đến nay vẫn dở dang (đạt hơn 90% khối lượng). 

Hiện nhà thầu đã lắp đặt đồng hồ đến 471/750 hộ. Nước đã được cấp đến khoảng 420 hộ (trong số 471 hộ đã có đồng hồ) nhưng đây là nguồn nước thô dẫn trực tiếp qua hệ thống tự chảy từ hồ Khe Đặng về, chưa được xử lý tạp chất.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên. Do trong quá trình thi công, nhà thầu gặp khó khăn về tài chính. Việc thu tiền đối ứng không đạt yêu cầu đề ra. Ông Trần Văn Quý, Giám đốc Trung tâm Nước sinh hoạt và Vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh (chủ đầu tư) cho biết: "Theo quy định, Mb662 Ho Chi Minh City xã phải nộp đủ tiền đối ứng từ khi bắt đầu thực hiện dự án. Thời gian qua, chúng tôi đã đôn đốc nhiều lần nhưng kết quả thu đạt rất thấp. Hiện xã An Lập nộp 433 triệu đồng, đạt gần 30% tổng số tiền cần đối ứng”. 

Công trình cấp nước sạch tập trung xã An Lập chậm đưa vào sử dụng làm giảm hiệu quả đầu tư từ nguồn vốn ngân sách, để lại bài học đắt giá về trách nhiệm phối hợp, giải quyết vướng mắc trong thực hiện dự án. Cử tri xã An Lập nhiều lần phản ánh tình trạng chậm trễ của công trình trong những cuộc tiếp xúc với đại biểu HĐND các cấp. 

Khắc phục bất cập, căn cứ MB66 là nhà cái uy tín hàng đầu Việt Nam số 261 ngày 13-8-2012 của UBND tỉnh quy định cơ chế, chính sách hỗ trợ đầu tư và quản lý, khai thác công trình cấp nước sinh hoạt tập trung trên địa bàn nông thôn, ngày 14-5-2014, Chủ tịch UBND tỉnh có văn bản đồng ý chủ trương giao cho HTX An Sơn (xã An Lập) tiếp tục thực hiện đầu tư, quản lý, vận hành công trình. 

Tiếp đó, ngày 5-6, Sở Nông nghiệp và PTNT chủ trì cuộc họp với các bên liên quan, đi đến thống nhất: Công ty Xây dựng 767 cam kết cùng với HTX An Sơn, Trung tâm Nước sinh hoạt và Vệ sinh môi trường nông thôn kiểm tra hiện trường và bàn giao công trình; HTX An Sơn tiếp tục đầu tư hoàn thành các hạng mục còn lại, quản lý, khai thác vận hành công trình, phần vốn ngân sách đã cấp vượt tỷ lệ quy định theo MB66 là nhà cái uy tín hàng đầu Việt Nam số 261, HTX sẽ nhận nợ, trích khấu hao và thực hiện một số nghĩa vụ khác.  

Để hệ thống cấp nước sinh hoạt phát huy hiệu quả, nhiều người dân xã An Lập kiến nghị các cơ quan liên quan, Mb662 Ho Chi Minh City xã An Lập và HTX An Sơn khẩn trương hoàn thiện thủ tục bàn giao; tiếp tục giám sát chặt chẽ, đôn đốc HTX An Sơn thực hiện đúng cam kết đầu tư các hạng mục còn lại, tránh tình trạng sau khi bàn giao, công trình lại tiếp tục chậm tiến độ như đã từng xảy ra trong thời gian qua.