Để hạn chế mua phải phân bón chất lượng thấp, người tiêu dùng nên lựa chọn sử dụng các sản phẩm có uy tín.   Ảnh: Nông dân xã Tiên Nha (Lục Nam) tìm mua phân bón phục vụ sản xuất nông nghiệp.

>> Bắc Giang: Tăng cường kiểm tra mặt hàng phân bón >> Mập mờ chất lượng phân bón >> Loạn phân bón giả >> Bắc Giang: Phát hiện hai mẫu phân bón kém chất lượng

Lấy chữ số đặt tên cho sản phẩm

Tìm hiểu tại đại lý bán vật tư nông nghiệp nằm ven quốc lộ 37, đoạn qua xã Tự Lạn (Việt Yên) được biết, tuy không treo biển nhưng trong kho của đại lý này chất hàng chục tấn phân bón với nhiều chủng loại. Quan sát loại phân bón công nghệ cao CNC-963 của Công ty TNHH Ứng dụng và Phát triển công nghệ cao (Hà Nội) cho thấy, mặt trước của bao bì có màu sắc sặc sỡ, bắt mắt, bên trong đựng phân bón 3 màu khác nhau khiến nhiều người ngỡ là đạm, lân, kali và hàm lượng tương ứng là 9%, 6%, 3%. Tuy nhiên khi đọc kỹ dòng chữ nhỏ ở mặt sau của bao thì hàm lượng thực tế rất thấp, cụ thể đạm 0,7%, lân 0,8% và kali 0,3%. 

Cách in bao bì phân bón tinh vi của Công ty cổ phần Bảo vệ thực vật Miền Bắc.

Tương tự, phân bón công nghệ cao CNC-828 của Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội có hàm lượng đạm 3%, lân và kali chỉ 1%. Phân DP-10.5.20 của Công ty TNHH nhập khẩu Tấn Đạt, xã Dĩnh Kế (TP Bắc Giang) có hàm lượng đạm 2,5%, lân 1%, ka li 4%. Đáng chú ý là nhãn hiệu NPK-S 12-5-1.0 của Công ty Bảo vệ thực vật Miền Bắc, trụ sở tại Cầu Giấy (Hà Nội) có cách bố trí con số và dấu trên vỏ bao bì rất tinh vi. Đó là dấu sắc của chữ "Miền Bắc" ở hàng dưới in giáp với dấu chấm giữa con số 1 và số 0 ở hàng trên, nếu không có kinh nghiệm và không để ý kỹ thì ít ai nhìn ra được. 

Phần lớn người mua nhầm tưởng rằng dãy số 12-5-1.0 trong phân bón NPK-S 12-5-1.0  biểu thị tỷ lệ đạm là 12%, lân 5%, kali 10% nhưng thực tế kali chỉ có 1%. Trong khi đó, giá bán các loại phân này đều từ 120-125 nghìn đồng/bao. 

Bà Nguyễn Thị L, chủ đại lý này cho biết: “Mỗi bao phân bón của nhãn hiệu trên nhập vào với giá hơn 3 nghìn đồng/kg, bán ra 4 nghìn đồng/kg, tôi lãi hơn 20 nghìn đồng/bao 25 kg, lợi nhuận cao gấp 5 lần so với NPK của Lâm Thao”. Được biết, mỗi vụ mùa, cửa hàng này cung ứng ra thị trường hơn 100 tấn phân bón các loại nhưng lượng NPK của hãng uy tín chỉ chiếm khoảng ¼ tổng lượng bán ra.

Hàm lượng dinh dưỡng thực tế của phân bón NPK-S 12-5-1.0.

Tại Lục Ngạn cũng xuất hiện một số loại phân bón dành cho cây ăn quả có hàm lượng hoạt chất thấp song lại mang những dãy số gây nhầm lẫn như: DP 16.16.8, DP 10.5.5… Sản phẩm Nam Kinh 1 của Công ty cổ phần phân bón Sơn Trang (tỉnh Hải Dương) thì những thông tin quan trọng như hàm lượng, hướng dẫn sử dụng lại được in bằng chữ nhỏ trên nền giấy bóng, rất khó để đọc. 

