Giá đất tăng cao, mâu thuẫn về đất đai phát sinh ngày càng phức tạp. Nhiều vụ việc nhỏ hóa to, gây mất tình thân gia đình, tình làng nghĩa xóm. Ông Dương Văn C (SN 1969) ở thị trấn Đồi Ngô (Lục Nam) đâm đơn kiện hàng xóm là ông Thân Văn T (SN 1957) lấn chiếm 2,8m2 đất của gia đình mình. 

Thẩm phán TAND huyện Lục Nam vận động các bên đương sự tự thỏa thuận phương án giải quyết tranh chấp về đất đai.

Chính quyền địa phương tổ chức hòa giải nhiều lần nhưng không thành. Bên nào cũng cho rằng mình đúng, không chịu nhường nhịn nhau, kiện tụng dẫn đến tốn kém tiền của, thời gian.

Đầu năm 2022, đối tượng Hoàng Văn Tăng (SN 1982) ở thôn Trại Mới, xã Đồng Hưu (Yên Thế) nhẫn tâm tước đi mạng sống của bà Lê Thị L (SN 1963) ở gần nhà. Các bên đều cho rằng mảnh đất trước cửa nhà bà L là của mình, mâu thuẫn âm ỉ không được giải quyết dẫn đến kết cục thảm thương. 

Vừa qua, TAND hai cấp trong tỉnh xét xử nhiều vụ án “Cố ý gây thương tích” mà bị cáo và bị hại là người thân. Nguồn cơn vẫn liên quan đến tranh chấp đất đai. Ông Dương Thế Vinh, Phó Chánh án TAND huyện Lục Nam lý giải, nguyên nhân sâu xa dẫn đến tranh chấp đất đai là do có sai sót trong quá trình đo đạc, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (QSDĐ) của cơ quan chức năng. 

Ngoài ra, một số hộ gia đình tự đổi đất ruộng cho nhau mà không thông qua chính quyền địa phương, khi xảy ra tranh chấp, khó có căn cứ để giải quyết.

Trong đó, việc liên quan đến tranh chấp đất đai chiếm số lượng khá lớn. Nhiều vụ có tính chất phức tạp, trước khi khởi kiện, các bên đã mâu thuẫn kéo dài.

Để tiếp tục giải quyết, sau khi thụ lý, những đơn đủ điều kiện hòa giải đối thoại, TAND hai cấp đã quan tâm mời các hòa giải viên trực tiếp tham gia hòa giải. 

Hiện toàn tỉnh có 50 hòa giải viên, phần lớn đều có kiến thức chuyên ngành Luật, có kỹ năng, trách nhiệm cao. Nếu đương sự không hợp tác, vụ việc được chuyển sang giải quyết theo thủ tục tố tụng. Tại đây, với chức năng, nhiệm vụ của mình, TAND hai cấp tiếp tục tiến hành hòa giải, đối thoại lần nữa. 

Ông Thân Hồng Giang, Chánh án TAND huyện Lạng Giang chia sẻ, ngoài nghiên cứu kỹ hồ sơ, tài liệu liên quan, lời khai của các bên, trực tiếp về nơi xảy ra tranh chấp để tìm hiểu, thẩm phán còn nắm tâm tư, nguyện vọng của từng bên để đưa ra hướng giải quyết hợp lý. Ví như tranh chấp đất đai giữa gia đình anh Nguyễn Văn H (SN 1989) ở thôn Đông Lễ, xã Xương Lâm (Lạng Giang) với gia đình ông Nguyễn Văn T (SN 1972, là chú ruột của anh H) cùng địa chỉ vừa được tòa án hòa giải thành công. 

Do việc cấp giấy chứng nhận QSDĐ không đúng với hiện trạng thực tế nên mảnh đất của gia đình anh H (ở phía sau mảnh đất nhà ông T) không có lối ra. Khi đó, đích thân Chánh án TAND huyện Lạng Giang đã nhiều lần vận động, thuyết phục mỗi bên bỏ ra một phần diện tích đất của gia đình mình để tạo thành lối đi có diện tích gần 90m2. 

