Dược tá một hiệu thuốc ở TP Bắc Giang tư vấn cho khách hàng sử dụng thực phẩm chức năng.

Sử dụng theo cảm tính

Nhu cầu sử dụng TPCN để nâng cao sức khỏe, phòng ngừa bệnh tật và làm đẹp hình thể là chính đáng. Tuy nhiên, có người chỉ nghe truyền miệng, chưa được bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng tư vấn, hướng dẫn đã tùy tiện sử dụng. Thậm chí không biết dùng sản phẩm trong bao lâu, liều lượng thế nào và chưa quan tâm đến chất lượng, nguồn gốc, xuất xứ. 

Chị Ngô Thị Hồng, phường Ngô Quyền (TP Bắc Giang) chia sẻ: “Nghe bạn bè giới thiệu tác dụng của TPCN, hơn một năm qua, tôi cũng uống cả chục hộp “Nhau thai cừu” để chữa nám, làm đẹp da nhưng không thấy hiệu quả. Tôi nghi ngờ tác dụng của sản phẩm”. 

Các chuyên gia y tế cho rằng: Người dân lạm dụng TPCN trong khi chưa hiểu rõ về sản phẩm, chưa được tư vấn cách dùng, sử dụng không đúng chỉ định và khuyến cáo sẽ ảnh hưởng sức khỏe, thậm chí gây biến đổi gien, mắc các bệnh mạn tính. Nắm bắt tâm lý người dân dùng TPCN theo cảm tính, nhiều cơ cở sản xuất, kinh doanh quảng cáo quá mức công dụng, hiệu quả, gây nhầm tưởng sản phẩm có thể chữa bệnh, điều trị nhiều chứng nan y. 

Thời gian qua, cơ quan chức năng phát hiện một số mặt hàng không đạt tiêu chuẩn. Qua mẫu kiểm nghiệm cho thấy, tỷ lệ các hoạt chất chính trong sản phẩm thấp, cá biệt có loại không có, thành phần khác với công bố, quảng cáo của nhà sản xuất. Điển hình như sản phẩm Genki 6 và Genki 9 Kings Secrets của Công ty cổ phần Thế giới khoa học và tự nhiên có xuất xứ tại Mỹ và Nhật Bản với hoạt chất chính là sâm Ginseng noisde, nhưng theo kết quả của Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) quốc gia không có hoạt chất trên. 

Hơn nữa, lợi dụng tâm lý khách hàng tìm mua mặt hàng đắt tiền sẽ tin tưởng hơn về chất lượng, nhiều doanh nghiệp đã đẩy giá cao hơn giá trị thực. Thực tế này dẫn đến người tiêu dùng vừa mất tiền mua sản phẩm, vừa không đạt mục đích hỗ trợ điều trị bệnh, nâng cao sức khỏe.

Theo thống kê của cơ quan chức năng, hiện toàn tỉnh có khoảng 100 cơ sở sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu phân phối TPCN với hơn 10 nghìn sản phẩm, trong đó, 40% là hàng xuất xứ từ nước ngoài. Nhiều thực phẩm giới thiệu tác dụng tăng cường sinh lực, phục hồi tuổi xuân, giảm cân, tái tạo tế bào, phòng ngừa ung thư… nhưng thực tế người dân sử dụng không đạt hiệu quả như quảng cáo. 

Bên cạnh đó, người tiêu dùng không khỏi lo lắng khi lực lượng quản lý thị trường phát hiện một số TPCN chưa đạt tiêu chuẩn, không có nhãn phụ bằng tiếng Việt, hạn sử dụng ghi trên lọ đựng và ngoài bao bì khác nhau, không có tên và địa chỉ nhà nhập khẩu như nhãn hàng Complebiol Slim 8, Complebiol 4Joints, Head up… Điều này càng làm cho người tiêu dùng băn khoăn, nghi ngờ tác dụng khi chưa được tư vấn của bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng.

Đẩy mạnh kiểm tra

Nhằm quản lý hoạt động sản xuất, kinh doanh TPCN, cơ quan chức năng đề xuất nhiều giải pháp đấu tranh chống gian lận, định hướng người tiêu dùng lựa chọn sản phẩm chất lượng. Sở Y tế phối hợp với Chi cục quản lý thị trường đẩy mạnh công tác thanh, kiểm tra chất lượng sản phẩm, nhãn, mác quảng cáo, xử lý triệt để vi phạm. Siết chặt hoạt động quảng cáo, trong tháng 5, cơ quan chuyên môn kiểm tra phát hiện Công ty TNHH Thương mại Bảo Bình An (trụ sở tại Hà Nội phân phối sản phẩm cho Bắc Giang) quảng cáo sản phẩm Cốt Bách Bổ không đúng với nội dung đăng ký; Công ty cổ phần Dược phẩm Vinh Gia quảng cáo ba sản phẩm An Trĩ, Vững Cốt, Kiều Xuân gây hiểu nhầm sản phẩm có tác dụng như thuốc chữa bệnh… 

Với các sai phạm trên, cơ quan chức năng đã xử phạt hành chính, thu hồi giấy xác nhận công bố sản phẩm, buộc các cơ sở tháo gỡ nội dung quảng cáo sai quy định, dừng lưu thông, thu hồi, tiêu hủy lô sản phẩm không đạt chất lượng. 

Giúp người tiêu dùng yên tâm lựa chọn sản phẩm, trong quý III-2014, Chi cục ATVSTP tỉnh phối hợp với ngành công thương tiếp tục thẩm định điều kiện cơ sở và chứng nhận đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm tại các doanh nghiệp sản xuất, chế biến, kinh doanh TPCN; tăng cường năng lực kiểm nghiệm các hoạt chất trong thực phẩm. Đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh, khi làm hồ sơ công bố tiêu chuẩn sản phẩm phải cung cấp đầy đủ tài liệu khoa học có tính pháp lý chứng minh tác dụng, hoạt tính sinh học theo quy định. 

Ông Nguyễn Văn Thể, Chi cục trưởng Chi cục ATVSTP tỉnh cho rằng người tiêu dùng phải nâng cao nhận thức, tìm hiểu kỹ sản phẩm quan tâm. Nhất thiết trước khi sử dụng, cần kiểm tra sức khỏe để được tư vấn, tránh lãng phí tiền bạc, sử dụng TPCN không đúng mục đích, ảnh hưởng tới thể trạng. Nhiều ý kiến cho rằng, các chuyên gia y tế tiếp tục nghiên cứu, khai thác thế mạnh nguồn thảo dược trong nước nhằm phát triển thương hiệu TPCN Việt Nam, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Duy Minh