Ông Nguyễn Văn Cầu.

Tiếp nối truyền thống

Trò chuyện với tôi, ông Cầu bộc bạch: Đầu hai thứ tóc rồi mà vào dịp đầu xuân, hội làng, tôi vẫn thấy háo hức như con trẻ mong tiếng trống khai trường. Thời trẻ thế nào, nay môn vật với tôi vẫn thế. 

Sinh ra ở "lò" vật nổi tiếng Thái Sơn, ông Cầu có dáng vóc mạnh mẽ, nhanh nhẹn. Chẳng vậy mà dù đã ngoài 50 tuổi, làm nghề kinh doanh vật liệu xây dựng, ông vẫn cắp bao xi măng nặng nửa tạ lên, xuống nhẹ nhàng. Ông bảo: "Tính tôi hiếu thắng nhưng thẳng thắn, làm cái gì cũng say mê, lúc làm việc cũng như khi dạy vật luôn hết mình! Từ bé, hay tin hội làng nào có đấu vật, tôi cũng mon men đến xem để học. Sới vật xưa đông lắm vì Thái Sơn là lò vật nổi tiếng gần xa. Bởi thế, hội vật quê tôi luôn hội tụ đủ anh tài trong, ngoài huyện. Nhiều đô vật nổi tiếng ở các tỉnh Thái Nguyên, Hà Nam, Hòa Bình hay đang tập huấn tại Trường Đại học Thể dục thể thao Từ Sơn cũng về tranh tài”. 

Không biết bao lần ông ước mình lớn lên sẽ vật giỏi, xe đài hay như các đàn anh của làng. 17 tuổi - cái tuổi bẻ gãy sừng trâu, ông chính thức giành những giải thưởng đầu tiên của hội làng rồi lân la đi các sới khác thi đấu. Đất vật Thái Sơn có những bí truyền riêng được các đô đàn anh chỉ dạy, trao truyền cho nhau. Lúc se đài phải như "rồng bay phượng múa", thoắt mở, thoắt đóng. Còn khi lên sới thì kỹ thuật đa dạng, mắt, tay, chân cùng hòa nhịp vờn, chờ đối phương sơ hở là ra đòn quyết định. Có lẽ vì thế mà những đô vật nơi khác đến thường khó có thể giật giải của làng vì bị cuốn vào lối vật tưởng rất hào hoa nhưng luôn bất ngờ với sức mạnh bột phát. Đặc điểm của vật dân tộc, chỉ một chút sơ hở là có thể lĩnh đủ một miếng “lấm lưng trắng bụng” hay “túc ly địa ngay”. 

Năm 1980, ông vào bộ đội. Phát huy truyền thống đất vật, không ít lần ông "làm mưa làm gió" trên sới vật, mang vinh quang về cho đơn vị. Hoàn thành nghĩa vụ năm 1984, ông trở về địa phương khi tiếng trống vật ở nhiều nơi thưa dần do kinh tế khó khăn nhưng ngọn lửa đam mê trong ông chưa bao giờ tắt. Hằng năm, ông cùng một số trai tráng lặng lẽ “mang chuông đi đánh xứ người” tại nhiều sới vật ở các tỉnh, thành phố: Bắc Ninh, Thái Nguyên, Hải Phòng, giành nhiều huy chương vàng, bạc, đồng. Qua những lần như thế, ông có thêm trải nghiệm, tích lũy kỹ thuật mới làm phong phú thêm lối đánh của mình. 

Ông Nguyễn Văn Cầu làm trọng tài tại giải vật hội làng.

Cái nôi đào tạo tài năng

Hiếm có một người nhiệt tình và hết lòng vì quê hương như ông Cầu. Đất vật Hiệp Hòa giữ được truyền thống, phát triển như ngày nay có công lao rất lớn của ông”. Ông Dương Quang Hường, Kiện tướng vật Quốc gia, Phó Giám đốc Trung tâm Văn hóa - Thể thao huyện Hiệp Hòa.

Bằng việc thành lập CLB và duy trì hoạt động gần 20 năm qua, ông Cầu là người giữ lửa vật truyền thống cho quê hương. Đối tượng tham gia gồm các cháu 9- 10 tuổi, thanh niên trai tráng trong xã với khoảng 20 thành viên. Mỗi tuần CLB tập 3 buổi chiều nhưng chưa bao giờ ông thu học phí. Với ông, mọi người đến tập càng đông càng vui. 

Từ lò vật làng, đã có bao thế hệ con em Thái Sơn làm rạng danh cho quê hương, đất nước. Có thể kể đến những VĐV như: Ngọ Văn Bình, Huy chương Vàng Giải Vật trẻ Đông nam Á năm 2013; Nguyễn Thế Lâm, Kiện tướng hiện là giáo viên Trường Sĩ quan Lục quân; Nguyễn Văn Luân, Huy chương Đồng giải Vật toàn quốc năm 2015... Hàng loạt tên tuổi giàu thành tích trở thành kiện tướng, VĐV cấp 1 đang là thành viên đội tuyển tỉnh và quốc gia như: Dương Quang Thao, Dương Văn Dũng, Nguyễn Thanh Lâm, Nguyễn Văn Toàn... 

Dù không được đào tạo bài bản nhưng kinh nghiệm thi đấu cùng khả năng phán đoán của ông đã góp phần phát hiện, đào tạo, chắp cánh cho nhiều VĐV thành danh. Tại Giải Vật toàn tỉnh năm 2016 tổ chức tại Thái Sơn, học trò của ông giành 6/8 Huy chương Vàng. Tại Giải vật toàn tỉnh năm 2017 vừa diễn ra tại huyện Tân Yên, những vận động viên CLB của ông tiếp tục khẳng định vị thế độc tôn của mình.

Ông Nguyễn Văn Cầu (bên phải)  se đài trong một keo vật thờ. Ảnh: Nguyễn Hưởng

Có người hỏi ông được gì khi mở lò dạy vật miễn phí bao năm nay? Ông chia sẻ: Vật cho tôi sức khỏe, bạn bè, còn quê hương thì giữ được nét văn hóa truyền thống là lò vật nổi tiếng xứ Bắc. Được làm công việc mình thích, thỏa nỗi đam mê là niềm hạnh phúc nhất rồi! 

Vừa bán hàng vừa làm “cửu vạn” để có tiền duy trì hoạt động của sới vật, niềm đam mê của ông Cầu luôn được mọi thành viên trong gia đình ủng hộ. Ông ước mình luôn mạnh khỏe để duy trì hoạt động của CLB, để tiếng trống vật ở Thái Sơn luôn rộn ràng mỗi khi mùa hội đến.

Việt Hưng