Vũ Văn Ng (SN 1990), nhà ở xã Nghĩa Hồ nổi tiếng trên đất vải Lục Ngạn về mức độ "chịu chơi”. Đang là sinh viên năm cuối một trường đại học ở Hà Nội, gia đình kinh doanh, kinh tế khá giả nên Ng thường xuyên thể hiện "đẳng cấp” của mình bằng những bữa tiệc tại nhà hàng sang trọng, chuyến đi vũ trường sôi động, chưng diện hàng hiệu, điện thoại xịn, xe máy đẹp...

 

Trong suy nghĩ của chàng trai này, "tuổi trẻ ăn mặc sành điệu hay đi chơi ở những nơi sang trọng là chuyện "bình thường như cân đường hộp sữa”, miễn sao có đủ khả năng chi trả. Ra đường mà nhếch nhác sẽ mất mặt với bạn bè”. Với Ng dùng đồ hiệu là cách thể hiện "đẳng cấp quý tộc”, phong cách "cậu ấm” phố núi của mình.

Gia cảnh "thường thường bậc trung" song Nguyễn Việt Ph (SN 1992), phường Hoàng Văn Thụ (TP Bắc Giang) cũng mê xài đồ hiệu. Vẻ bề ngoài hào nhoáng của Ph khác xa điều kiện kinh tế gia đình khiến nhiều người ngỡ ngàng. Bố mẹ buôn bán nhỏ, mức lương từ công việc tổng đài viên tại một hãng taxi không đủ cho những bộ váy, đôi giầy tiền triệu mà cô gái này đang dùng. Ph hồn nhiên: "Bạn bè, đồng nghiệp có quần áo đẹp, điện thoại xịn mà mình không có, cảm thấy thua kém, thiếu tự tin khi giao tiếp. Vì thế tôi dành toàn bộ lương và xin thêm tiền của bố mẹ để mua sắm, đôi khi cũng phải vay mượn nhưng không thể "mất mặt" trước bạn bè được”. 

Hiện nay, một bộ phận học sinh, sinh viên đua nhau chưng diện sành điệu, chuộng dùng sản phẩm điện tử nổi tiếng như điện thoại Iphone, Ipad, Samsung galaxy … để lướt web, chụp ảnh. Đối với không ít bạn trẻ, ngồi trên chiếc xe Wave, Dream… thật "quê mùa, lạc hậu” nên phải "nâng đời” bằng xe SH, Vespa. Một số thanh thiếu niên thích nhuộm tóc xanh, đỏ, xăm trổ trên người và chạy theo "thời trang thiếu vải”. Dù đường từ nhà đến trường rất gần song nhiều học sinh đòi bố mẹ sắm cho xe đạp điện loại tốt với giá 10 đến 15 triệu đồng. Nguyễn Hoàng Lan, học sinh Trường THPT Lục Ngạn 1 kể: "Học kỳ trước, em xin bố mẹ mua cho chiếc điện thoại Iphone 4S giá gần 8 triệu đồng để tiện liên lạc và có thể truy cập Internet. Bạn bè đều có điện thoại thông minh, mình không có cũng thấy buồn”.

 

Giới trẻ hiện nay áp dụng câu "thua thầy một vạn không bằng kém bạn một li” vào việc chưng diện, đua nhau thể hiện "đẳng cấp” bản thân và gia đình. Đáng phê phán, nhiều trường hợp hoàn cảnh gia đình còn khó khăn song vẫn đua đòi, không quan tâm đến nỗi vất vả của cha mẹ.

Định hướng lối sống

Việc thường xuyên sử dụng đồ đắt tiền, sành điệu của bộ phận giới trẻ vô hình trung tạo sự phân biệt giữa bạn bè cùng trang lứa. Một số trường hợp sa vào cảnh nợ nần như Nguyễn Hải Đăng, thị trấn Chũ (Lục Ngạn): Sau 4 năm đại học, Đăng bỏ trốn về quê vì thiếu nợ hàng trăm triệu đồng do tiêu sài hoang phí. Chủ nợ tìm về tận quê, ráo riết đòi nên bố mẹ Đăng phải bán một phần đất lo trả. Các chuyên gia tâm lý cho rằng hiện tượng trên do nhiều bạn trẻ thích thể hiện cái tôi, một số gia đình nuông chiều quá mức, đáp ứng vô điều kiện những đòi hỏi của con, không giám sát nhắc nhở kịp thời những biểu hiện của lối sống đua đòi…

 

Nhằm hạn chế việc học sinh sử dụng thiết bị điện tử hiện đại, ganh đua nhau thể hiện bản thân, một số trường học đã có biện pháp nghiêm khắc. Cô Lê Thị Hà, Hiệu trưởng Trường THPT Lục Ngạn 1 cho biết: "Nhà trường quy định học sinh đến trường phải mặc đồng phục, không nhuộm tóc và cấm tuyệt đối sử dụng điện thoại di động… Trường hợp vi phạm sẽ nghiêm khắc xử lý từ hình thức lập biên bản đến cảnh cáo. Nhà trường phối hợp chặt chẽ với gia đình, thường xuyên liên hệ với phụ huynh học sinh qua sổ liên lạc điện tử để kịp thời phản ánh tình trạng học tập, mức độ vi phạm kỷ luật của con em để cùng quản lý, giáo dục”.

Bên cạnh đề ra quy định hướng học sinh theo cách ăn mặc giản dị, lối sống hòa nhập, thiết nghĩ các trường học cần thường xuyên giám sát, nhắc nhở, uốn nắn kịp thời những biểu hiện không phù hợp môi trường học đường. Cùng đó chính quyền địa phương, đoàn thanh niên cần tổ chức nhiều hoạt động thiết thực, có ý nghĩa thu hút đoàn viên tham gia; tăng cường tuyên truyền rèn luyện lối sống trong sáng, lành mạnh; tổ chức các chương trình trải nghiệm thực tế giáo dục kỹ năng, lối sống; đa dạng các hoạt động văn nghệ, thể thao…

 

Theo anh Ngụy Văn Tuyên, Phó Bí thư Tỉnh đoàn: Lứa tuổi thanh thiếu niên không chỉ phát triển về thể chất mà còn đang trong quá trình hình thành nhân cách. Việc quá nuông chiều hoặc cung cấp đầy đủ vật chất có thể khiến lớp trẻ có lối sống buông thả, ích kỷ, không biết quý trọng đồng tiền. Vì vậy, mỗi gia đình cần coi trọng giáo dục, rèn luyện cho con em ý thức tiết kiệm. Đặc biệt, không nên bao bọc hoặc chiều chuộng quá mức, hãy để các em tự khẳng định bằng năng lực bản thân, cha mẹ chỉ nên hỗ trợ về tinh thần và vật chất vừa đủ.