50 tác phẩm văn học, nghệ thuật biểu diễn tiêu biểu, xuất sắc sau ngày đất nước thống nhất

Chủ nhật: 15:55 ngày 30/11/2025

Ngày 30/11, tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Chương trình Công bố bình chọn 50 tác phẩm văn học, nghệ thuật biểu diễn Việt Nam tiêu biểu, xuất sắc sau ngày đất nước thống nhất (1975-2025) và Phát động sáng tác các tác phẩm văn học nghệ thuật “Sống mãi với thời gian” giai đoạn 2026-2030.

Đến tham dự có đồng chí Mai Văn Chính, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành liên quan; cùng đông đảo các thế hệ nghệ sĩ Việt Nam.

Phó Thủ tướng Mai Văn Chính phát biểu.

Đây là sự kiện quan trọng, giàu ý nghĩa chiến lược đối với văn hóa, văn học nghệ thuật nước nhà, đánh dấu bước tiến mới trong việc triển khai các Nghị quyết của Đảng về văn hóa, thực hiện Chiến lược phát triển ngành văn hóa Việt Nam đến năm 2035, tầm nhìn 2045, hướng đến xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc trong thời đại mới.

Phát biểu tại buổi công bố, Phó Thủ tướng Mai Văn Chính khẳng định: 50 năm sau khi đất nước được thống nhất, văn học và nghệ thuật biểu diễn Việt Nam đã đạt được những kết quả quan trọng. 50 năm là dòng chảy văn học nghệ thuật miệt mài sáng tạo những bản hùng ca đất nước.

“Các tác phẩm tiêu biểu ra đời trong giai đoạn này đã ghi lại một cách chân thực, sinh động hành trình gian khó nhưng đầy tự hào của dân tộc, từ hàn gắn vết thương chiến tranh, phá thế bao vây, cấm vận đến thực hiện thành công công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế. Văn học, nghệ thuật chính là linh hồn của văn hóa, là một trong những động lực to lớn thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”, Phó Thủ tướng Mai Văn Chính nhấn mạnh.

Theo Phó Thủ tướng Mai Văn Chính, buổi lễ công bố 50 tác phẩm văn học, nghệ thuật biểu diễn Việt Nam tiêu biểu, xuất sắc sau ngày đất nước thống nhất không chỉ là một sự kiện vinh danh, mà còn là hành động tri ân sâu sắc của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với các thế hệ văn nghệ sĩ, những người đã hiến dâng tài năng, trí tuệ và cả cuộc đời mình để “kết tinh hồn thiêng sông núi” vào từng nét chữ, từng nốt nhạc, từng vở diễn...

Đồng thời, cuộc phát động sáng tác các tác phẩm văn học, nghệ thuật “Sống mãi với thời gian” là hành động thiết thực, thể hiện khát vọng lớn lao mà Đảng, Nhà nước và nhân dân đặt vào đội ngũ văn nghệ sĩ, trí thức.

Vinh danh các tác phẩm văn học tiêu biểu, xuất sắc.

Nhân dịp này, Phó Thủ tướng Mai Văn Chính kêu gọi đội ngũ văn nghệ sĩ, trí thức cả nước hãy là những người đi tìm kiếm và tôn vinh cái đẹp đích thực, bằng cách dấn thân vào thực tiễn, khám phá những mô hình mới, những con người mới đang ngày đêm cống hiến cho công cuộc phát triển đất nước, đấu tranh chống tiêu cực, cái xấu; từ đó sáng tạo ra các tác phẩm đạt tầm vóc tư tưởng và nghệ thuật mới, đạt đến đỉnh cao của nghệ thuật, mang tính nhân văn sâu sắc, có khả năng giáo dục, định hướng thẩm mỹ, phản ánh công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế của đất nước…, có sự đổi mới về phương pháp sáng tác, tìm tòi những hình thức thể hiện hiện đại, hấp dẫn nhưng luôn giữ vững cốt cách, bản sắc dân tộc.

