Đau buồn quá mức dễ dẫn đến bệnh tật. Ảnh minh hoạ.

Dưỡng thần- bảo vệ sức khỏe, phòng ngừa bệnh tật (kỳ 1)

Tình cảm và ý chí gây bệnh biểu lộ bằng thất tình thái quá

Những biểu lộ tình cảm của con người khi tiếp xúc với ngoại giới, giao lưu với nhau là lẽ đương nhiên và không gây bệnh. Nhưng khi những tình cảm đó quá mức sẽ gây nên bệnh tật. 

Không chỉ y thư cổ đề cập mà thực tế cho thấy: Vui mừng quá độ khiến máu ứ đọng trì trệ, xuất hiện các trạng thái tim đập mạnh, lo lắng, mau quên, mất ngủ… Giận dữ quá mức dẫn tới la hét, chửi mắng, đập phá, đánh nhau. Nóng giận khiến can khí ứ trệ, thậm chí bốc hỏa làm xuất huyết não, hôn mê, tử vong. Lo lắng, nghĩ ngợi quá độ dẫn tới nhiều bệnh, trong đó rõ nhất là bệnh tiêu hóa và bệnh về mạch máu não… 

Buồn bã quá, nhẹ thì mặt mày ủ rũ, chẳng nói, chẳng cười, tinh thần tiêu tán; nặng thì phiền não, không yên, kém ăn, thao thức, rồi mất ngủ, thậm chí điên cuồng, suy bại sức khỏe. Đau khổ, bi thương quá sẽ dẫn tới tim phổi uất kết, ý chí tiêu tán, tuyệt vọng. 

Đau khổ quá có thể hôn mê, đột quỵ. Qua thực tế, những người đau khổ dễ bị ung thư hơn người bình thường. Sợ hãi khiến tim đập dồn dập, hệ thần kinh giao cảm hưng phấn làm huyết áp tăng cao, dễ đột quỵ. Kinh hoàng, tinh thần bất ngờ quá căng thẳng khiến điên loạn.

Như vậy thất tình quá mức đều có thể gây bệnh nên cần tránh là không để tình cảm bị kích động quá và kéo dài. 

Tác hại gây bệnh của tình cảm, ý chí

Tình cảm, ý chí gây bệnh như đã biết, tất nhiên sẽ gây tổn hại tới sức khỏe, hay cụ thể là toàn bộ hệ thống cấu thành sự sống con người. Đó là:

* Tổn thương tạng phủ - 5 trung tâm sống: Cơ thể ta là “Nhất” - thống nhất, sự sống là “Một” nên một thứ tình cảm thái quá đều tác động, ảnh hưởng tới toàn bộ hoạt động sống của cơ thể và đặc biệt là đều làm thay đổi hoạt động bình thường của tim. Tim bị tổn thương thì cơ thể bị tổn hại là lẽ đương nhiên!

* Ảnh hưởng tới hoạt động của chân khí: Khí là động lực sự sống, chân khí là động lực thật sự của sự sống nội thân. Khi mà ngũ tạng bị tình chí gây tổn thương thì hoạt động của khí - động lực sống trong nội thân cũng bị ảnh hưởng, thay đổi. 

* Tinh huyết hao tổn:

Khi mà tình chí gây bệnh làm tổn hại ngũ tạng, thay đổi hoạt động của khí, tức động lực sống, tất nhiên tinh huyết - chất dinh dưỡng kiến tạo, nuôi dưỡng thân xác cũng không tránh khỏi hao tổn.

* Âm dương mất cân bằng:

Theo Đông y, âm dương hòa hợp, cân bằng là cơ sở của sự sống, còn ngược lại, mất cân bằng, thiên lệch, ly tán thì sinh bệnh tật, suy yếu, diệt vong. Mà tình cảm và ý chí gây bệnh vừa nêu sẽ làm âm dương ít thì mất đi sự cân bằng, hòa hợp, nặng thì thiên lệch, ly tán.

Nhân tố tinh thần gây bệnh theo nghiên cứu khoa học

Theo y học thế giới thống kê, nhân tố tinh thần (khi mà hệ thần kinh trung ương, trong đó chủ yếu là hệ thần kinh thực vật bị rối loạn, mất đi chức năng điều phối hoạt động sống trong cơ thể ) gây bệnh chiếm phần lớn, tới 74% - 76% các bệnh. Và nhân tố tinh thần có thể gây nên bệnh ở hầu hết tạng phủ cơ thể từ hệ tiêu hóa - chán ăn, viêm loét dạ dày…; hệ hô hấp - tức ngực, khó thở, thở gấp… run rẩy, chóng mặt, hôn mê; hệ nội tiết - bệnh tăng đường huyết, tiểu đường, cường tuyến giáp trạng…; hệ tim mạch - loạn nhịp tim, tim đập nhanh, huyết áp cao…

Như vậy điều ta cần biết để phòng tránh bệnh từ nhân tố tình cảm và ý chí là: Tình cảm và ý chí gây bệnh có đặc điểm trước tiên tổn hại tinh thần - bệnh ở hệ thần kinh trung ương, sau tổn hại hình thể - bệnh ở hầu hết tạng phủ trong cơ thể. Và nữa, nhân tố tình chí gây bệnh có đặc trưng riêng ở từng tạng phủ: Mừng quá hại tâm, giận quá hại can, buồn quá hại phế, lo nghĩ hại tỳ vị, sợ hãi hại thận, kinh hoàng hại cả ngũ tạng 

               Lương y Vũ Huy Ba