Chợ Cầu Treo, xã Minh Đức (Việt Yên) vừa được cải tạo, nâng cấp.

Diện mạo mới

Trước đây, chợ Rào, xã Quế Nham (Tân Yên) do UBND xã quản lý song nhiều năm không được tu bổ, sửa chữa nên xuống cấp trầm trọng. Nguồn lực có hạn, UBND xã, huyện làm các thủ tục chuyển đổi mô hình nên chợ được giao cho HTX Thương mại và Dịch vụ sản xuất kinh doanh vật liệu xã Quế Nham quản lý, khai thác vào năm 2014. Trên diện tích gần 3 nghìn m2, HTX đầu tư khoảng 20 tỷ đồng xây dựng chợ theo tiêu chuẩn vùng nông thôn. Đầu năm nay, công trình hoàn thành, đưa vào sử dụng. Giờ đây, chợ không còn cảnh nền đất lầy thụt, bụi bặm nữa, thay vào đó là dãy ki ốt kiên cố. Nhà cầu chợ lợp tôn đỏ. Nền chợ, đường nội bộ đổ bê tông sạch sẽ, tạo điều kiện cho người dân kinh doanh thuận lợi. 

Chị Nguyễn Thị Cẩm, thôn Ba Làng, xã Quế Nham có hơn 10 năm bán quần áo tại chợ Rào chia sẻ: “Những năm trước, tôi dùng chiếc bạt nhỏ dựng tạm che chắn chỗ ngồi nên có hôm không kịp chạy mưa, hàng bị ướt sũng phải bán thấp hơn giá nhập. Từ khi chợ được cải tạo, gia đình tôi thuê ki ốt mở cửa suốt tháng, khách đến mua ngày một tăng, lợi nhuận cao gấp 3-4 lần so với trước”.

Tương tự, chợ Cầu Treo, xã Minh Đức (Việt Yên) cũng được giao cho Công ty TNHH Đầu tư thương mại và dịch vụ Quỳnh Mai trong xã khai thác trong 35 năm. Sau gần 8 tháng có giấy chứng nhận đầu tư, đến nay Công ty thi công xong nhà cầu chợ chính và các hạng mục phụ trợ. Hiện Công ty đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng các ki ốt, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2017. Ông Vũ Văn Thuận, Phó Chủ tịch UBND xã Minh Đức cho biết: “Chợ Cầu Treo họp theo phiên có từ lâu đời. Tuy nhiên, vị trí chợ trũng thấp, lầy lội nên người kinh doanh trong chợ thường lấn chiếm vỉa hè, lòng đường để bán. Hiện tình trạng này đã được khắc phục, hoạt động giao thương tại chợ sôi động nhiều hơn trước do hạ tầng được cải thiện”. 

Thu hút nguồn lực xã hội hóa

Được biết, căn cứ điều kiện thực tế, năm 2012, UBND tỉnh ban hành Quyết định 192/2012/QĐ-UBND về thực hiện chuyển đổi mô hình tổ chức quản lý và kinh doanh khai thác chợ trên địa bàn. Thực hiện chỉ đạo, nhiều huyện, TP nhanh chóng thành lập Ban chuyển đổi mô hình chợ; xây dựng kế hoạch, phương án chuyển đổi cho từng chợ. Một số huyện còn tạo điều kiện về giải phóng mặt bằng, dành nguồn quỹ khuyến công hỗ trợ các tổ chức tham gia. Đến nay, toàn tỉnh có 29/134 chợ do doanh nghiệp, HTX quản lý, tập trung tại TP Bắc Giang, các huyện: Tân Yên, Lục Ngạn, Hiệp Hòa. Thực tế cho thấy, việc chuyển đổi đã huy động được nhiều nguồn lực đầu tư, nâng cấp, cải tạo mạng lưới chợ làm cho hạ tầng thêm khang trang, hiện đại. Riêng năm 2016, nguồn lực xã hội hóa đầu tư xây dựng chợ đạt hơn 300 tỷ đồng.

Tuy nhiên, thực hiện công tác này còn gặp không ít trở ngại. Đó là mạng lưới chợ trong tỉnh đa số họp theo phiên ở nông thôn, miền núi nên khó thu hút nhà đầu tư cũng như các nguồn lực khác để nâng cấp. Một số nơi chính quyền chưa kiên quyết dẫn đến không tạo được sự đồng thuận của các hộ kinh doanh. Đơn cử như chợ Vôi (Lạng Giang) đã xuống cấp nhiều năm, hệ thống dây điện chằng chịt, nguy cơ xảy ra cháy nổ cao. Thế nhưng chợ vẫn chưa chuyển đổi được do các tiểu thương phản đối. Còn chợ Tân Mỹ (TP Bắc Giang) dù đã hoàn thành nhưng vẫn vắng bóng người đến trao đổi hàng hóa. 

Theo kế hoạch, đến năm 2020, toàn bộ các chợ ở khu vực nông thôn, miền núi có cơ sở vật chất không bảo đảm sẽ được cải tạo, nâng cấp; xây dựng mới một số chợ ở các cụm dân cư, khu, cụm công nghiệp và trung tâm cụm xã theo mô hình chuyển đổi. Năm 2017, dự kiến 9 chợ sẽ chuyển đổi gồm: Song Khê (TP Bắc Giang); Thanh Hải, chợ Kim (Lục Ngạn); chợ Lữ Vân (Tân Yên); chợ Triển, Tân Thịnh (Lạng Giang); chợ Neo (Yên Dũng); chợ Phương Sơn, Thanh Giã (Lục Nam). 

Ông Ngô Duy Nam, Phó trưởng Phòng Quản lý Thương mại (Sở Công thương) cho biết, để đẩy mạnh mô hình chuyển đổi quản lý chợ, tháo gỡ vướng mắc, Sở tiếp tục thông báo công khai quy hoạch phát triển mạng lưới chợ, trung tâm thương mại và chính sách ưu đãi trong đầu tư phát triển chợ để công dân, doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận. Sở cũng kiến nghị tỉnh chỉ thực hiện chuyển đổi mô hình tổ chức quản lý đối với các chợ có nhà đầu tư đăng ký, không nên giao chỉ tiêu thực hiện cụ thể cho từng địa phương. 

Đi đôi với biện pháp trên, nhiều ý kiến cho rằng, cần có chính sách ưu đãi về thuế, mặt bằng để thu hút nguồn lực xã hội hóa. Hằng năm, mở lớp đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ quản lý, kinh doanh chợ. Đơn vị được giao cải tạo cần nghiên cứu, bảo đảm xây dựng chợ phù hợp với quy hoạch mạng lưới chợ gắn với thực tiễn nhằm khai thác hiệu quả, tránh tình trạng “cửa đóng, then cài” khi hoàn thành.

Trịnh Lan