Các kiểm sát viên Phòng 3 (Viện KSND tỉnh) trao đổi về bản án sơ thẩm có tính chất phức tạp để đưa ra những phát hiện sai phạm chuẩn xác.

Đúng tội danh, khung hình phạt

Ngày 27-2-2014, tại phiên xét xử sơ thẩm, TAND huyện Lục Ngạn tuyên phạt Hoàng Văn Hưng (SN 1974), thôn Trại Thập, xã Tân Lập 30 tháng tù về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và lạm dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt tài sản. Tuy nhiên, thông qua công tác kiểm sát bản án, Viện KSND tỉnh thấy phán quyết của tòa cấp sơ thẩm chưa hợp lý nên đề nghị cấp phúc thẩm xem xét lại. 

Theo kháng nghị phúc thẩm của Viện KSND tỉnh, ngày 10-7-2014, TAND tỉnh quyết định hủy bản án sơ thẩm để điều tra lại. Trước khi phạm tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, ngày 31-8-2013, Hoàng Văn Hưng (với vai trò Trưởng Công an xã Tân Lập) cùng một số công an viên phối hợp với quần chúng nhân dân thôn Đồng Con 1 bắt quả tang Trương Văn Sáu (SN 1974) trú tại thôn Đoàn Kết (xã Quý Sơn) trộm cắp chó tại địa bàn. 

Sau khi nhận 20 triệu đồng từ Sáu, Hưng tự ý chi trả cho chủ nuôi chó 4 triệu đồng, các công an viên tham gia bắt giữ 6 triệu đồng, số tiền còn lại chi tiêu cá nhân và không báo cáo Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Lục Ngạn. Hành vi của Hưng đã cấu thành tội nhận hối lộ. 

Cùng thời gian, theo kháng nghị phúc thẩm hình sự của Viện KSND tỉnh, 4 bị cáo: Đặng Văn Tuấn (SN 1995), thôn Đông Nứa; Nguyễn Văn Quân (SN 1989), thôn Cầu Nứa; Mẫn Văn Sinh (SN 1995) và Lê Văn Lượng (SN 1993), thôn Giữa Nứa đều ở xã Đoan Bái (Hiệp Hòa) trong vụ án cướp tài sản được TAND tỉnh xử phúc thẩm theo quy định. 

Trước đó, từ đầu tháng 5-2013 đến ngày 13-6-2013, Tuấn, Quân, Sinh, Lượng đã 9 lần lợi dụng trời tối, dùng thủ đoạn nguy hiểm đe dọa người đi đường để cướp tài sản. Trong đó, có 5 vụ Quân (đã thành niên) rủ rê Tuấn (chưa thành niên) tham gia. Ngày 28-5-2014, TAND huyện Hiệp Hòa mở phiên tòa xét xử sơ thẩm, tuyên phạt: Tuấn và Quân mỗi đối tượng 7 năm 6 tháng tù; Sinh và Lượng mỗi người 5 năm tù về tội Cướp tài sản. 

Nhận thấy TAND huyện Hiệp Hòa có những thiếu sót  khi xét xử như không áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “xúi giục người chưa thành niên phạm tội” đối với Quân; xác định sai vai trò trong vụ án đối với Tuấn; cho Lượng hưởng mức án dưới khung hình phạt khi có tình tiết tăng nặng... 

Theo kháng nghị phúc thẩm của Viện trưởng Viện KSND tỉnh, ngày 12-8, TAND tỉnh mở phiên tòa xét xử phúc thẩm và tuyên phạt các bị cáo với mức án đúng theo quy định của pháp luật: Tuấn 6 năm tù, Quân 9 năm tù, Lượng 7 năm tù và Sinh 5 năm tù.

Đây là hai trong số nhiều vụ án hình sự được Viện KSND hai cấp kháng nghị phúc thẩm trong thời gian qua để bảo đảm việc xét xử công bằng, đúng pháp luật.

Nâng cao chất lượng kháng nghị

Kháng nghị phúc thẩm hình sự là nhiệm vụ, đồng thời là quyền năng pháp lý được Nhà nước giao cho Viện KSND để kháng nghị đối với những bản án, quyết định sơ thẩm chưa có hiệu lực pháp luật khi phát hiện có sai phạm. Theo đó, Tòa án cấp trên phải xét xử lại theo thủ tục phúc thẩm nhằm bảo đảm việc xét xử đúng pháp luật, nghiêm minh và kịp thời. 

Ông Nguyễn Văn Quý, Trưởng Phòng Thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử phúc thẩm - Giám đốc thẩm - Tái thẩm án hình sự (Phòng 3, Viện KSND tỉnh) cho biết: “Để nâng cao hiệu quả hoạt động, chúng tôi đã đưa chất lượng kháng nghị phúc thẩm làm một trong những tiêu chí đánh giá thi đua hằng năm của các đơn vị kiểm sát trên địa bàn. Đối với Phòng 3, mỗi Kiểm sát viên được phân công theo dõi ba huyện, kiểm sát chặt chẽ các bản án và việc tuân theo pháp luật tại phiên tòa xét xử sơ thẩm. Từ đó báo cáo chính xác những sai phạm để cấp trên ban hành kháng nghị phúc thẩm kịp thời”. 

Đồng thời, Viện KSND hai cấp thường xuyên tổ chức các phiên tòa rút kinh nghiệm. Tại đây, bản án sơ thẩm được xem xét mức độ phù hợp với tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ vụ án và kết quả xét hỏi, tranh luận tại Tòa. Nếu phát hiện sai phạm, sẽ báo cáo lãnh đạo ban hành kháng nghị trong từng trường hợp cụ thể.

“Hằng năm, lãnh đạo Viện KSND tỉnh đều tổ chức hội nghị đánh giá chuyên môn nghiệp vụ, chỉ ra thực trạng và yêu cầu đặt ra ở từng giai đoạn trong quy trình kháng nghị phúc thẩm. Từ đó đề ra biện pháp khắc phục những khó khăn, tồn tại, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao”- ông Nguyễn Văn Quý cho biết thêm.

Trần Miền