Khi lòng tin bị lợi dụng

Tiền mất có thể làm lại nhưng cảm giác bị chính người mình tin tưởng lừa dối là điều khó nguôi ngoai. Nhiều tháng đã qua nhưng chị Phạm Thị Nguyệt ở xã Nhã Nam vẫn không quên được bài học đắt giá từ lần góp vốn làm ăn với người em thân thiết.

Trước khi xảy ra vụ việc, chị Nguyệt và Mạc Thị Văn (sinh năm 1992) ở thôn Đồng Điều cùng xã đều kinh doanh đồ gia dụng nên thường xuyên qua lại, dần trở nên thân thiết. “Cô ta nhận mẹ tôi làm mẹ nuôi, đi lại như người trong gia đình”, chị Nguyệt kể. Văn nhiều lần tâm sự về hoàn cảnh khó khăn, mong muốn có vốn làm ăn.

Cơ quan chức năng khám xét trụ sở làm việc của Công ty Hiền Khiêm.

Khoảng đầu năm 2024, Văn nói đang kinh doanh hàng gia dụng nhập từ cửa khẩu Tân Thanh (Lạng Sơn), lợi nhuận cao nhưng thiếu vốn. Văn gạ chị Nguyệt góp vốn và hứa chia lợi nhuận theo từng đơn hàng. “Tôi nghĩ chị em tin tưởng nhau thì cùng làm ăn để cải thiện cuộc sống. Không ngờ lòng tin bị lợi dụng”, chị Nguyệt nói.

Ban đầu, chị chỉ góp khoản tiền nhỏ. Sau đó do Văn liên tục thông báo có khách đặt hàng, gửi bảng giá và lợi nhuận dự kiến khiến chị tin rằng việc kinh doanh thuận lợi. Thực tế, toàn bộ các đơn hàng đều do Văn dựng lên nhằm chiếm đoạt tiền góp vốn của chị Nguyệt.

Theo hồ sơ vụ án, từ tháng 3/2024 đến cuối năm 2024, chị Nguyệt đã 74 lần chuyển hơn 3,84 tỷ đồng để góp vốn kinh doanh với Văn. Để tạo lòng tin, Văn vẫn trích một phần tiền gốc và lợi nhuận chuyển cho chị Nguyệt, khiến nạn nhân càng tin tưởng và tiếp tục góp vốn với số tiền ngày càng lớn hơn.

Đến đầu năm 2025, Văn vẫn giữ của chị Nguyệt gần 569 triệu đồng. Thấy chị nhiều lần đòi, tháng 4/2025, Văn dựng kịch bản mua bán hàng hóa trực tuyến. Đối tượng hướng dẫn chị tham gia các nhóm Zalo, Facebook kinh doanh đồ gia dụng, đồng thời lập tài khoản Zalo mang tên “Em Trà” để đóng giả khách hàng đặt mua hàng, tạo các giao dịch giả nhằm chiếm đoạt thêm tiền. Chỉ đến khi phát hiện các địa chỉ nhận hàng không tồn tại, mã vận đơn không có thật và những lời hứa thanh toán chỉ là sự trì hoãn, chị Nguyệt mới biết mình bị đưa vào bẫy.

Bị cáo Mạc Thị Văn tại tòa.

Theo cáo trạng, tổng số tiền Mạc Thị Văn chiếm đoạt của chị Nguyệt lên tới hơn 1,77 tỷ đồng. Với hành vi này, cuối tháng 5 vừa qua, bị cáo đã bị Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Ninh tuyên phạt 13 năm tù, buộc bồi thường toàn bộ số tiền đã chiếm đoạt cho bị hại.

Vụ án trên không phải cá biệt. Trên địa bàn tỉnh thời gian qua xảy ra nhiều vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản xuất phát từ những lời mời gọi góp vốn, tham gia hụi, họ hoặc hợp tác kinh doanh.

