Giám đốc quốc gia WB tại Việt Nam Vích-to-ri-a Qua-qua (giữa) và Nhà kinh tế trưởng WB tại Việt Nam X.Ma-ha-gian (ngoài cùng, bên phải) tại buổi công bố báo cáo.

Triển vọng tăng trưởng tích cực

Tại buổi công bố báo cáo, Nhà kinh tế trưởng của WB tại Việt Nam, ông Xan-đíp Ma-ha-gian (Sandeep Mahajan) cho rằng, kết quả khả quan này chủ yếu là nhờ ổn định kinh tế vĩ mô và hoạt động tốt của các ngành chế biến, chế tạo hướng về xuất khẩu có vốn đầu tư nước ngoài. Điều kiện kinh tế vĩ mô tích cực cũng giúp cải thiện vị trí xếp hạng của Việt Nam về rủi ro quốc gia, giúp Chính phủ phát hành thành công trái phiếu trên thị trường quốc tế, huy động được 1 tỷ USD với điều kiện khá hợp lý.

Cụ thể, ông X.Ma-ha-gian cho biết, chỉ số lạm phát cơ bản hay các tỷ lệ lạm phát khác ở mức khá ổn định trong năm 2014, khoảng 5%. Nguyên nhân do Việt Nam có những kiểm soát hiệu quả về mặt chính sách, áp lực cung cầu lên lạm phát khá thấp, thặng dư khác trong nền kinh tế tăng lên và tỷ lệ xuất khẩu tăng trưởng so với năm ngoái.

Một trong những tác động tích cực nữa mà các chuyên gia kinh tế của WB nhấn mạnh là niềm tin của các nhà đầu tư nước ngoài được củng cố và hoạt động trong lĩnh vực đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) được cải thiện khả quan. Cộng đồng đầu tư quốc tế ở Việt Nam đánh giá đã có những cải thiện về mức độ rủi ro ở Việt Nam. Ông X.Ma-ha-gian cho biết: “Khi chúng tôi phỏng vấn lãnh đạo của các công ty chế tạo FDI, họ lạc quan về tương lai và nhắc tới kế hoạch mở rộng hoạt động. Khảo sát năm 2013 không cho kết quả khả quan như vậy. Khảo sát của Phòng Thương mại châu Âu (Eurocham) cũng cho kết quả tương tự. Trong khoảng 4 đến 5 tháng trở lại đây có xu hướng tăng đáng kể về lòng tin của các đầu tư FDI”.

Báo cáo đưa ra đánh giá chung cho rằng, triển vọng trung hạn của nền kinh tế Việt Nam là tương đối tích cực, trong đó GDP sẽ tăng khiêm tốn và ổn định kinh tế vĩ mô tiếp tục được củng cố. Tuy vậy, triển vọng này vẫn chịu tác động của hai rủi ro sau: Tiến độ tương đối chậm trong việc cải cách doanh nghiệp Nhà nước và ngân hàng có thể gây tác động bất lợi với tình hình tài chính vĩ mô; định hướng xuất khẩu mạnh của Việt Nam có thể bị ảnh hưởng bởi những diễn biến bất lợi của nền kinh tế toàn cầu.

Hoạt động chưa hết tiềm năng, vẫn phụ thuộc vào FDI

Nêu ra bức tranh còn nhiều tương phản giữa hiệu quả hoạt động của khu vực có vốn đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp trong nước, ông X.Ma-ha-gian cho rằng “kinh tế Việt Nam vẫn chưa hoạt động hết tiềm năng của mình”, “đầu tư nước ngoài tiếp tục là nguồn tăng trưởng quan trọng trong khi các doanh nghiệp trong nước vẫn đang phải vật lộn với nhiều khó khăn”. 

Số lượng doanh nghiệp trong nước đóng cửa, phá sản, tạm ngừng hoạt động khá lớn trong năm qua, nhưng đáng lo ngại hơn là trong khi số lượng doanh nghiệp đóng cửa gia tăng thì số mở mới lại giảm xuống. Theo thống kê của WB, số doanh nghiệp đóng cửa lên tới 60.300 đơn vị trong 11 tháng năm 2014 và 60.700 trong năm 2013.

Báo báo của WB cũng nêu rõ, đà tăng trưởng của kinh tế Việt Nam đang phụ thuộc nhiều vào khu vực doanh nghiệp FDI, do khu vực doanh nghiệp trong nước đang ngày càng khó khăn.

Ông X.Ma-ha-gian nhận định “nếu tăng hiệu quả hoạt động của các ngành kinh tế trong nước thì sẽ tốt hơn nhiều” và nhận xét đầu tư nội địa còn thấp, khối bán lẻ tăng trưởng thấp và người tiêu dùng chưa mạnh dạn chi tiêu.

Theo Nhà kinh tế trưởng WB tại Việt Nam: “Tiềm năng tăng trưởng của Việt Nam là khoảng 6-6,5%. Hiện giờ GDP mới chỉ 5,6% thì rõ ràng chưa phát triển hết tiềm năng”.

Theo bà Vích-to-ri-a Qua-qua (Victoria Kwakwa), Giám đốc quốc gia WB tại Việt Nam: “Tiềm năng để kinh tế Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng cao hơn chỉ có thể trở thành hiện thực khi có tiến bộ thực sự trong việc giải quyết những bất cập của khu vực doanh nghiệp Nhà nước và ngân hàng-hiện đang gây trở ngại tới hiệu quả và năng suất của nền kinh tế”. Bà nhấn mạnh: “Tiếp tục đẩy nhanh tiến độ cải cách và hoàn thiện môi trường kinh doanh là mấu chốt để đưa nền kinh tế (Việt Nam-PV) vươn tới quỹ đạo tăng trưởng mới”.

Đáng chú ý, Nhà kinh tế trưởng X.Ma-ha-gian còn đưa ra cảnh báo, nợ công ở Việt Nam đang trở nên đáng quan ngại và có xu hướng gia tăng, cho dù mức rủi ro thấp. Ông cho biết, Việt Nam đã trở thành nước thu nhập trung bình nên việc tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi sẽ giảm dần. 

Như vậy Việt Nam sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào các nguồn vốn vay thương mại và tỷ trọng của vốn vay thương mại sẽ tăng lên. Theo ông, để có thể đa dạng hóa các nguồn vốn cả trong nước và nguồn vốn nước ngoài, tránh bị phụ thuộc quá nhiều vào nguồn vốn bên ngoài, Việt Nam phải cải thiện được vị trí xếp hạng về tín dụng của mình.

Theo QĐND