Cụ Nguyễn Thị Định, thôn Phú Mại, xã Tư Mại (Yên Dũng) sinh được hai con trai là Nguyễn Văn Chiên và Nguyễn Văn Cống. Cụ đã qua đời ngay khi các con chưa trưởng thành. Cụ Nguyễn Thị Nhớn, người cùng làng tái giá với cụ ông để chăm sóc hai con chồng. 

Trong cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, hai người con đã tham gia và hy sinh anh dũng. Theo quy định của Nghị định 56/2013/NĐ-CP, cụ Định và cụ Nhớn đều đủ điều kiện công nhận BMVNAH. Tuy nhiên, tiêu chuẩn chỉ được chọn một trong hai. Vì vậy, việc xét truy tặng mẹ nào khi cả hai gia đình đều có nguyện vọng suy tôn là bài toán khó với cán bộ làm chính sách. 

Trước thực tế đó, Phòng Nội vụ và Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐTBXH) huyện Yên Dũng phối hợp với UBND xã Tư Mại huy động cán bộ thôn, xóm, đoàn thể cùng vận động, họp hai bên gia đình thống nhất chọn đề cử một mẹ duy nhất là Nguyễn Thị Định. Đồng thời, cán bộ Phòng LĐTBXH trực tiếp phối hợp với Sở LĐTBXH tháo gỡ những vướng mắc trong hồ sơ liệt sĩ (chỉ ghi tên dì Nguyễn Thị Nhớn).

Đó là một trong những khó khăn mà quá trình thực hiện thủ tục cho 135 hồ sơ phong tặng, truy tặng BMVNAH huyện Yên Dũng gặp phải khi tiếp nhận. Theo ông Phạm Đăng Tiến, Phó Trưởng phòng Nội vụ huyện, đây là công việc khó và phức tạp. Bởi mỗi hồ sơ là một bài toán hóc búa. Từ khâu kê khai thủ tục, người dân thực hiện thường thiếu chính xác, nhất quán; việc lưu trữ hồ sơ ở cơ quan chức năng cũng như phía gia đình chưa đầy đủ, nhiều trường hợp mất giấy tờ gốc; người thân cận ở hầu hết các gia đình liệt sĩ không còn, nhất là liệt sĩ thời kỳ chống thực dân Pháp. 

Hơn nữa, Nghị định 56/2013/NĐ-CP ban hành nhưng lại chưa có Thông tư hướng dẫn cụ thể, khó cho việc triển khai thực tế. Trước những khó khăn này, UBND huyện đã chỉ đạo các cấp, ngành, địa phương vào cuộc quyết liệt. Chính vì vậy, kết quả hồ sơ được giải quyết rất đáng ghi nhận. Đợt 1, huyện đã hoàn thiện và được công nhận phong tặng, truy tặng 103 BMVNAH; đợt 2, hiện đã hoàn tất trình lên 25 hồ sơ, còn 7 hồ sơ đang tiếp tục hoàn thiện.

Cũng như vậy, ở TP Bắc Giang, đợt 1 đã phong tặng và truy tặng được 55 BMVNAH; đợt 2, Phòng Nội vụ đã hoàn tất hồ sơ, đề nghị 11 trường hợp. Như vậy, số hồ sơ trong diện đề nghị đã cơ bản hoàn thiện.

Theo ông Nguyễn Trọng Nam, Phó Giám đốc Sở Nội vụ, toàn tỉnh có hơn 800 hồ sơ đề nghị. Đợt 1, đã có 397 BMVNAH được phong tặng và truy tặng. Đợt 2, tỉnh đã trình lên đề nghị công nhận 353 hồ sơ vào dịp 2-9 năm nay. Trong đó, huyện Việt Yên có hơn 80 hồ sơ, còn 20 hồ sơ tiếp tục được hoàn thiện trình vào đợt sau. Hiện còn vài chục hồ sơ đang tiếp tục kiến nghị Bộ Nội vụ biện pháp giải quyết. Như vậy, cùng với Cà Mau, Thái Bình thì Bắc Giang là một trong những địa phương đi đầu cả nước nỗ lực hoàn thiện thủ tục phong tặng, truy tặng danh hiệu BMVNAH.

Kết quả này ghi nhận sự chỉ đạo nghiêm túc, sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành, địa phương. Theo ông Nghiêm Đức Dũng, Phó trưởng Ban Thi đua khen thưởng (Sở Nội vụ), từ tỉnh đến huyện, TP đều thành lập Ban chỉ đạo, xây dựng kế hoạch triển khai. Sở Nội vụ được giao chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Sở LĐTBXH, Công an, Bộ CHQS tỉnh để rà soát, đối chiếu, thẩm định hồ sơ. 

Công tác tuyên truyền thực hiện đồng bộ để người dân nắm rõ. Việc kê khai, lập danh sách được yêu cầu triển khai từ thôn, xóm, thông báo công khai tại trụ sở, nhà văn hoá các thôn để người dân theo dõi, giám sát, tránh trường hợp nhầm lẫn hoặc bị bỏ lọt. Mỗi hồ sơ đều được cán bộ văn hoá xã hội trực tiếp hướng dẫn để hoàn thiện. 

Những trường hợp vướng mắc, Ban chỉ đạo các huyện, TP họp bàn tìm cách tháo gỡ, thành lập đoàn công tác về tận xã giải quyết. Sở Nội vụ cử cán bộ thi đua về từng huyện cùng rà soát, thẩm định. Với những hồ sơ mất giấy tờ gốc, được Sở LĐTBXH cùng Bộ CHQS tỉnh phối hợp, đối chiếu hồ sơ gốc.  

Bên cạnh đó, các ngành chức năng đã có những sáng tạo trong quá trình giải quyết. Thay vì lấy giấy uỷ quyền của từng cá nhân như quy định, trong mỗi gia đình đều yêu cầu có biên bản họp thống nhất, góp phần đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hồ sơ. Trong các quy trình đều được thiết lập chặt chẽ từ khâu hoàn thiện thủ tục đến tổ chức lễ truy tặng, phong tặng long trọng, trang nghiêm, tạo được hiệu ứng tích cực trong xã hội. 

Ông Nguyễn Văn Nhông, con trai Mẹ VNAH Đoàn Thị Hưởng, thôn Xuân Trung, xã Xuân Phú (Yên Dũng) cho biết: "Gia đình thực sự xúc động khi mẹ tôi được tôn vinh danh hiệu BMVNAH. Hơn nữa, mẹ tôi lại được Sở LĐTBXH phụng dưỡng. Đây là việc làm thiết thực làm vợi đi đau thương, mất mát trong chiến tranh".