Lão Hộ (Yên Dũng) là xã nằm ở vùng chiêm trũng. Trước đây, hệ thống thuỷ lợi chưa đáp ứng được yêu cầu tưới tiêu nên đất canh tác chỉ cấy một vụ không ăn chắc. Có năm, toàn xã có khoảng 50 ha lúa (chiếm khoảng 30% tổng diện tích) mất trắng do úng ngập. Một phần chân ruộng ở vàn cao lại bị hạn khi thời tiết không thuận. Vì thế, đời sống người dân nơi đây gặp nhiều khó khăn. 

Tại xã có một trạm bơm cục bộ tưới tiêu kết hợp xây dựng từ lâu, một số hạng mục xuống cấp. Kênh mương thuộc hệ thống chưa được cứng hóa, có đoạn bị vỡ lở, tắc nghẽn nên không tưới tiêu kịp thời. Nhiều thời điểm máy bơm phải chờ nước khi tiêu úng hoặc nước tưới chỗ này thừa, nơi lại thiếu do thất thoát lớn. 

Trước thực trạng đó, Đảng uỷ, UBND xã xác định muốn nâng cao hiệu quả canh tác phải đầu tư vào hệ thống kênh mương, trạm bơm. Ông Nguyễn Văn Bộ, Phó Chủ tịch UBND xã cho biết: "Người xưa có câu nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống. Vậy mà đồng đất Lão Hộ khi cần nước thì không có, khi có nước lại không cần. Chỉ có hệ thống thuỷ lợi tốt mới khắc phục được nghịch lý này”. 

Năm 2010, xã giao cho Hợp tác xã (HTX) dùng nước quản lý trạm bơm. Trước mỗi vụ, HTX duy tu, sửa chữa các tổ máy bơm, bảo đảm hoạt động với công suất cao nhất; lồng ghép các nguồn vốn cứng hoá kênh mương. Riêng năm 2013, với kinh phí hơn 600 triệu đồng từ Chương trình NTM xã làm gần 1 km mương tại thôn Quyết Chiến, nâng tổng chiều dài kênh nội đồng do xã quản lý được cứng hoá lên 8,3 km, đạt 57,6%. Nhờ vậy, hơn 140 ha đất canh tác trên địa bàn xã được tưới tiêu chủ động. Với kết quả này, Lão Hộ đã đạt tiêu chí thủy lợi trong bộ tiêu chí xây dựng NTM. 

Bà Trần Thị Thu, thôn Quyết Chiến nói: "Khi thôn, xã vận động đóng góp làm kênh mương gia đình tôi tích cực tham gia bởi đây là công trình phục vụ cho đồng ruộng của chính mình. Nhờ cải tạo, nâng cấp trạm bơm, kênh mương được làm mới, 4 sào ruộng của gia đình tôi cấy được hai vụ lúa và trồng được một vụ màu mỗi năm”.

Cùng với Lão Hộ, xã Bảo Đài (Lục Nam) là một trong 40 xã điểm xây dựng NTM của tỉnh giai đoạn 2011-2015 cũng sớm hoàn thành tiêu chí về thuỷ lợi. Thuận lợi của xã là có một phần hệ thống kênh mương do Công ty Thủy nông Cầu Sơn quản lý chạy qua địa bàn. Vì vậy, xã chỉ phải đầu tư cứng hoá một số kênh đấu nối từ kênh chính. 

Bảo Đài là nơi phát triển mạnh cây màu hàng hoá như: Dưa hấu, củ đậu, rau vụ đông nên yêu cầu về nước tưới trong sản xuất khá khắt khe. Tại xã có 6 trạm bơm tưới cục bộ, cơ động được giao cho các thôn quản lý, đề phòng hạn hán kéo dài. Các trạm này có nhiệm vụ bơm nước từ kênh chính tiếp nước cho các kênh nhánh. 

Đi đôi với việc thường xuyên bảo dưỡng tổ máy, UBND xã đầu tư kinh phí và huy động các nguồn lực cứng hoá kênh nội đồng. Đến nay toàn xã xây được hơn 10 km mương cứng, trong đó  kênh do xã quản lý đạt 100%. Hệ thống thủy lợi trên địa bàn xã bảo đảm tưới tiêu chủ động cho hơn 500 ha lúa, hoa màu tại địa bàn.

Theo Văn phòng Điều phối xây dựng NTM, đến nay 25/40 xã điểm xây dựng NTM giai đoạn 2011-2015 đã hoàn thành tiêu chí thuỷ lợi, tập trung ở Yên Thế, Tân Yên, Việt Yên. Riêng trong hai năm 2012, 2013, 40 xã điểm xây dựng NTM đầu tư hơn 71 tỷ đồng thực hiện tiêu chí thủy lợi. 

Ngoài các xã NTM, đến cuối tháng 6 năm nay, toàn tỉnh có 55/202 xã đạt tiêu chí thuỷ lợi; hơn 2 nghìn trong tổng số 5 nghìn km kênh mương nội đồng được cứng hoá. Ông Lê Thành Chung, Chi cục trưởng Chi cục Thuỷ lợi cho biết: "Nhờ kênh cứng, việc tưới tiêu nước cho sản xuất nông nghiệp thuận lợi hơn. Hiệu suất dẫn nước kênh cứng đạt hơn 90%, giảm 20-30% tỷ lệ thất thoát nguồn nước tưới so với kênh đất”.

Tiêu chí thủy lợi trong xây dựng NTM được đánh giá là một trong những tiêu chí khó bởi cần kinh phí đầu tư lớn, trong khi đó nguồn vốn từ ngân sách còn hạn hẹp. Ông Nguyễn Văn Doanh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT, Chánh Văn phòng Điều phối xây dựng NTM cho biết, để cứng hoá hết hơn 3 nghìn km kênh cần kinh phí hơn một nghìn tỷ đồng. Do đó, các huyện, thành phố cần ưu tiên các nguồn lực cho công trình, trong đó chú trọng công tác xã hội hoá và huy động vốn đóng góp của người dân; đồng thời tuyên truyền nâng cao ý thức gìn giữ, bảo dưỡng các hạng mục đã được xây dựng.