Mới đây, Tòa án nhân dân tỉnh xét xử bị cáo Ngô Thị Lan (sinh năm 1966), trú tại xã Tam Giang về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Là giáo viên nghỉ hưu, từ nhiều năm trước, Lan đã đứng ra tổ chức các dây bậu (hụi, họ) thu hút nhiều người dân địa phương tham gia.

Thời gian đầu, các dây bậu do Lan "cầm cái" hoạt động nghiêm túc tạo được uy tín và sự tin tưởng của nhiều người. Sau đó, do một số người lấy bậu xong không tiếp tục tham gia, một phần do Lan kinh doanh đa cấp bị thua lỗ và sử dụng tiền của người chơi bậu để xây nhà, mua đất dẫn đến mất cân đối thu - chi.

Lợi dụng việc nhiều người chơi song không biết chính xác ai tham gia, ai lĩnh bậu, Lan đã dựng lên thông tin có người lĩnh bậu với mức lãi cao hơn để tạo lòng tin. Tuy nhiên, người lĩnh bậu thực tế lại là Lan, dù không phải thành viên của dây bậu. Với thủ đoạn này, từ cuối năm 2020 đến đầu năm 2024, Lan đã chiếm đoạt hơn 36,5 tỷ đồng của 275 bị hại, phần lớn là người thân, hàng xóm và bạn bè quen biết lâu năm. Có nhiều người hoàn cảnh khó khăn, ở tuổi xưa nay hiếm, tích cóp cả đời được khoản tiền dưỡng già cũng bị đối tượng lừa mất.

Giấc mơ lợi nhuận cao và cái giá phải trả

Bên cạnh các vụ bị người thân quen lừa đảo, nhiều người còn trở thành nạn nhân vì tin vào các cơ hội đầu tư bất động sản được quảng bá là "sinh lời cao, giá thấp hơn thị trường”.

Với mong muốn sở hữu đất giá rẻ, hàng chục khách hàng đã ký hợp đồng góp vốn với Công ty trách nhiệm hữu hạn Đầu tư và Xây dựng Hiền Khiêm (gọi tắt là Công ty Hiền Khiêm), trụ sở tại phường Kinh Bắc. Để khách hàng tin tưởng, góp vốn, Phan Văn Khiến, Giám đốc Công ty và đồng phạm đưa thông tin doanh nghiệp đang tham gia triển khai dự án khu dân cư số 1 phường Hạp Lĩnh và cam kết sau 36 tháng sẽ giao đất cho khách hàng.

Cơ quan công an lấy lời khai của bị can Phan Văn Khiến, Giám đốc Công ty Hiền Khiêm.

Tuy nhiên, theo kết quả điều tra của Phòng Cảnh sát Kinh tế, Công an tỉnh, Công ty Hiền Khiêm không phải chủ đầu tư, không được giao thực hiện bất kỳ nhiệm vụ nào liên quan đến dự án trên nhưng vẫn huy động vốn của nhiều người dân.

Ngoài ra, Công ty còn có dấu hiệu vi phạm trong huy động vốn của khách hàng để thực hiện các dự án khác, trong đó có dự án khu dân cư xã Yên Trung từ năm 2017 đến năm 2020. Đến nay, cơ quan điều tra xác định gần 100 khách hàng đã ký hợp đồng góp vốn cho Công ty Hiền Khiêm với tổng số tiền gần 200 tỷ đồng.

Theo cơ quan điều tra, các đối tượng thường đưa ra mức giá chỉ bằng khoảng một nửa giá trị dự kiến của lô đất sau khi hoàn thiện hạ tầng. Mức giá hấp dẫn cùng kỳ vọng lợi nhuận cao đã khiến nhiều người chấp nhận "rủi ro", quyết định xuống tiền, nhất là khi thấy người khác đã bán lại đất theo kiểu “lúa non”, lãi cả trăm triệu đồng.

