Bản sắc của báo chí Bắc Ninh trong kỷ nguyên số
BẮC NINH - Trong cuốn “Dặm dài đất nước”, Giáo sư sử học Trần Quốc Vượng từng nhắc lại một nhận định nổi tiếng của giới nghiên cứu văn hóa: “Kinh Bắc là cái nôi của văn hóa Việt”. Trên vùng đất ngàn năm văn hiến ấy, những người làm báo Bắc Ninh tự hào về chiều sâu văn hóa của quê hương và mang trách nhiệm gìn giữ, lan tỏa những giá trị ấy, góp phần bồi đắp sức mạnh mềm của vùng đất Kinh Bắc và của đất nước trong thời kỳ hội nhập.
Lịch sử báo chí Bắc Ninh gắn liền với những thăng trầm của vùng đất Kinh Bắc. Từ những tờ báo đầu tiên của Bắc Ninh, Bắc Giang; những năm tháng chung mái nhà Báo Hà Bắc; đến cuộc hợp nhất các cơ quan báo chí hai tỉnh năm 2025 để hình thành Báo và Phát thanh, Truyền hình Bắc Ninh hôm nay. Nhiều tên gọi, nhiều mô hình tổ chức đã thay đổi, nhưng trách nhiệm đồng hành cùng quê hương và phục vụ Nhân dân vẫn là sợi chỉ đỏ xuyên suốt hành trình ấy.
Cùng với những đổi thay của quê hương, báo chí Bắc Ninh luôn hiện diện trên những chặng đường phát triển của địa phương. Từ tuyên truyền kháng chiến, kiến quốc đến công cuộc đổi mới, báo chí đã góp phần kết nối ý Đảng với lòng dân, phản ánh tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân và lan tỏa những giá trị tích cực trong đời sống xã hội.
![]() |
|
Kíp cán bộ, phóng viên, nhân viên kỹ thuật Báo và Phát thanh, Truyền hình Bắc Ninh làm nhiệm vụ trên xe màu. |
Hôm nay, khi Bắc Ninh đang hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030, báo chí tiếp tục có mặt trên những công trình, dự án trọng điểm, trong các phong trào thi đua lao động sản xuất và chuyển động của đời sống kinh tế - xã hội.
Sau một năm hợp nhất, Báo và Phát thanh, Truyền hình Bắc Ninh từng bước xây dựng mô hình truyền thông hội tụ, mở rộng hiện diện trên môi trường số và tiếp cận ngày càng đông đảo bạn đọc, công chúng. Nhiều tháng liền lượng truy cập của báo Bắc Ninh điện tử đứng trong nhóm dẫn đầu các báo Đảng địa phương cả nước. Nhưng phía sau những con số về lượt truy cập, những giải thưởng nghề nghiệp hay sự phát triển của công nghệ, điều làm nên sức sống lâu bền của một cơ quan báo chí vẫn là sự tin cậy của bạn đọc.
Trong thời đại số, khi thông tin xuất hiện ở khắp mọi nơi, khi trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi sâu sắc cách thức sản xuất và tiếp nhận thông tin, câu hỏi đặt ra là: Điều gì khiến bạn đọc tìm đến một cơ quan báo chí địa phương?
Câu trả lời không chỉ nằm ở công nghệ. Công nghệ có thể được mua. Phần mềm có thể được triển khai. AI rồi sẽ trở thành công cụ phổ biến trong mỗi tòa soạn. AI có thể hỗ trợ tìm kiếm dữ liệu, dịch thuật, biên tập, thậm chí tạo ra những bản tin chỉ trong vài giây. Nhưng AI không thể tự mình kiểm chứng sự thật, không thể thay thế trách nhiệm xã hội của người làm báo và cũng không thể chịu trách nhiệm trước công chúng về những thông tin được công bố.
Trong một thế giới mà bất kỳ ai cũng có thể phát tán thông tin, niềm tin trở thành tài sản quý giá nhất của một cơ quan báo chí. Công nghệ giúp thông tin đi nhanh hơn. Nhưng chỉ có sự trung thực, trách nhiệm và văn hóa nghề nghiệp mới giúp thông tin đi xa hơn và ở lại lâu hơn trong lòng bạn đọc.
Điều giữ chân bạn đọc lâu dài chính là những nội dung mang bản sắc riêng, những câu chuyện không nơi nào có thể kể thay. Đối với Bắc Ninh, đó chính là không gian văn hóa Kinh Bắc.
Được sống, làm nghề giữa vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hiến, những người làm báo Bắc Ninh có điều kiện đặc biệt để cảm nhận, khám phá và kể những câu chuyện về Quan họ, tranh Đông Hồ, các lễ hội truyền thống, hệ thống làng nghề, các danh nhân văn hóa, những di sản quý giá của quê hương.
