Trong ngôi nhà nhỏ đơn sơ, bà Hoan treo cây đàn tính tại vị trí trang trọng ở phòng khách, những bài hát Then cũng được đóng thành quyển để lưu giữ cho thế hệ sau. “Ngay từ nhỏ tôi đã yêu và theo học hát Then từ các cụ cao niên trong làng, học đánh đàn tính từ các anh, chị. Đến tuổi trăng tròn thì hát Then đã ngấm vào máu tôi”, bà Hoan bộc bạch.

Bà Hoàng Thị Hoan.

Hiện nay, các bài hát Then cổ được bà Hoan phiên dịch từ tiếng Tày sang tiếng phổ thông như: Mé đẳng, Mé sinh, Tiễn anh lên đường, An Lạc quê hương đổi mới... Không chỉ dừng lại ở việc sưu tầm, biên soạn, bà còn phục dựng điệu múa Trầu then, sáng tác, đặt lời cho những làn điệu Then mới về xây dựng nông thôn mới, ca ngợi Đảng, Bác Hồ kính yêu, tình yêu lao động, lứa đôi, tình yêu quê hương, đất nước… 

Chị Bế Thị Lợi, thôn Nà Ó, xã An Lạc chia sẻ: “Tôi rất ngưỡng mộ niềm đam mê hát Then của bà Hoan. Không chỉ sưu tầm, bảo tồn các làn điệu Then cổ mà còn truyền dạy cho người dân, học sinh trong xã”.

Để những làn điệu hát Then của dân tộc Tày không bị mai một, năm 2012, bà Hoan đề xuất thành lập Câu lạc bộ (CLB) hát Then - Đàn tính với 25 thành viên do bà làm chủ nhiệm. CLB thường xuyên mở các lớp học miễn phí cho thanh thiếu niên, phối hợp với các nhà trường tổ chức dạy ngoại khoá cho học sinh. 

Đến nay, nhiều học sinh đã biết hát các làn điệu Then, biết đánh đàn tính và nói được tiếng Tày. Nhiều tiết mục của CLB đạt giải cao trong các cuộc thi, liên hoan cấp huyện, tỉnh; cá nhân bà Hoan nhiều năm được Ban Dân tộc tỉnh, Ban Dân vận Tỉnh uỷ, UBND huyện biểu dương, khen thưởng về nỗ lực truyền dạy và giữ gìn điệu hát Then.

Ông Mã Văn Cảnh, Chủ tịch UBND xã An Lạc cho biết: “Bà Hoan luôn nhiệt huyết với niềm đam mê hát Then và nỗ lực truyền dạy cho các thế hệ trẻ, đây là những hạt nhân tiếp tục truyền dạy, lưu giữ giá trị bản sắc của dân tộc cho thế hệ mai sau. Hiện địa phương xác định phát triển du lịch gắn với bảo tồn các giá trị văn hoá dân tộc là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, trong đó có du lịch cộng đồng. Đến với xã An Lạc, du khách có thể ăn nghỉ, sinh hoạt, giao lưu với người dân, thưởng thức các làn điệu Then do CLB biểu diễn”.

Bài, ảnh: Xuân Thỏa

Hát Then

(BGĐT) - Hát Then xã Nghĩa Phương, huyện Lục Nam (Bắc Giang).

Dừng tổ chức Liên hoan nghệ thuật hát Then, đàn Tính

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa có công văn gửi UBND các tỉnh, thành phố: Sơn La, Hà Nội, Lào Cai, Lai Châu, Bắc Giang, Lạng Sơn, Cao Bằng, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Đắk Lắk và Đắk Nông về việc dừng tổ chức Liên hoan nghệ thuật hát Then, đàn Tính các dân tộc Tày - Nùng - Thái toàn quốc lần thứ VII tại tỉnh Sơn La năm 2021.