Một tàu hút cát trái phép hoạt động trên sông Lục Nam, đoạn qua xã Trí Yên chiều 22-9.

>> "Cát tặc” vẫn hoành hành >> Trắng đêm vây bắt "cát tặc” >> Nửa đêm, vây bắt “cát tặc” trên sông Cầu

Mất ngủ vì tàu hút cát

16 giờ 20 phút ngày 22-9, sông Lục Nam, đoạn giáp ranh giữa thôn Bắc Thành (xã Trí Yên) và xã Vũ Xá (Lục Nam) trở nên náo động bởi tiếng máy nổ công suất lớn từ ba tàu hút cát. Anh Nguyễn Văn Bắc, trú tại thôn Bắc Thành bức xúc: “Cứ chiều tối, tàu, thuyền không tên, không số, không biết từ đâu đến tập kết tại khúc sông này, đua nhau khai thác đến gần sáng. Nhà ở sát bờ sông, gia đình tôi mất ngủ vì tiếng ồn của máy móc, khói thải”. 

Từ khi hoạt động khai thác cát tái diễn, bà Nguyễn Thị Vân (75 tuổi), trú tại thôn Bắc Thành ăn ngủ không yên. “Tôi tuổi cao, sống một mình, hơn một tuần qua, đêm nào cũng khó ngủ phần vì ồn ào, phần vì lo đất bị sạt lở”.

Chứng kiến ba tàu công suất lớn (mỗi tàu có trọng tải khoảng 200 tấn - theo lời anh Bắc) ngang nhiên “rút ruột” dòng sông, chúng tôi gọi điện báo cho cơ quan chức năng. Tuy nhiên, chỉ sau 5 phút, cả ba tàu hút cát lập tức dừng mọi hoạt động, nhổ neo dạt vào bờ phía xã Vũ Xá. Thấy động thái đó, anh Nguyễn Văn Bắc quả quyết: “Chắc chắn có người thông tin cho các đối tượng về sự có mặt của phóng viên và khả năng bị lực lượng chức năng đến xử lý. Tuy nhiên, họ chỉ tạm lánh, nếu không thấy động tĩnh sẽ quay lại hút tiếp”. Đúng như anh Bắc nói, đến 20 giờ 15 phút cùng ngày, các tàu hút cát lại tiếp tục hoạt động ở giữa sông, tấp nập như công trường.

Cần sự phối hợp

Dẫn chúng tôi đi dọc bờ sông, ông Nguyễn Công Xây, Trưởng thôn Bắc Thành không khỏi xót xa khi thấy nhiều vườn bãi trù phú của xóm làng dần dần bị nhấn chìm. “Vì ở bên lở của dòng sông nên chúng tôi là những người đầu tiên hứng chịu tác hại của hoạt động khai thác cát trái phép. Nhiều gia đình mất hàng chục m² đất, có hộ suýt mất trâu, bò cùng nhiều tài sản giá trị khác do sạt lở. 

Để bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân, một số ý kiến đề nghị lựa chọn những thanh niên trẻ, khỏe trực tiếp xuống sông ngăn chặn các tàu hoạt động nhưng chúng tôi không thể làm vậy vì nguy hiểm. Chỉ biết thông báo và chờ chính quyền, lực lượng chức năng vào cuộc” - ông Xây chia sẻ. 

Được biết, sau khi nhận được phản ánh của người dân thôn Bắc Thành, ngày 19-9, UBND xã Trí Yên chỉ đạo lực lượng công an xã phối hợp với dân quân và nhân dân địa phương tổ chức vây bắt các tàu hút cát nhưng không thành. Từ đó đến nay, hằng đêm, Công an xã và Ban CHQS xã luôn duy trì 50% quân số trực, chia thành các tổ tuần tra nhằm phát hiện, ngăn chặn tình trạng khai thác cát trái phép. Song do lực lượng mỏng, thiếu phương tiện lại không có sự hỗ trợ nên các tàu hút cát vẫn ngang nhiên hoạt động. 

Ông Nguyễn Văn Sức, Chủ tịch UBND xã Trí Yên cho biết: “Đoạn sông chảy qua địa bàn nằm giữa huyện Yên Dũng và Lục Nam. Mỗi khi chúng tôi làm nhiệm vụ, các đối tượng lại cho tàu dạt về bên kia sông để lánh nên chúng tôi đành bất lực. Dù có quy chế phối hợp nhưng khi liên hệ với UBND xã Vũ Xá để phối hợp xử lý, chúng tôi nhận được nhiều lý do như thiếu lực lượng, không có phương tiện...”. 

Theo thông tin từ UBND huyện Lục Nam, trước đây tình hình khai thác cát, sỏi lòng sông diễn ra tương đối phức tạp, hình thành một số "điểm nóng" tại các xã Yên Sơn, Bắc Lũng và thị trấn Lục Nam. Đầu năm 2014, UBND huyện chỉ đạo ngành chức năng, chính quyền các xã, thị trấn tăng cường tuần tra, xử lý vi phạm. 

Đến nay, lực lượng liên ngành của huyện đã bắt giữ, xử lý hành chính hơn 20 trường hợp khai thác cát trái phép, phạt 100 triệu đồng; tịch thu một số phương tiện; tạm giữ hành chính 10 chủ thuyền để xử lý... Nhờ đó, các “điểm nóng” đã hạ nhiệt. Tuy nhiên, trước sự truy quét quyết liệt, các đối tượng dạt về đoạn giáp ranh giữa huyện Lục Nam và Yên Dũng để hoạt động. Dù đội phản ứng nhanh của huyện duy trì tuần tra kiểm soát, chính quyền các địa phương cũng đã huy động lực lượng để ngăn chặn song vì các tàu cát hoạt động ở khu vực xa trung tâm nên việc phát hiện không kịp thời. 

Để ngăn chặn nạn khai thác cát trái phép, không chỉ có xã Trí Yên và Vũ Xá tham gia mà cần sự vào cuộc, phối hợp quyết liệt hơn của các ngành chức năng, nhất là Công an huyện Yên Dũng và Lục Nam. Cùng với đó, lực lượng Cảnh sát giao thông đường thủy cần tăng cường hơn nữa trong tuần tra, kiểm soát và mật phục bắt quả tang những đối tượng khai thác cát trái phép, không để tình trạng này kéo dài.

Nhóm PV Nội Chính