Không phải ai cũng có thể thực hiện được ước mơ của mình, nhưng ai cũng có thể thắp sáng ước mơ cho người khác. Đó cũng là thông điệp nhân văn mà truyện ngắn "Đam mê không màu" gửi đến bạn đọc. Nhân vật Thành, một cựu cầu thủ không may mất đi ánh sáng sau tai nạn đã không đầu hàng số phận mà chọn trở về quê hương, truyền ngọn lửa đam mê bóng đá cho những đứa trẻ vùng biên. Từ một bãi đất trống đơn sơ, anh không chỉ dạy các em cách chơi bóng, mà còn dạy các em biết sống tử tế, biết tránh xa cám dỗ và nuôi dưỡng khát vọng vươn lên. Với lối kể dung dị, giàu cảm xúc, truyện khẳng định rằng ánh sáng lớn nhất không nằm ở đôi mắt, mà ở niềm tin, nghị lực và tình yêu dành cho con người.

Truyện của tác giả Ngọc Mai, đến từ Hà Tĩnh.                       Hồng Minh (giới thiệu)

Mùa nước nổi nơi biên viễn thường bắt đầu bằng những dải mưa sướt mướt, giăng kín từ đêm trường cho đến tận lúc hừng đông ló rạng. Trong căn nhà nhỏ nằm nép mình bên triền đê, Thành lặng lẽ ngồi trên chiếc ghế mây đã sờn cũ. Đôi mắt anh, dù đã vĩnh viễn khép lại cánh cửa ánh sáng, vẫn đang thức cùng nhịp sống ngoài kia. Đối với Thành, thế giới giờ đây không còn được dệt bằng sắc màu, mà là một bản hòa ca nồng nàn của những rung động li ti, mùi phù sa ngai ngái và muôn vàn âm thanh trầm bổng của đất trời.

Từ đằng xa, tiếng xích xe đạp rỉ sét nghiến vào nhau khô khốc, phát ra những nhịp "lạch cạch" quen thuộc. Thành khẽ mỉm cười. Anh đứng dậy, từng bước chân chuẩn xác đến kinh ngạc dù không cần đến sự hỗ trợ của cây gậy dẫn đường. Mọi góc cạnh, đồ vật trong căn nhà này từ lâu đã hằn sâu vào trí nhớ, rành mạch và chi tiết như một sơ đồ chiến thuật của một trận cầu kinh điển mà anh vẫn hằng ấp ủ.

- "Thầy Thành ơi! Hôm nay trời ẩm lắm, mặt sân chắc trơn như mỡ, thầy tính sao?" – Tiếng Lâm vang lên lanh lảnh ngay đầu ngõ.

- "Trơn thì mình đá kiểu trơn. Càng khó, các em mới học được cách giữ thăng bằng trên đôi chân của mình" - Thành điềm tĩnh đáp.

Lâm năm nay mười bốn tuổi, bản tính lanh lợi. Suốt năm năm qua, cậu nhóc không chỉ là người dẫn đường, mà còn là đôi mắt sáng nhất giúp anh chạm vào nhịp sống của sân cỏ.

Minh họa: Văn Tĩnh.

Dọc theo con đường đất đỏ, khứu giác của Thành cảm nhận mùi cỏ cháy nắng quyện cùng vị phù sa nồng đượm đặc trưng của dòng sông quê. Thứ mùi vị ấy bất chợt đánh thức một miền ký ức xa xăm, dội về dữ dội và xoáy sâu như một cú sút "bẻ lòng" hiểm hóc. Mười năm trước, cái tên "Thành sóc" từng là nỗi khiếp sợ trên sân cỏ của đội trẻ tỉnh nhà. Với đôi chân thoăn thoắt lướt trên thảm cỏ xanh mướt, anh đã chinh phục những đấu trường lớn bằng một tương lai rạng rỡ và đôi mắt tinh anh có thể thấu thị mọi ý đồ của đối phương chỉ trong một nhịp thở. Nhưng rồi, một vụ va chạm định mệnh trên đường về quê đã vĩnh viễn khép lại cánh cửa ánh sáng của anh. Khi tỉnh dậy giữa bệnh viện, thứ đầu tiên bóp nghẹt lấy anh không phải là nỗi đau thể xác, mà là một khối bóng đêm đặc quánh, tàn nhẫn nuốt chửng mọi hy vọng vừa chớm nở.

Thành không thể nào quên những ngày đầu sau tai nạn, anh từng điên cuồng đập phá, gào thét trong tuyệt vọng khi thấy đời mình bỗng chốc trở thành một hố đen thăm thẳm. Anh cố ép mình đi học chữ nổi, rồi học nghề massage trong những căn phòng sực nức mùi tinh dầu ở phố thị. Nhưng giữa không gian tĩnh lặng đến ngột ngạt ấy, Thành thấy mình chẳng khác nào một con cá mắc cạn đang thoi thóp. Linh hồn anh vốn thuộc về thảm cỏ xanh, về tiếng hò reo vang dội khán đài và mùi mồ hôi mặn chát của những trận cầu rực lửa.

