Hướng dẫn trẻ em lắp ghép trò chơi Trí Uẩn.

Chuyện kể rằng, khoảng những năm 40 của thế kỷ trước, nhà cách mạng Nguyễn Trí Uẩn (1916-1995) trong thời gian hoạt động bí mật tại Hà Nội, phải ẩn náu trên gác bếp của căn nhà số 42 Phố Huế (Hà Nội). Trong thời gian này, ông nghĩ cách cắt những tấm bìa ra để ghép hình theo trí tưởng tượng, suy luận của mình. 

Sau rất nhiều mày mò, tưởng tượng, cuối cùng với bảy miếng ghép được tách ra từ một hình chữ nhật có kích thước 8cm x 10cm, có cấu trúc hợp lý như kính vạn hoa, ông đã lắp ghép được khá nhiều hình ảnh. Sau đó, ông đã quyết định phát triển trò chơi này. Ông dùng những mảnh gỗ mít để quân chơi càng ngày càng bóng. Các quân được cắt chính xác, khéo léo, không sai lệch dù chỉ là chút xíu để bảo đảm người chơi có thể ghép hình được.

Với bảy mảnh ghép đơn giản của Trí Uẩn, một hình trái tim có thể ghép theo 28 cách khác nhau. Hạt kim cương bé nhỏ có tới 66 cách ghép. Một quả tạ có thể có 88 cách ghép. Có thể ghép 10 chữ số tự nhiên và 24 chữ cái, ghép hình tượng Các Mác, V.I.Lê-nin, minh họa 18 bài thơ của La Fontaine. 

Trò chơi mang đầy tính sáng tạo này đã lan truyền rộng rãi, được Bác Hồ lấy chính tên của tác giả đặt cho. Nhiều chuyên gia đã đánh giá, trò chơi này tuy đơn giản nhưng lại tạo hứng thú, phát triển khả năng tư duy toán học, khả năng sáng tạo và thúc đẩy phát triển trí não. Không những thế, trò chơi này có thể trở thành các bài toán về hình học, lôgic học, hội họa tạo hình, mỹ thuật... Chính vì vậy, hơn 70 năm qua, Trí Uẩn vẫn có sức sống trong giới học sinh, sinh viên Việt Nam.

Phần mềm trò chơi Trí Uẩn trên các thiết bị công nghệ số hiện đại.

Chương trình tiểu học gần đây cũng đã đưa một số bài toán "ghép hình" với 5-7 miếng ghép, tiếp thu từ trò chơi Trí Uẩn, cho học sinh tiếp cận. Mới đây nhất, Công ty CP TOPs Quốc tế đã thiết kế, lập trình lại trò chơi này để người chơi có thể chơi ngay trên điện thoại, máy tính cá nhân, máy tính bảng hoặc máy tính để bàn.

Xếp hình Trí Uẩn hay Tangram Vietnam, từ cuối tháng 7-2014 đã chính thức có mặt trên Google Play, thích hợp cho các máy sử dụng hệ điều hành Android (https://play.google.com/store/apps/details?id=com.tsjstudio.tangramvietnam) và đã có trên kho của Apple, thích hợp cho các máy hệ điều hành iOS (iPAD, iPhone, iTouch) (https://itunes.apple.com/us/app/tangram-vietnam/id903490480?mt=8). Nếu chơi trên máy tính PC thông thường thì có ở http://trochoihoctap.com. Người chơi có thể tải phần mềm này miễn phí về các thiết bị công nghệ cá nhân để thử sức. Sắp tới, Tangram sẽ có bản thích hợp cho máy sử dụng hệ điều hành Window Phone.

Chỉ với bảy miếng ghép đơn giản gồm hai hình tam giác, bốn hình thang và một hình ngũ giác, người chơi có thể sắp xếp thành 1.000 hình ảnh khác nhau như hình các con vật, bông hoa, hình người… theo đúng cách ông Trí Uẩn đã làm từ trước. Với phần mềm trò chơi Tangram Vietnam, các kỹ sư còn tạo ra thêm 20 cách xếp hình các biển báo giao thông.

Có hai cách để mọi người chơi trên điện thoại, máy tính. Một là chơi theo hình thức thông thường với những hình mẫu đã được tạo sẵn. Hai là người chơi có thể dùng tư duy hình học để tưởng tượng ra hình cần xếp, sau đó dùng bảy miếng ghép để tạo thành hình mà người chơi mong muốn, nhằm phát huy khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân.

Không chỉ là trò chơi, Tangram Vietnam khá phù hợp cho trẻ em từ ba tuổi trở lên, ngay khi các em bắt đầu phát triển khả năng tưởng tượng và sáng tạo.

Trước việc số hóa trò chơi này, nhiều người đã nhận xét, khi ngành game mobile Việt Nam còn non trẻ thì việc phát triển một game đậm tính sáng tạo, thuần Việt và giàu tính truyền thống như Xếp hình Trí Uẩn là một việc làm rất có ý nghĩa.

Theo ND