Cất cao lời ca, tiếng hát phục vụ chiến dịch

Hồi nhỏ, tôi được xem đoàn tuồng địa phương diễn vở “Lương Sơn Bá - Chúc Anh Đài” rất hay. Mãi sau này tôi mới biết cụ Vũ Thị Ba là người đóng vai Chúc Anh Đài ngày ấy. 

Cụ Mộc (thứ hai từ phải sang) trong một cuộc gặp mặt cựu chiến binh Đoàn nghệ thuật Quân khu 1. Ảnh tư liệu

Lại một lần tôi được xem đoàn văn công Quân khu 1 về biểu diễn chương trình ca - múa - nhạc ở thị trấn Bố Hạ. Tôi vô cùng ngưỡng mộ những diễn viên trong quân phục người lính mà đàn giỏi, hát hay đến thế. Và rồi cũng mãi sau này tôi mới biết người chỉ huy dàn nhạc, Phó trưởng đoàn văn công ngày ấy chính là cụ Lương Quang Mộc ở xã Bố Hạ.

Vốn là chàng trai, cô gái trong vùng Bố Hạ, từng chăn trâu, cắt cỏ cùng nhau, hai người nên duyên vợ chồng. Sau đám cưới ít ngày, họ phải xa nhau để cùng tham gia chiến dịch phục vụ cho mặt trận Điện Biên Phủ. 

Cụ Mộc được biên chế vào đội thanh niên xung phong Trung ương, xây dựng cơ sở vật chất vùng ATK ở Định Hóa (Thái Nguyên), sau đó xung kích nơi trọng điểm địch bắn phá như cung đường từ ngã ba Cò Nòi đến đèo Chiềng Đông, từ Tuần Giáo đến cầu Tà Vài… để san lấp hố bom, cảnh báo bom mìn nổ chậm cho xe ra tiền tuyến an toàn. 

Cùng thời gian, cụ Ba tham gia đoàn dân công hỏa tuyến tỉnh Bắc Giang mở đường Đèo Cà và tuyến quốc lộ 1B đưa hàng ra mặt trận. Trong bom rơi đạn nổ, khó khăn thiếu thốn mọi bề, đã có nhiều người hy sinh khi làm nhiệm vụ, nhưng những thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến ngày ấy vẫn cất cao lời ca, tiếng hát át tiếng bom, tất cả cho mặt trận. 

Mặc dù hai cụ đều ở “hai đầu nỗi nhớ” nhưng sau giờ lao động mệt nhọc, họ đều phát huy hết khả năng văn nghệ của mình để động viên mọi người chắc tay súng, vững tay cuốc, xẻ núi bạt rừng, cho xe ta ra tiền tuyến an toàn. 

Với tinh thần “địch phá ta lại làm”, “địch đánh ta cứ đi” quyết tâm giữ mạch máu giao thông thông suốt, những bài ca: “Em là người thanh niên xung phong” “hò lơ…hó lơ” luôn được cất lên ngay cung đường, bên cạnh những hố bom đã tiếp sức cho mọi người vượt lên gian khổ, hy sinh, đáp ứng yêu cầu của mặt trận.

Và rồi, niềm vui vỡ òa khi ngày 7 -5 -1954, tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ do tướng Đờ - Cát chỉ huy hoàn toàn thất thủ, chiến dịch nơi lòng chảo Điện Biên vang khúc khải hoàn: “Giải phóng Điện Biên, bộ đội ta tiến quân trở về giữa mùa hoa nở, miền Tây Bắc tưng bừng vui…”.

Tiếp tục xây dựng quê hương

Kháng chiến chống thực dân Pháp thắng lợi, sẵn có năng khiếu đàn hát, cụ Mộc được cử đi học lớp nghiệp vụ văn hóa văn nghệ rồi chuyển sang đoàn văn công quân khu Tây Bắc, sau đó làm Phó Trưởng đoàn văn công Quân khu 1. Còn cụ Ba trở về miền quê Bố Hạ yêu dấu làm giáo viên, lao động sản xuất, tham gia đội văn nghệ và chờ chồng qua những bản tình ca Tây Bắc. Hai cụ sinh được 5 người con.