- "Nếu không thể trực tiếp chạy theo trái bóng, mình sẽ là người nhóm lửa cho những đôi chân khác!" - Ý nghĩ ấy lóe lên như một tia chớp, thôi thúc anh trở về quê nhà.

***

Những ngày đầu "Đam Mê FC" ra đời, Thành phải đối mặt với những cái nhìn ái ngại. "Thầy mù mà đòi dạy đá bóng? Chắc ông ấy tính dạy tụi nhỏ đá bằng niềm tin hay sao?" - tiếng mỉa mai của mấy người đàn ông bên quán cà phê ven đường dội vào tai anh. Nhưng Thành chỉ im lặng. Anh biết, trong thế giới của trái bóng tròn, đôi mắt đôi khi chỉ là kẻ lừa phỉnh. Chỉ có cảm quan nhạy bén và sự tập trung cao độ mới là thứ dẫn lối cho những bàn thắng để đời.

Buổi tập đầu tiên diễn ra dưới bầu trời xám xịt, với vỏn vẹn ba đứa trẻ đứng ngơ ngác, trong đó có Lâm. Thành đứng giữa sân, giọng anh đanh lại khi yêu cầu tụi nhỏ phải nhắm mắt lại. "Tại sao phải nhắm mắt hả thầy? Nhắm mắt rồi sao biết bóng đâu mà đá?" - một đứa trẻ hoài nghi. "Các con có đôi mắt sáng, nhưng học cách lắng nghe trái bóng còn quan trọng hơn. Khi thế giới sắc màu đóng lại, đôi tai sẽ là radar, và đôi chân sẽ là bộ não của các con. Hãy cảm nhận từng rung động li ti của mặt đất khi trái bóng lăn qua. Hãy nghe tiếng gió bị xé toạc khi bóng bay trên không".

Để minh chứng, Thành bảo Lâm tung bóng lên cao. Anh đứng im lìm như một pho tượng, chỉ có đôi tai là nghe thấy tiếng chuyển động theo hướng gió. Ngay khi trái bóng chạm đất và nảy lên lần thứ hai, Thành xoay người thực hiện một cú vô lê xé gió. Trái bóng bay vút đi như một mũi tên, găm thẳng vào góc chết của khung thành. Lưới rung lên bần bật. Ba đứa trẻ đứng sững, kinh ngạc trước một cú sút đầy quyền năng từ một người không nhìn thấy ánh sáng. Hữu xạ tự nhiên hương, lớp học từ ba đứa trẻ nhanh chóng tăng lên mười, rồi chẳng mấy chốc, sân bóng của Thành đã rộn rã tiếng cười của mấy chục học trò. Những tiếng xì xào mỉa mai ngày nào giờ đã nhường chỗ cho ánh mắt kính trọng của những bậc phụ huynh vùng biên viễn.

Thành thiết lập một "thiết luật" sắt đá cho đội bóng của mình mang tên "Ba không": Không trò chơi điện tử, không chửi thề, không thuốc lá. Nhưng điều kiện tiên quyết để được ra sân là học lực phải từ trung bình trở lên. "Bóng đá là ngọn lửa đam mê, nhưng tri thức mới là con đường dẫn các con đi xa", Thành thường chia sẻ như thế trong những phút nghỉ giữa hiệp. "Nếu các con chỉ có đôi chân mà thiếu cái đầu, các con sẽ gục ngã ngay khi tiếng còi mãn cuộc vang lên".

Trong đội bóng của anh, Bình là một thiên tài bẩm sinh trên sân cỏ. Cha bỏ đi từ nhỏ, mẹ tảo tần làm thuê cuốc mướn. Vì cái nghèo đeo bám, Bình thường lén lút đi giao hàng lậu cho kẻ xấu. Một buổi chiều muộn, khi nắng đã nhạt trên sân, Thành gọi Bình ra một góc riêng. “Bình, con có biết vì sao thầy lại tin tưởng giao băng đội trưởng cho con không”. Bình cúi mặt, đôi bàn tay lấm lem bấu chặt vào gấu áo sờn cũ: "Dạ… vì con đá hay nhất đội". “Vì con có một trái tim can đảm. Nhưng con đang đem sự can đảm đó đặt nhầm chỗ. Con nghĩ đi giao hàng là giúp mẹ, nhưng nếu con gặp chuyện, mẹ con sẽ sống sao? Đừng sợ nghèo, hãy sợ mình hèn nhát trước cám dỗ. Từ mai, tuyệt đối không được ra biên giới nữa. Thầy sẽ lo tiền học phí cho con, nhưng con phải hứa sẽ đứng đầu danh sách học sinh tiến bộ”.