Không gian văn hóa ấy vừa là nguồn đề tài phong phú cho báo chí, vừa góp phần hình thành cốt cách của người làm báo. Tinh thần hiếu học, “trọng nhau vì nghĩa, mến nhau vì tài”, trọng đạo lý của vùng đất Kinh Bắc đã nuôi dưỡng một phong cách làm báo gần dân, tôn trọng sự thật, đề cao lợi ích cộng đồng và luôn hướng tới những giá trị nhân văn.
![]() |
|
Các nghệ sĩ nhiếp ảnh, phóng viên tác nghiệp tại không gian trưng bày tranh dân gian Đông Hồ của gia đình nghệ nhân Nguyễn Đăng Chế. |
Không phải ngẫu nhiên mà thời gian qua, các chuyên trang, chuyên mục về văn hóa, lịch sử, di sản ngày càng được chú trọng. Chuyên trang “Về miền di sản” trên báo Bắc Ninh điện tử là một trong những nỗ lực như thế. Chuyên trang phản ánh các giá trị văn hóa, góp phần tạo dựng một không gian số để kết nối, lưu giữ và lan tỏa di sản đến với công chúng trong và ngoài nước.
Một dấu ấn khác là việc Báo và Phát thanh, Truyền hình Bắc Ninh phối hợp với Báo và Phát thanh, Truyền hình Quảng Ninh, Hải Phòng tổ chức Cuộc thi ảnh “Khoảnh khắc di sản Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc”. Hơn một nghìn tác phẩm của các tác giả trong cả nước tham dự đã thể hiện sức hấp dẫn của Quần thể Di sản thế giới và cho thấy một hướng đi mới trong liên kết truyền thông để lan tỏa giá trị di sản.
Thông qua những hoạt động như vậy, báo chí góp phần đưa di sản đến gần hơn với cộng đồng, lan tỏa những giá trị văn hóa Kinh Bắc trong đời sống đương đại. Đó cũng là cách chuyển hóa văn hóa thành nguồn lực phát triển và sức mạnh mềm của địa phương. Đối với Bắc Ninh, nơi hội tụ những giá trị đặc sắc của vùng đất Kinh Bắc, văn hóa vừa là di sản quý báu được trao truyền qua nhiều thế hệ, vừa là nền tảng tinh thần và nguồn lực quan trọng cho sự phát triển trong thời kỳ hội nhập và chuyển đổi số.
Bởi vậy, xây dựng một cơ quan báo chí hiện đại không đơn thuần là đầu tư công nghệ, trang thiết bị hay phần mềm quản trị tiên tiến. Điều quan trọng hơn là xây dựng đội ngũ những người làm báo có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, làm chủ công nghệ mới nhưng không lệ thuộc vào công nghệ; biết khai thác sức mạnh của AI nhưng không đánh mất trách nhiệm xã hội, kiểm chứng và bảo vệ sự thật.
Từ thực tiễn ấy, trong thời gian tới, cùng với đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng AI, dữ liệu lớn và hoàn thiện mô hình truyền thông hội tụ, Báo và Phát thanh, Truyền hình Bắc Ninh sẽ tiếp tục phát triển các sản phẩm báo chí đa phương tiện, mở rộng không gian truyền thông về văn hóa, lịch sử và con người Kinh Bắc, tăng cường liên kết với các cơ quan báo chí, tổ chức văn hóa và các địa phương để lan tỏa sâu rộng hơn những giá trị đặc sắc của quê hương.
Giáo sư Trần Quốc Vượng từng ví Kinh Bắc như một miền đất luôn “gọi mời tha thiết” đối với những người đã một lần gắn bó. Có lẽ cũng bởi sức gọi ấy mà những người làm báo Bắc Ninh hôm nay vẫn không ngừng tìm cách kể những câu chuyện mới về quê hương bằng ngôn ngữ của báo chí hiện đại.
Trong thời đại AI và truyền thông đa nền tảng, công nghệ sẽ tiếp tục thay đổi cách thức sản xuất và phân phối thông tin. Nhưng điều quyết định một cơ quan báo chí có được bạn đọc nhớ đến và tin cậy hay không vẫn là bản sắc riêng của mình. Với báo chí Bắc Ninh, bản sắc ấy được nuôi dưỡng từ văn hóa Kinh Bắc, từ trách nhiệm với sự thật và từ khát vọng giữ gìn niềm tin của bạn đọc. Đó cũng là giá trị cốt lõi để báo chí Bắc Ninh tiếp tục phát triển trong kỷ nguyên số.
Bắc Ninh


















Ý kiến bạn đọc (0)