Phó Thủ tướng cũng kêu gọi các văn nghệ sĩ, trí thức phát huy trách nhiệm của “những chiến sĩ văn hóa”, đóng góp nhiều hơn nữa vào việc xây dựng, giữ gìn và phát triển nền văn hoá Việt Nam, để văn hóa thực sự là "nền tảng tinh thần", "động lực phát triển" và "soi đường cho quốc dân đi".

Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ đạo tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác quản lý Nhà nước về văn hóa và văn học, nghệ thuật; phối hợp chặt chẽ với Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, các Hội văn học nghệ thuật chuyên ngành ở Trung ương và địa phương; triển khai hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035; Kết luận số 84-KL/TW ngày 21/6/2024 của Bộ Chính trị tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 23- NQ/TW ngày 16/6/2008 của Bộ Chính trị (khóa X) về “tiếp tục xây dựng và phát triển văn học, nghệ thuật trong thời kỳ mới”; đồng thời, tập trung hoàn thiện, sớm trình Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

“Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo các cấp, các ngành, các địa phương tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất về cơ chế, chính sách, nguồn lực để hỗ trợ, khích lệ sự nghiệp sáng tạo của văn nghệ sĩ”, Phó Thủ tướng Mai Văn Chính khẳng định.

Tại chương trình, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã công bố và vinh danh 50 tác phẩm văn học, nghệ thuật biểu diễn Việt Nam tiêu biểu, xuất sắc sau ngày đất nước thống nhất, gồm 14 tác phẩm văn học; 18 tác phẩm sân khấu; 12 tác phẩm âm nhạc; 6 tác phẩm múa.

Đây là những tác phẩm được bình chọn qua nhiều vòng, phản ánh sinh động những đổi thay của đất nước, những khát vọng hòa bình, hòa hợp dân tộc, những thành tựu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới.

Tại chương trình, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tổ chức Phát động sáng tác các tác phẩm văn học nghệ thuật “Sống mãi với thời gian” giai đoạn 2026-2030.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy cho biết, đây là sự kiện có ý nghĩa quan trọng, thể hiện quyết tâm tiếp tục khơi dậy tiềm năng sáng tạo, tôn vinh những giá trị nghệ thuật đích thực và khẳng định vai trò của văn học nghệ thuật trong việc bồi đắp nền tảng tinh thần của xã hội, đồng thời mở ra một chặng đường sáng tạo mới, nơi những giá trị truyền thống và khát vọng phát triển của dân tộc được tiếp tục khẳng định thông qua các tác phẩm có sức sống bền lâu.

Theo Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy, giai đoạn 2020-2025, Cuộc vận động sáng tác các tác phẩm văn học nghệ thuật với chủ đề “Sống mãi với thời gian” đã đạt nhiều kết quả đáng khích lệ.

Nhiều tác phẩm có giá trị về tư tưởng, nghệ thuật đã được công bố, dàn dựng và giới thiệu rộng rãi đến công chúng, tiêu biểu như: “San Hô Đỏ” của nhà văn, nhà viết kịch Bích Ngân; “Người gác đèn biển” của nhà văn Dương Hướng; “Phía sau huyền thoại” của nhà viết kịch Nguyễn Thanh Bình; “Người mẹ bão giông” của nhà văn Nguyễn Trọng Tân; “Hoa dã quỳ vẫn nở” của nhà viết kịch Đức Minh…

Những tác phẩm ấy, không chỉ làm phong phú đời sống tinh thần của xã hội mà còn góp phần khẳng định vị thế của văn học nghệ thuật Việt Nam trong giai đoạn đổi mới và hội nhập.

Phát huy thành quả đó, bước sang giai đoạn 2026-2030, thời điểm hướng tới nhiều sự kiện trọng đại của đất nước: 100 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và 85 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch tiếp tục phối hợp các cơ quan liên quan phát động Cuộc vận động sáng tác mới.

