Tết Đoan Ngọ là một phần tiêu biểu trong hệ thống văn hóa dân gian lâu đời của Trung Quốc.

Trẻ em biểu diễn múa rồng nhân dịp Tết Đoan Ngọ tại Sơn Đông, Trung Quốc.

Theo sử liệu và truyền thống dân gian, Tết Đoan Ngọ còn được gọi là Tết Đoan Dương, có nguồn gốc từ thời cổ đại, ban đầu gắn với tập tục trừ bệnh, phòng dịch và cầu bình an trong giai đoạn giao mùa đầu Hạ.

Theo thời gian, lễ hội này được gắn liền với hình tượng nhà thơ yêu nước Khuất Nguyên - nhân vật lịch sử thời Chiến Quốc, qua đó trở thành dịp tưởng niệm và tôn vinh tinh thần trung nghĩa, yêu nước trong văn hóa Trung Hoa.

Người dân làm bánh ú đón Tết Đoan Ngọ tại Quý Châu, Trung Quốc.

Theo giới nghiên cứu văn hóa Trung Quốc, giá trị của Tết Đoan Ngọ không chỉ nằm ở các tập tục dân gian phong phú mà còn thể hiện chiều sâu lịch sử, tư tưởng nhân văn và bản sắc văn hóa đặc trưng, tiếp tục được gìn giữ và phát huy trong đời sống hiện đại.

Người dân làm bánh ú đón Tết Đoan Ngọ tại Giang Tô, Trung Quốc.

Tết Đoan Ngọ hiện là một trong những ngày nghỉ lễ chính thức tại Trung Quốc. Năm 2009, lễ hội này được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, trở thành lễ hội truyền thống đầu tiên của Trung Quốc được ghi danh ở cấp độ toàn cầu, qua đó khẳng định sức lan tỏa rộng rãi của văn hóa Đoan Ngọ.

Các hoạt động truyền thống trong ngày Tết Đoan Ngọ bao gồm đua thuyền rồng, ăn bánh chưng gạo nếp (zongzi), treo ngải cứu và xương bồ trước cửa nhà nhằm xua đuổi tà khí, cầu sức khỏe và may mắn.

Hoạt động đua thuyền rồng nhân dịp Tết Đoan Ngọ tại Quảng Đông, Trung Quốc.

Đây cũng được coi là “lễ hội vệ sinh” trong quan niệm dân gian, khi người dân tiến hành dọn dẹp nhà cửa, sử dụng các loại thảo dược và vật phẩm truyền thống để phòng chống dịch bệnh trong thời tiết nóng ẩm đầu mùa Hè.

Đua thuyền rồng là hoạt động mang tính biểu tượng cao, gắn với truyền thuyết người dân chèo thuyền tìm kiếm và cứu giúp Khuất Nguyên sau khi ông trầm mình xuống sông Mịch La. Tập tục ném bánh xuống sông cũng ra đời từ câu chuyện này, với ý nghĩa bảo vệ thi thể người hiền tài khỏi bị cá tôm xâm hại, dần phát triển thành phong tục ăn bánh chưng gạo nếp trong dịp lễ.

Học sinh tại một trường mầm non ở Sơn Đông, Trung Quốc tham gia Lễ hội đua thuyền nhân dịp Tết Đoan Ngọ.

Ngoài ra, phong tục treo ngải cứu, uống rượu nếp và đeo túi thơm thảo dược cũng phản ánh quan niệm dân gian về phòng bệnh, trừ tà và bảo vệ sức khỏe. Một số tập tục như buộc dây ngũ sắc hay tặng túi thơm cho trẻ em cũng mang ý nghĩa cầu bình an, đồng thời trở thành biểu tượng văn hóa giàu tính thẩm mỹ trong đời sống cộng đồng.

Lợi ích bất ngờ từ món rượu nếp Tết Đoan ngọ ít ai biết

Rượu nếp (cơm rượu nếp) trong ngày Tết Đoan Ngọ có nhiều tác dụng tốt cho sức khỏe mà ít ai biết.

Vải thiều tăng giá gấp ba trong ngày Tết Đoan Ngọ

Mỗi kg vải thiều sáng 10/6 được các cửa hàng trái cây bán giá 110.000-150.000 đồng, gấp đôi ngày thường và gấp 3 so với cùng kỳ năm ngoái.

Ý nghĩa Tết Đoan ngọ là gì?

Chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà cho biết, Tết Đoan ngọ xuất phát từ điển tích trong dân gian. Điển tích này có nhiều dị bản khác nhau.