Học sinh Trường Tiểu học Ngọc Lý (Tân Yên) tham gia vệ sinh vườn rau của trường.

Trường Tiểu học thị trấn Neo (Yên Dũng) có 19 lớp với 709 học sinh nhưng khuôn viên luôn xanh - sạch - đẹp. Triển khai mô hình trường học mới, từ năm học trước (2015-2016), các lớp học đều đảm nhận một phần việc gồm cải tạo, trồng, chăm sóc vườn rau sạch, bồn hoa, cây cảnh. Việc làm này vừa tạo cảnh quan môi trường thân thiện, vừa góp phần giúp các em cảm nhận niềm vui trong lao động, rèn ý thức bảo vệ môi trường, cảnh quan. 

Đều đặn 3 ngày/tuần, các lớp chia nhóm phân công học sinh lấy nước tưới cây, nhổ cỏ dưới sự giám sát của chủ tịch hội đồng tự quản của lớp và tổng phụ trách Đội. Học sinh chăm chỉ, tích cực được tuyên dương trước cờ vào sáng thứ hai đầu tuần; bạn nào chưa biết làm sẽ được hướng dẫn cặn kẽ. Em Đặng Đình Gia Nghĩa, lớp 4D hào hứng nói: "Nhà em ở thị trấn đất chật, không có vườn. Em thấy vui khi đến trường được làm việc có ích là tự tay chăm sóc vườn rau thêm xanh". 

Có con học tại Trường Tiểu học Ngọc Lý (Tân Yên), nhiều phụ huynh cũng cảm nhận rõ nét sự thay đổi tích cực trong môi trường học đường. Sân trường rộng, rợp bóng mát của các loại cây nhưng luôn sạch sẽ. Theo thầy Tổng phụ trách Đội Đồng Văn Chức, có được kết quả này là do nhà trường chỉ đạo mỗi lớp thành lập Tổ tự quản, Ban vệ sinh gồm 3-5 thành viên chịu trách nhiệm nhắc nhở các bạn lao động. Tuổi nhỏ làm việc nhỏ, học sinh lớp 1 thì lau bảng, bàn ghế, nhặt giấy vụn tại chỗ học và khu vực hành lang; lớn hơn tham gia quét dọn lớp, sân trường theo khu vực được phân công. Sau một thời gian triển khai, đa số phụ huynh bày tỏ hài lòng khi thấy con em mình tự giác tham gia lao động ở trường và ở nhà. 

Giáo dục học sinh ý thức lao động và vệ sinh môi trường là hoạt động trải nghiệm, rèn luyện cần thiết, góp phần xây dựng nếp sống lành mạnh, văn minh cho học sinh. Bà Nguyễn Thị Hồng Dung, chuyên viên Phòng Chính trị - Tư tưởng (Sở Giáo dục và Đào tạo)

Giáo dục học sinh ý thức vệ sinh lao động là việc làm cần thiết trong mỗi gia đình và nhà trường. Tuy nhiên bên cạnh những đơn vị làm tốt vẫn còn trường chưa thực sự quan tâm, nhất là ở khu vực thành thị, trung tâm huyện do không gian cảnh quan chật hẹp, phụ huynh đa phần là cán bộ, công chức, viên chức, kinh doanh nên ít quan tâm, khuyến khích con làm việc nhà. Trong khi đó, ban giám hiệu hoặc đại diện cha mẹ học sinh một số nơi lại đóng kinh phí thuê nhân viên lao công làm thay các con. Xuất phát từ việc "thương" không đúng cách ấy dẫn đến học sinh ngại lao động, có tâm lý ỷ lại, đùn đẩy công việc, thiếu ý thức giữ gìn môi trường sống quanh mình.  

Bà Nguyễn Thị Hồng Dung, chuyên viên Phòng Chính trị - Tư tưởng (Sở Giáo dục và Đào tạo) cho biết: "Giáo dục học sinh ý thức lao động và vệ sinh môi trường là hoạt động trải nghiệm, rèn luyện cần thiết, góp phần xây dựng nếp sống lành mạnh, văn minh. Từ những việc nhỏ, đơn giản như rửa tay trước khi ăn, quét sân, lau nhà, để rác đúng nơi quy định, tự nguyện chăm sóc bồn hoa, cây cảnh, tạo cảnh quan môi trường đẹp đẽ ngay tại nơi ở và trường học... đã đánh giá chất lượng giáo dục, đời sống của mỗi người ngay từ khi còn nhỏ". Thực tế chứng minh hầu hết học sinh phát triển toàn diện một phần do được rèn luyện, trải nghiệm qua các hoạt động như trên. Vì vậy, bên cạnh dành thời gian cho con học tập, ở gia đình cha mẹ chú ý giao việc cho con để các cháu có cơ hội thực hành. 

Cũng theo bà Nguyễn Thị Hồng Dung, một số trường ban giám hiệu, tổ chức đoàn, đội và giáo viên chủ nhiệm đang dùng hoạt động vệ sinh lao động là hình phạt với học sinh hư cần nhanh chóng thay đổi phương pháp. Thường xuyên động viên, khuyến khích các em tham gia lao động và coi đây là một trong các tiêu chí đánh giá kết quả rèn luyện đạo đức sẽ giúp các em từng bước thay đổi nhận thức, thói quen, biết quý trọng công việc và thêm yêu cuộc sống.

Mai Toan