Thấy hợp lý, hợp tình, các bên đã đồng ý. Hai gia đình cũng đã đề nghị chính quyền địa phương cấp lại giấy chứng nhận QSDĐ theo hiện trạng của thửa đất hiện tại.

Với những biện pháp tích cực trên, từ khi Luật Hòa giải, đối thoại tại tòa án có hiệu lực (ngày 1/10/2021) đến nay, gần 400 vụ việc được hòa giải thành, trong đó nhiều vụ liên quan đến đất đai.

Được biết, nhằm góp phần hạn chế vi phạm, Viện KSND hai cấp cũng đã phối hợp TAND ban hành nhiều kiến nghị khắc phục và phòng ngừa vi phạm pháp luật lĩnh vực đất đai. 

Ví dụ, gần đây đã kiến nghị Chủ tịch UBND huyện Lục Nam tăng cường thanh tra, kiểm tra việc thực hiện chứng thực hợp đồng của UBND cấp xã, việc lập hồ sơ cấp giấy chứng nhận QDSDĐ của các đơn vị liên quan; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp cho người dân; hạn chế thấp nhất tranh chấp.  

TAND hai cấp tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho các cơ quan, tổ chức và người dân trên địa bàn.

Bài, ảnh: Mạc Yến

Lạng Giang (Bắc Giang): Xử phạt hơn 4.490 trường hợp vi phạm trong sử dụng đất đai

(BGĐT) - Thực hiện Chỉ thị số 19 ngày 11/6/2020 của Ban Thường vụ (BTV) Tỉnh ủy Bắc Giang về xử lý vi phạm đất đai, huyện Lạng Giang đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, quyết định khắc phục hậu quả đối với 4.491/6.099 trường hợp vi phạm. 

Những cải cách đột phá về chính sách đất đai

Tại phiên thảo luận chuyên đề "Đẩy mạnh cải cách thể chế - Hoàn thiện chính sách về đất đai, giải pháp quan trọng trong phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội" trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế - Xã hội 2022 được tổ chức ngày 18/9, các Bộ trưởng và chuyên gia kinh tế đã trao đổi thẳng thắn, sâu sắc về các nội dung liên quan đến cải cách thể chế, hoàn thiện chính sách về đất đai. 

Bắc Giang: Thống nhất dữ liệu về đất đai, nâng hiệu quả quản lý

(BGĐT) - Thực hiện chỉ đạo của tỉnh Bắc Giang về chuyển đổi số, Sở Tài nguyên và Môi trường (TN& MT) tích cực triển khai dự án “Tăng cường quản lý đất đai và cơ sở dữ liệu về đất đai". Qua đó góp phần từng bước nâng cao hiệu quả quản lý.

Xử lý vi phạm đất đai tại Sơn Động: Trên quyết liệt, dưới thờ ơ?

(BGĐT) - Ngày 13/7, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang có công văn yêu cầu UBND huyện Sơn Động khẩn trương làm rõ vi phạm đất đai tại các xã Lệ Viễn, Long Sơn, Hữu Sản. Ngay sau đó, Chủ tịch UBND huyện Sơn Động chỉ đạo các cơ quan chức năng kiểm tra, xác minh, song kỳ lạ là vi phạm chẳng những không bị ngăn chặn mà còn có dấu hiệu gia tăng. 

Xử lý dứt điểm vi phạm đất đai tại TP Bắc Giang

(BGĐT) -  Đến nay, TP Bắc Giang đã xử lý xong 920/1.048 trường hợp vi phạm về đất đai. Thực hiện chỉ đạo của Thành ủy, các đơn vị chức năng TP và phường, xã đang tập trung tháo gỡ vướng mắc, xử lý dứt điểm các vi phạm còn lại trong tháng 7 năm nay, nâng cao hiệu quả quản lý đất đai trên địa bàn.