Theo Trung tá Đào Ngọc Oanh, Đội trưởng Đội 3 Phòng Cảnh sát kinh tế, các đối tượng lừa đảo hiện nay thường không sử dụng những lời hứa quá phi thực tế mà núp trong vỏ bọc đáng tin cậy. Chúng thường xây dựng hình ảnh doanh nhân thành đạt, lãnh đạo doanh nghiệp có tiềm lực tài chính, xuất hiện thường xuyên tại khu vực dự án hoặc tham gia hoạt động thi công hạ tầng, di chuyển mộ phần, mua đất nông nghiệp của người dân nằm ven dự án… Những biểu hiện bên ngoài đó khiến nhiều người lầm tưởng doanh nghiệp có đầy đủ quyền và năng lực triển khai dự án.

Ngoài vụ án tại Công ty Hiền Khiêm, từ tháng 4 đến nay, Cơ quan Cảnh sát điều tra (Phòng Cảnh sát kinh tế) khởi tố một số vụ án liên quan đến huy động vốn thực hiện dự án bất động sản, trong đó có các vụ việc xảy ra tại dự án Khu đất đấu giá quyền sử dụng đất thôn Chi Long, xã Yên Phong và dự án Khu dân cư số 2 xã Bắc Lũng. Các vụ án đang được điều tra.

Hành vi huy động vốn trái quy định, lợi dụng tâm lý muốn đầu tư sớm để hưởng lợi nhuận cao mang đến nhiều hệ lụy. Khi các giao dịch chủ yếu dựa trên lời hứa, cam kết hoặc niềm tin vào những dự án chưa đủ điều kiện pháp lý, người chịu thiệt hại cuối cùng thường là những người góp vốn.

“Khi người dân thấy máy móc thi công, cán bộ doanh nghiệp xuất hiện thường xuyên tại khu vực dự án hoặc có các giao dịch đất đai liên quan, họ dễ tin rằng doanh nghiệp có đủ điều kiện thực hiện dự án. Đây là tâm lý mà các đối tượng thường lợi dụng để huy động vốn trái quy định hoặc thực hiện hành vi lừa đảo”, Trung tá Oanh cho biết thêm.

Thông qua xét xử các vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Thẩm phán Trần Thị Hà, Chánh tòa Hình sự, Tòa án nhân dân tỉnh khuyến cáo: “Để không trở thành nạn nhân của các đối tượng lừa đảo, trước khi quyết định góp vốn hay đầu tư, mỗi người cần tìm hiểu kỹ đối tác, dự án và cơ sở pháp lý liên quan. Bởi sự thận trọng chính là “hàng rào” hiệu quả nhất để bảo vệ tài sản của mình trước những lời hứa hẹn hấp dẫn”.

Bắc Ninh: Bắt đối tượng truy nã sau 16 năm lẩn trốn tại Trung Quốc

BẮC NINH - Bỏ trốn sang Trung Quốc lấy vợ, sinh con sau khi đường dây mua bán 4 bánh heroin bị triệt phá, đối tượng Hoàng Văn Hùng (sinh năm 1980) ở xã Thụy Hùng (Lạng Sơn) bị Công an Bắc Ninh bắt giữ. 

Bắc Ninh: Cảnh báo thủ đoạn chiếm đoạt phương tiện của lái xe ôm

BẮC NINH - Một nhóm thanh thiếu niên sau khi không tìm được xe máy để trộm cắp mang bán lấy tiền ăn chơi đã lên kế hoạch chiếm đoạt tài sản của người chạy xe ôm tại phường Nếnh (Bắc Ninh).

Bắc Ninh: Khởi tố 3 vụ án, xử lý các đối tượng đổ trái phép gần 700 tấn chất thải ra môi trường

BẮC NINH - Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bắc Ninh vừa khởi tố 3 vụ án hình sự, khởi tố 3 bị can liên quan đến hành vi đổ trái phép gần 700 tấn chất thải rắn từ hoạt động sản xuất bê tông ra môi trường, gây nguy cơ ô nhiễm nghiêm trọng.