Người lao động xã Song Khê học nghề sửa chữa xe máy miễn phí do Trung tâm Mạnh Hùng (Lục Nam) đào tạo.

Người cần việc 

Xã Song Khê hiện có 1.500 người trong độ tuổi lao động, trong đó khoảng 50% sản xuất nông nghiệp và làm nghề truyền thống đan rọ tôm. Ngoài một số thanh niên làm việc tại các doanh nghiệp (DN), nhiều lao động địa phương đang thiếu việc làm. 

Anh Thân Văn Tĩnh, 49 tuổi, thôn Song Khê chia sẻ: "Hầu hết diện tích đất nông nghiệp của gia đình đã bị thu hồi phục vụ xây dựng hạ tầng, phát triển  TP, ở độ tuổi tôi khó xin việc tại các DN nên đành làm thuê theo thời vụ, thu nhập không ổn định. Hiện tôi tham gia học nghề sửa chữa xe máy do UBND xã phối hợp với Trung tâm Dạy nghề Mạnh Hùng (Lục Nam) tổ chức. Tôi mong muốn có nghề để mở cửa hàng tại nhà". 

Không chỉ độ tuổi trung niên như anh Tĩnh, nhiều thanh niên cũng thất nghiệp. Anh Ninh Văn An, 30 tuổi, thôn Yên Khê từng làm việc tại một DN gần nhà song thời gian qua công ty hoạt động cầm chừng nên anh phải bỏ nghề, ai thuê gì làm nấy để có thu nhập. 

Cũng do diện tích đất bị thu hẹp phục vụ quá trình đô thị hóa, phường Xương Giang chỉ còn khoảng 20% lao động sản xuất nông nghiệp. Do địa phương không có nghề truyền thống nên lao động dôi dư khá nhiều. 

Chị Hà Thị Mỹ Hạnh, cán bộ Lao động, thương binh và xã hội phường cho biết: Công tác giải quyết việc làm cho lao động gặp nhiều khó khăn. Dù tại địa bàn có một số DN may công nghiệp, điện tử... nhưng đã đủ công nhân. Công tác xuất khẩu lao động vốn được quan tâm nhưng yêu cầu tuyển dụng ngày càng cao nên người lao động khó đáp ứng. 

Đây là tình trạng chung tại các xã, phường thời gian qua. 6 tháng đầu năm, toàn TP tạo việc làm mới cho 880 lao động, đạt 39% kế hoạch cả năm, trong đó 28 người đi làm việc tại nước ngoài, đạt 13,3% kế hoạch. Nhu cầu việc làm lớn song việc tổ chức đào tạo nghề gặp khó khăn. Ngay như mục tiêu đào tạo nghề cho 600 lao động/năm nhưng từ đầu năm đến nay, ngành chức năng TP và các phường, xã mới tổ chức dạy nghề cho 90 lao động nông thôn theo chương trình mục tiêu quốc gia. 

Thiếu việc làm khiến hàng nghìn lao động tại các xã, phường như: Song Khê, Tân Tiến, Đồng Sơn, Tân Mỹ... phải chấp nhận đi làm thuê theo thời vụ hoặc góp mặt tại các chợ lao động khu vực nội thành chờ việc.

Đào tạo nghề sát thực tế

Thời gian qua, các cơ sở sản xuất gặp khó khăn, riêng 6 tháng đầu năm, trên địa bàn TP có gần 90 DN giải thể, ngừng hoạt động, hàng trăm đơn vị sản xuất cầm chừng khiến nhiều lao động không có việc làm. 

Cùng đó, việc tổ chức đào tạo nghề chưa sát thực tế và gắn với nhu cầu của DN, chất lượng chưa cao, trình độ tay nghề người lao động hạn chế nên khó được tuyển dụng. Thực tế, lao động ở TP đòi hỏi thu nhập cao hơn các địa phương khác, trong khi tại địa bàn chủ yếu là DN nhỏ, mức lương thấp nên nhiều lao động không mặn mà, chấp nhận đi làm thuê thời vụ. Cũng vì tiêu chí thu nhập cao, nhiều lao động lựa chọn làm việc tại các nước như: Nhật Bản, Đài Loan... song các thị trường này yêu cầu khắt khe nên khó đáp ứng. 

Mặt khác, UBND các phường, xã, ngành chức năng chưa quan tâm khảo sát, thống kê nhu cầu học nghề của người lao động cũng như nắm bắt tình hình sử dụng lao động của DN để có hướng đào tạo nghề phù hợp. 

Năm 2014, TP phấn đấu giải quyết việc làm cho 2,2 nghìn lao động, trong đó 210 người đi làm việc tại nước ngoài. Theo ông Nguyễn Văn Hòa, Phó Trưởng Phòng Lao động, Thương binh và xã hội TP, để công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm hiệu quả, TP chỉ đạo các phường, xã, ngành chức năng khảo sát nhu cầu nghề và điều tra thị trường lao động để có giải pháp hợp lý. 

Theo đó, sẽ mở rộng mô hình liên kết giữa chủ đầu tư với cơ sở đào tạo và DN nhằm nâng cao chất lượng dạy nghề, gắn với tạo việc làm cho lao động. Nhiều ý kiến cho rằng, việc đào tạo nghề ngắn hạn miễn phí cho lao động nông thôn cần lựa chọn phù hợp điều kiện địa phương. Các xã, phường tận dụng thế mạnh, điều kiện thực tế để phát triển ngành nghề, khuyến khích sản xuất nông nghiệp công nghệ cao như trồng hoa, rau an toàn... 

Cùng đó, các cấp, ngành, chính quyền TP quan tâm tháo gỡ khó khăn cho DN, cơ sở sản xuất, hỗ trợ phát triển làng nghề, du nhập nghề phụ, phối hợp tổ chức các phiên giao dịch, hội chợ việc làm để tư vấn hướng nghiệp, làm cầu nối cho người dân tiếp cận thị trường lao động, kể cả đi làm việc tại nước ngoài.

Vi Lệ Thanh