Thành lấy từ túi áo một xấp tiền nhỏ được vuốt phẳng phiu. Đó là số tiền trợ cấp người khuyết tật ít ỏi mà anh chắt chiu mỗi tháng. Bình sững sờ, nước mắt rơi xuống gương mặt đen nhẻm. Nó biết mỗi bữa cơm của thầy chỉ có cá khô và mớ rau tập tàng hái ngoài đê. "Cầm lấy đi! Đây là khoản đầu tư thầy đặt cược vào tương lai của một cầu thủ lớn!" - Thành mỉm cười, nụ cười hiền hậu và ấm áp. Kể từ hôm đó, sân bóng và trang vở đã thực sự trở thành thế giới duy nhất của Bình.

***

Năm ấy, "Đam Mê FC" lọt thẳng vào trận chung kết giải bóng đá của tỉnh. Đối thủ của họ là một học viện bóng đá danh tiếng, nơi những cầu thủ nhí được rèn trong điều kiện chuyên nghiệp và bài bản.

Sáng hôm ấy, cả vùng biên giới xôn xao như mở hội. Lâm dẫn thầy Thành bước lên chiếc xe khách cũ kỹ. Trên xe, những đứa trẻ mười hai, mười ba tuổi vốn nghịch ngợm là thế, giờ đây ngồi bất động với đôi mắt đầy âu lo. Thành ngồi ở hàng ghế đầu, cảm nhận rõ rệt sự bất an trong từng nhịp thở gấp gáp của học trò. "Các con nghe thầy nói này. Hôm nay, chúng ta đi không phải để giành giật thắng thua mà để cho họ thấy những đứa trẻ miền núi đá bóng như thế nào".

Với kỹ thuật vượt trội, hiệp một kết thúc với tỷ số 2-0 nghiêng về đối thủ. Các cầu thủ nhí của Thành bắt đầu thấy thất vọng, lo lắng. Giờ nghỉ giải lao, Thành không vẽ ra những sơ đồ chiến thuật phức tạp. Anh gọi cả đội lại, yêu cầu tất cả nắm chặt tay nhau tạo thành một vòng tròn giữa sân vận động. "Tất cả nhắm mắt lại cho thầy! Các con nghe thấy gì không?". "Dạ, tiếng người ta la hét… tiếng nhạc to quá thầy ơi!". "Tiếng gió… và cả tiếng đập của tim con nữa", Lâm thầm thì. Thành siết chặt tay những đứa trẻ: "Đội bạn có thể nhanh hơn, mạnh hơn, nhưng họ không có sợi dây liên kết vô hình như chúng ta. Hãy vào sân và chơi như thể đây là lần cuối cùng các con được chạm vào bóng. Hãy chiến đấu vì cái tên Đam Mê đang kiêu hãnh trên ngực áo này!".

Hiệp hai là một cuộc lội ngược dòng không tưởng. Bình ghi bàn thắng rút ngắn tỷ số từ một cú sút xa đầy uy lực. Và ở phút bù giờ cuối cùng, chính Lâm là người kiến tạo cho Bình đánh đầu gỡ hòa. Trận đấu phải phân định bằng loạt sút luân lưu.

Bộp! Tiếng bóng găm vào góc cao khung thành. Sân vận động vỡ òa. Đội bóng của "người thầy mù" đã vô địch. Các học trò ùa về phía Thành, nhấc bổng anh lên. Thành không nhìn thấy chiếc cúp vàng lấp lánh dưới ánh nắng, nhưng anh chạm được vào những trái tim đang rực cháy niềm vui.

***

Một buổi chiều muộn, khi nắng đã tắt hẳn trên những cánh đồng sen, Thành ngồi lại một mình trên băng ghế chỉ đạo. Lâm đã về trước để giúp mẹ nấu cơm. Một người đàn ông lạ mặt tiến lại gần, giới thiệu là phóng viên: “Thầy Thành, anh đã làm được một điều kỳ diệu. Một người không nhìn thấy ánh sáng lại có thể giúp những đứa trẻ thấy được con đường của chúng. Anh có mong muốn gì cho bản thân mình không?".

Thành trầm ngâm, đôi mắt anh hướng về dãy núi mờ xa, nơi những ngôi sao đầu tiên bắt đầu lấp lánh trên bầu trời đen thẫm: "Tôi chỉ mong sao những đứa trẻ ở vùng biên này không phải bỏ học để đi làm những việc trái pháp luật. Nếu một ngày nào đó, một trong những đứa trẻ ở đây trở thành tuyển thủ quốc gia, tôi sẽ nhờ ai đó dẫn tôi ra sân vận động, chỉ để nghe tiếng nó đá bóng. Thế là đủ rồi".

Gió từ cánh đồng sen thổi vào, mang theo mùi bùn non và hương thơm thanh khiết của những đóa hoa cuối mùa. Người phóng viên lặng đi, đưa tay lên tai mình. Trong tĩnh lặng, dường như ông nghe thấy tiếng reo hò cuồng nhiệt của hàng vạn khán giả và tiếng sút bóng căng tràn nhựa sống của một tuyển thủ tương lai nào đó vừa được ươm mầm từ chính bãi đất trống ven biên giới này.