Bắc Ninh
Vận động là gốc của khỏe mạnh
Trước đất trời đổi mới của mùa xuân, ta không khỏi nghĩ về mình và ao ước được sống khỏe mạnh, trường thọ. Làm thế nào để luôn khỏe mạnh, trường thọ, để mùa xuân thêm ý vị, hương sắc là điều hết thảy mọi người quan tâm.
Sống là động, sự sống gắn liền với vận động. Sự sống là huyền diệu, là thần thánh bởi chỉ có lực lượng siêu nhiên mới làm nên sự sống, cho nên người ta mới nói: Sống động thần thánh nghĩa là vậy!
Nhìn ra thế giới xung quanh, ta thấy mọi vật đều chuyển động: Mặt trời, mặt trăng, các vì sao… Ngay cả ta đang đứng im nhưng trong ta tim đang co bóp, mạch máu đang chuyển tải chất dinh dưỡng đi nuôi tế bào, gan ruột ta đang làm việc, thận ta lọc máu… Trên thế gian này quý nhất có vận động, có vầng thái dương!
 |
|
Người cao tuổi luyện tập dưỡng sinh nâng cao sức khỏe. |
Động là dương - dương động; thân xác là âm - âm tĩnh. Ta đem cái dương động nuôi dưỡng cái thân xác tĩnh lặng để thân xác sống động ngập tràn tươi trẻ. Trước là mọi tế bào, sau là kinh mạch, tạng phủ - các trung tâm sản sinh sự sống được đón nhận sự sống động. Người xưa đã nói: Bản lề xoay thì không han, nước chảy thì không bẩn.
Con người cũng vậy, động ắt không suy, toàn thân vận động ắt toàn thân khỏe mạnh. Tiso - bác sĩ, nhà nghiên cứu người Pháp nói: “Về tác dụng của vận động, nó có thể thay thế cho mọi loại thuốc, nhưng mọi loại thuốc trên đời này, không thể nào có thể thay thế sự vận động”. Nói như vậy là để nhấn mạnh tầm quan trọng của sự vận động. Vận động, dù thế nào chăng nữa cũng là cái gốc của sự khỏe mạnh, sống lâu!
Bây giờ ta xem vận động tác động cụ thể vào cơ thể ta như thế nào: Vận động có thể thúc đẩy khí huyết lưu thông, tăng cường chức năng của tạng phủ - tâm, can, tỳ, phế, thận. Các mạch máu của tim, nhất là động mạch vành được thông suốt, giảm được 35% bệnh tim nguy hiểm (theo nghiên cứu của Trường Đại học Harvard - Mỹ).
Tỳ vị được tăng cường, thúc đẩy tiêu hóa, hấp thu thực phẩm. Khi tỳ vị mạnh mẽ, nguồn sinh hóa khí huyết dồi dào thì mới có thể mạnh khỏe, sống lâu. Phổi cũng thở sâu hơn, dài hơn, chậm hơn, từ đó dung lượng của phổi bình quân tăng thêm 1.000 ml so với người bình thường, hiệu suất hô hấp tăng thêm, người thường xuyên luyện tập mỗi phút chỉ cần 8-12 lần thở, trong khi trung bình người ta thở 12-16 lần, cơ hô hấp có thời gian nghỉ ngơi nhiều hơn.
|
Người xưa đã nói: Bản lề xoay thì không han, nước chảy thì không bẩn. Con người cũng vậy, động ắt không suy, toàn thân vận động ắt toàn thân khỏe mạnh. |
Người thường xuyên luyện tập còn tăng cường sức đề kháng, khả năng thích ứng với thời tiết, khí hậu. Vận động có tác dụng tăng cường mạnh mẽ sự trao đổi chất mà phần lớn chất thải của sự trao đổi chất thông qua hoạt động của thận. Thận lại chủ về xương, cho nên vận động có thể ngăn ngừa những bệnh về xương cốt khi tuổi già.
Vận động tăng cường tuần hoàn não, cải thiện việc cung cấp oxy và chất dinh dưỡng cho tế bào não, giảm thiểu não suy và nâng cao hiệu quả làm việc. Chưa kể, vận động thay đổi sự hoạt động của cơ thể, xương cốt, cơ bắp được buông chùng, giãn xả làm ta thoải mái, dễ chịu.