Hai mươi mùa hoa ban nở trắng núi rừng, cụ Mộc đã cùng đoàn văn công đi khắp nơi phục vụ chiến sĩ và đồng bào các dân tộc Tây Bắc. Không chỉ làm quản lý, cụ còn kiêm nhạc công violon, Bí thư Chi bộ Đoàn văn công xung kích 1, đã 12 lần sang phục vụ bộ đội ta tại chiến trường nước bạn Lào. Cụ còn làm cố vấn văn nghệ cho các bạn Lào 2 năm liền. 

Cuối năm 1988, cụ Mộc nghỉ hưu với quân hàm thiếu tá. Với tác phong người lính, về địa phương, cụ vẫn đảm nhiệm 4 khóa Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Bố Hạ, tiếp tục sáng tác và dàn dựng nhiều bài hát, kịch bản ca - múa - nhạc để các đội văn nghệ tập luyện, tham gia các kỳ hội diễn và các sự kiện văn hóa, chính trị ở địa phương. 

Cụ Mộc được Đảng, Nhà nước tặng thưởng: Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng, Huân chương chống Mỹ hạng Nhất, Huân chương Chiến công hạng Nhất, Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Nhất - Nhì - Ba, Huân chương Quân kỳ Quyết thắng và nhiều Bằng khen, Giấy khen về công tác văn hóa, văn nghệ.

Giờ đây, trong gian nhà ấm cúng, thân thương của hai cụ luôn đầy ắp những kỷ niệm của một thời để nhớ. Đó là cây đàn ghita, violon, ảnh cụ Mộc cùng đoàn văn công quân khu 1, ảnh cụ Ba trong vai Chúc Anh Đài... Và cũng không thể thiếu âm hưởng những ca khúc hào hùng như: Giải phóng Điện Biên; Bài ca gửi Noọng; Tình ca Tây Bắc… mà hai cụ chính là người lĩnh xướng.

Sáng tạo độc đáo, phi thường của bộ đội ta trong chiến dịch Điện Biên Phủ

Những sáng tạo độc đáo của bộ đội ta đã góp phần quan trọng làm nên chiến thắng vẻ vang trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.

 

Ký ức chiến thắng Điện Biên Phủ không phai suốt 65 năm

Dù tiếng loa của quân Pháp ra rả "đừng nghe lời tướng Giáp mà đánh vào" nhưng những người lính Điện Biên không nao núng.

 

Chiến công của quân và dân Bắc Giang trong chiến dịch Điện Biên Phủ

(BGĐT) - Cách đây 64 năm, dân tộc ta đã giành chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. Cùng với cả nước, quân và dân Bắc Giang có nhiều đóng góp trong những trận chiến oai hùng trên mặt trận Điện Biên Phủ. 

 

Điện Biên Phủ: Chiến công chói lọi

Chiến thắng Điên Biên Phủ là “cột mốc bằng vàng” trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta; sự kiện trọng đại ghi dấu chiến công chói lọi của Quân đội nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1945-1954).

 

Điện Biên Phủ: Từ chốn tử địa đến thành phố bình yên

Trong chưa đầy 50 năm, Điện Biên Phủ đã chuyển mình từ chốn bình địa thành một thành phố hiện đại. Đây là một quá trình mang tính biểu tượng cho sức sống của đất và người Điện Biên.

 

Chiến dịch Điện Biên Phủ: Bước phát triển đỉnh cao của nghệ thuật chiến dịch

Phát hiện sự di chuyển của chủ lực ta lên hướng Tây Bắc, ngày 20-11-1953, Na-va quyết định điều 6 tiểu đoàn lính Âu-Phi nhảy dù xuống Điện Biên Phủ, địa bàn chiến lược quan trọng để giữ vững Lai Châu và bảo vệ Thượng Lào. Tiếp đó, ngày 3-12-1953, Na-va ra lệnh bỏ Lai Châu rút lực lượng về Điện Biên Phủ, gấp rút xây dựng thành một tập đoàn cứ điểm mạnh nhất ở Đông Dương.