Nhiều tổ chức, cá nhân, các nhà khoa học thuộc các viện nghiên cứu, trường đại học trong nước; đại diện một số cơ quan trực thuộc Bộ KH&CN; Sở Nông nghiệp và PTNT, Tài chính, Công Thương, Kế hoạch và Đầu tư, KH&CN Bắc Giang và Hà Nội tham dự dưới sự chủ trì của Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bùi Văn Hạnh và Thứ trưởng Bộ KH&CN Trần Văn Tùng. 

Mở đầu hội thảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh tầm quan trọng của cây vải thiều đối với sự phát triển KT-XH của tỉnh Bắc Giang. Đồng chí nêu lên mong muốn của chính quyền, người dân và những định hướng của tỉnh để phát triển vùng vải thiều một cách bền vững. Qua đó, đồng chí đề nghị các nhà khoa học hiến kế, hỗ trợ Bắc Giang về mặt công nghệ sản xuất và bảo quản sau thu hoạch để nâng cao hiệu quả kinh tế của loại cây ăn quả đặc biệt này. 

Tại đây, những nhà khoa học đầu ngành đã tham luận, đề xuất một số giải pháp, trong đó có giải pháp xây dựng chiến lược phát triển bền vững vùng vải thiều Bắc Giang thông qua quy trình sản xuất đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm, độ đồng đều, nắm bắt thị hiếu người tiêu dùng và xác định thị trường… 

Một số ý kiến cho rằng, công nghệ để bảo quản vải thiều có nhiều, vấn đề là lựa chọn được công nghệ đáp ứng được 3 tiêu chí: tiên tiến, phù hợp, khả thi với điều kiện địa phương. CAS (công nghệ tế bào kết hợp làm lạnh nhanh với việc tạo từ trường điện tử và sóng siêu âm, nhiệt độ bảo quản phải đạt -35 độ C) có nhiều ưu điểm nhưng chi phi quá cao, đồng thời yêu cầu ngặt nghèo về tiêu chuẩn quả nguyên liệu chỉ có thể đáp ứng yêu cầu thị trường cao cấp nên cần cân nhắc khi lựa chọn. 

Bên cạnh đó, một số nhà khoa học giới thiệu công nghệ chiếu xạ thực phẩm ứng dụng xử lý kiểm dịch quả vải phục vụ xuất khẩu, công nghệ bảo quản nhiệt, bảo quản bằng hóa chất thân thiện với môi trường, công nghệ sinh học… Một số ý kiến cũng nhấn mạnh tính chất đặc biệt của quả vải đó là dễ "mất mã” khi làm sạch bằng nước, lưu ý phải xác định thị trường để áp dụng quy trình sản xuất cũng như bảo quản sản phẩm cho phù hợp…Cần vận động người dân thay đổi tập quán canh tác, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật trong sản xuất để sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn trong nước, quốc tế. 

Các nhà khoa học cũng cảnh báo một số yếu tố tác động đến khả năng xuất khẩu vải thiều vào các thị trường khó tính như Nhật Bản, Hoa Kỳ, châu Âu trong đó có yêu cầu ngặt nghèo về vệ sinh an toàn thực phẩm. 

Kết thúc hội thảo, Thứ trưởng Bộ KH&CN Trần Văn Tùng cho rằng các nhà khoa học đã đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết, trách nhiệm và thẳng thắn; gợi mở nhiều vấn đề cho nhà quản lý từ trung ương đến địa phương, các doanh nghiệp và người sản xuất vải thiều. 

Thời gian tới, Bộ tiếp tục giao cho Viện Nghiên cứu và Phát triển vùng phối hợp với Sở KH&CN Bắc Giang nghiên cứu, chuyển giao công nghệ CAS và một số công nghệ khác cho Bắc Giang trong sản xuất, bảo quản, chế biến vải thiều và nhiều nông sản khác. Đồng chí Thứ trưởng đề nghị lãnh đạo tỉnh tiếp tục quan tâm khuyến khích, hỗ trợ người sản xuất và các doanh nghiệp ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật; đổi mới cách tiếp cận thị trường, có chiến lược phát triển thương hiệu cho vải thiều và các sản phẩm nông nghiệp của tỉnh hướng đến thị trường quốc tế.

Mỹ Bình