Đây không chỉ là hoạt động nghề nghiệp, mà còn là lời mời gọi tâm huyết gửi tới đội ngũ văn nghệ sĩ cả nước - những người mang trong mình trái tim giàu cảm xúc, trí tuệ sáng tạo và tinh thần trách nhiệm đối với Tổ quốc.

Danh sách 50 tác phẩm văn học, nghệ thuật biểu diễn Việt Nam tiêu biểu, xuất sắc sau ngày đất nước thống nhất:

14 tác phẩm văn học gồm: “Nỗi buồn chiến tranh” (Bảo Ninh), “Mình và họ” (Nguyễn Bình Phương), “Mẫu thượng ngàn” (Nguyễn Xuân Khánh) “Mảnh đất lắm người nhiều ma” (Nguyễn Khắc Trường), “Mùa lá rụng trong vườn” (Ma Văn Kháng), “Con gái thủy thần” (Nguyễn Huy Thiệp), “Cỏ lau” (Nguyễn Minh Châu), “Cánh đồng bất tận” (Nguyễn Ngọc Tư), “Thời xa vắng” (Lê Lựu), “Bến không chồng" (Dương Hướng), “Đảo Chìm” (Trần Đăng Khoa), “Những người đi tới biển” (Thanh Thảo), “Đường tới thành phố” (Hữu Thỉnh), “Tiếng hát tháng giêng” (Y Phương).

18 tác phẩm sân khấu gồm: Cụm tác phẩm “Hồn trương ba, da hàng thịt”, “Tôi và chúng ta”, “Lời thề thứ 9” (Lưu Quang Vũ); Bộ 3 vở “Bài ca giữ nước” (Tào Mạt); “Rừng trúc” (Nguyễn Đình Thi); “Hà My của tôi” (Doãn Hoàng Giang); “Đêm trắng” (Lưu Quang Hà); “Dời Đô” (Lê Duy Hạnh); Cụm tác phẩm: “Mùa hè ở biển”, “Bạch đàn liễu” (Xuân Trình); “Cát bụi” (Triệu Huấn); “Bài ca Điện Biên” (Tất Đạt); “Mưa đỏ” (Chu Lai); “Những vần thơ thép” (Trần Đình Ngôn); “Điều còn lại” (Nguyễn Đăng Chương); “Kẻ sỹ Thăng Long” (Nguyễn Khắc Phục); “Chói rạng sơn hà” (Nguyễn Sỹ Chức); “Những người mẹ” (Xuân Đức); “Chu Văn An” (Xuân Yến); “Công lý không gục ngã” (Lê Chí Trung); “Dạ cổ hoài lang” (Thanh Hoàng).

12 tác phẩm âm nhạc gồm: “Lá Đỏ” (Đỗ Hồng Quân); “Việt Nam ơi Mùa xuân đến rồi” (Huy Du); “Đường 4 mùa Xuân” (Đỗ Nhuận); “Mùa xuân trên Thành phố Hồ Chí Minh” (Xuân Hồng); “Nhớ về Hà Nội” (Hoàng Hiệp); “Như có Bác trong ngày đại thắng” (Phạm Tuyên); “Đất nước trọn niềm vui” (Hoàng Hà); “Đất nước” (Phạm Minh Tuấn, phổ thơ Tạ Hữu Yên); “Giai điệu Tổ quốc” (Trần Tiến); “Tình em biển cả” (Nguyễn Đức Toàn); “Tổ quốc gọi tên mình” (Đinh Trung Cẩn); “Những bông hoa trong vườn Bác” (Văn Dung).

6 tác phẩm múa gồm: “Chuyện tình non sông” (Vũ Việt Cường, Trần Kim Quy); “Hoa phong lan trên đỉnh Truông Bồn” (Nguyễn Thị Hiển); “Ballet Kiều” (Nguyễn Thị Tuyết Minh, Nguyễn Phúc Hùng); “Huyền thoại mẹ” (Nguyễn Công Nhạc); “Nguồn sáng” (Phạm Anh Phương, Nguyễn Hồng Phong); “Đất nước” (Ứng Duy Thịnh).