Vận động thúc đẩy khí huyết lưu thông mà sức khỏe đơn giản chỉ là khí huyết lưu chuyển khắp châu thân tới tận tế bào. Từ đó, toàn thân vận động ắt toàn thân khỏe mạnh. Nói vậy, không phải ta cứ vận động là được, mà vận động phải có nguyên tắc. Những nguyên tắc đó là:
Vận động phải phù hợp với sức khỏe, tuổi tác. Người ta lấy số lần tim đập để xác định, nếu người lớn bình thường sau khi tập, tim đập mỗi phút 140 lần, người già 120 lần là vừa. Còn nếu ta thấy không thể đo nhịp tim được, thì sau mỗi lần tập không có cảm giác quá mệt là được. Người già nên tập những động tác nhẹ nhàng như đi bộ, xoa bóp, day bấm huyệt, thái cực quyền… Người trẻ khỏe thì đá bóng, bơi lội, đẩy tạ…
Vận động phải phù hợp nghề nghiệp, người lao động trí não tránh những hoạt động căng thẳng tinh thần như “thi đấu có tính chất ăn thua”, còn người lao động chân tay nên luyện tập những phần cơ thể mà hoạt động nghề nghiệp ít sử dụng.
Vận động phải vào thời gian thích hợp. Tập vào buổi sáng không khí trong lành ta tiếp nhận nhiều dưỡng khí, tập vào buổi chiều, buổi tối cũng tốt, sẽ giải tỏa sự căng thẳng sau một ngày làm việc để đi vào giấc ngủ, nhưng buổi tối chớ tập nhiều, tập nhẹ nhàng như xoa bóp, hít thở, thư giãn… để thần kinh khỏi hưng phấn, ảnh hưởng tới giấc ngủ. Trước và sau bữa ăn cũng nên tránh vận động mạnh làm ảnh hưởng đến tiêu hóa.
Và tất nhiên, tập luyện phải bền lòng, quyết chí bởi cơ thể ta không thể thay đổi một sớm một chiều. Tập luyện đều đặn, hằng ngày là hết sức quan trọng, là chìa khóa mở ra thành công!
Nhìn ra tự nhiên ta thấy động và tĩnh gắn liền với nhau, ngày và đêm tiếp nối. Trong con người thở ra tiếp theo hít vào, trái tim co và bóp… Cơ thể tuân theo quy luật căng - giãn. Là một chỉnh thể, nên nếu ta cứ động mãi thì các bộ phận cơ thể sẽ lìa xa, tan rã, sự sống khi đó bị nguy hại, diệt vong, cho nên động không lìa tĩnh, tĩnh không lìa động. Ta đem cái động để nuôi dưỡng cái tĩnh, lấy cái tĩnh để hòa hợp cái động. Động và tĩnh không lìa nhau, năng động năng tĩnh thì sống lâu.
Cho nên vận động đấy, nhưng ta phải biết tĩnh, dừng lại, nói đơn giản là nghỉ ngơi. Hình thức nghỉ ngơi trong đời sống hết sức phong phú, ví dụ đang chạy ta ngừng lại một lát đã là nghỉ ngơi rồi.
Nhưng ở đây ta đi vào bản chất vấn đề, nghỉ ngơi là giãn xả, buông lỏng cơ thể, là thư giãn! Sau khi vận động, nhất là vận động mạnh, liên tục ta cần giãn xả bằng cách kết hợp giữa thể xác và hơi thở - thở ra, buông lỏng các cơ- nhất là cơ vân và cơ trơn, rồi ta cảm nhận các dòng thần kinh, mạch máu chảy trong huyết quản…
Như vậy, vận động quyết định tới sức khỏe, vận động là gốc của sự khỏe mạnh, sống lâu, đó là thông điệp gửi tới ngày xuân để xuân thêm tươi trẻ, thêm rạng rỡ hương sắc!
Vũ Huy Ba
Ý kiến bạn đọc (0)