Làm một phép tính đơn giản, trong 100 kg phân bón NPK của những hãng uy tín thì có khoảng 26 kg đạm urê, 30 kg lân và hơn 16 kg kali, còn lại là chất khác. Thế nhưng ở các loại phân bón dinh dưỡng thấp hàm lượng đạm, lân, kali rất thấp, còn lại là chất độn. Vậy mà bằng chiêu thức lấy chữ số đặt tên cho sản phẩm, các nhà sản xuất đã khiến nhiều nông dân nhầm lẫn đó là hàm lượng dinh dưỡng nên không biết mình mua phải phân bón không tương xứng với số tiền bỏ ra.

Trang bị kiến thức cho nông dân

Sở dĩ nhiều loại phân bón có hàm lượng dinh dưỡng thấp vẫn được tiêu thụ mạnh và xuất hiện trên thị trường ngày càng nhiều là do một số nông dân khi nhìn thấy phân bón nhiều màu sặc sỡ đã ngỡ là đạm, lân, ka li nhiều nên mua sử dụng. Tuy nhiên, nguyên nhân quan trọng nhất đó chính là các đại lý, cửa hàng kinh doanh phân bón vì lợi nhuận mà tư vấn cho nông dân dùng các loại phân như: CNC-963, NPK-S 12-5-1.0... có hàm lượng đạm, lân, ka li thấp. 

Tại xã Nghĩa Trung (Việt Yên) chủ đại lý còn bố trí xen kẽ các bao phân bón của hãng uy tín với một số bao phân bón có hàm lượng dinh dưỡng thấp để phòng trong trường hợp người mua phát hiện ra, chỉ ậm ừ bảo “nhầm” là xong. Một nguyên nhân nữa là nhiều nông dân mua sản phẩm song không quan tâm đến các thông tin trên bao bì. Bà Dương Thị Tý, thôn Đồng Tân, xã Thái Sơn (Hiệp Hòa) cho biết: “Tôi không phân biệt được thế nào là phân bón thật hay giả. Đại lý bảo hàng nào tốt thì mua”.  

Hiện nay, có hàng chục hãng phân bón với các hàng trăm nhãn hiệu sản phẩm chào bán trên thị trường. Bên cạnh đơn vị sản xuất chân chính thì có một số hãng làm ăn chụp giật, đánh lừa và móc túi người tiêu dùng. Sau thời gian đưa sản phẩm ra thị trường, nếu bị phát hiện ra các chiêu thức thì họ lại đổi tên nhãn hiệu nhưng thực chất vẫn là loại phân bón đó.

Tổng hợp của Thanh tra Sở Nông nghiệp và PTNT, 6 tháng đầu năm đơn vị lấy 12 mẫu của 11 đơn vị sản xuất phân bón có sản phẩm bán tại các đại lý trên địa bàn tỉnh; phát hiện và xử lý hai mẫu phân bón của Công ty TNHH Điền Trang (TP Hồ Chí Minh) và Nhà máy Phân vi sinh Việt-Séc (Hải Dương) có hàm lượng các chất không đủ so với chỉ tiêu công bố trên bao bì. 

Ông Đặng Văn Tặng, Trưởng phòng Trồng trọt (Sở Nông nghiệp và PTNT) cho biết, cây trồng hấp thu chính là 3 yếu tố đạm, lân, ka li. Vì vậy, sử dụng phân bón kém chất lượng khiến cây trồng mất cân đối về dinh dưỡng, năng suất giảm. Để được dùng sản phẩm tốt, nông dân phải đọc kỹ các thông số trên bao bì. Cán bộ khuyến nông thường xuyên bám sát cơ sở, tư vấn cho nông dân. Thực tế cho thấy, nơi nào làm tốt công tác tuyên truyền thì ở đó loại phân bón kém chất lượng giảm hẳn. Đơn cử, tại một số xã của Hiệp Hoà, Lục Nam khi nhân viên hãng  Lâm Thao phối hợp với thôn tổ chức các lớp tư vấn hướng dẫn cách sử dụng phân bón cho nông dân thì những sản phẩm có hàm lượng dinh dưỡng thấp không tiêu thụ được.

Trường Sơn - PV