Chế độ dinh dưỡng cân bằng, đa dạng, nhiều chất xơ sẽ giúp ổn định huyết áp.

Cao HA vô căn là “thân bệnh và tâm bệnh làm cho các mao mạch xơ cứng, mất chức năng lưu chuyển khí huyết”, kết cục là “thượng thực hạ hư”- trên đầu nặng, chao đảo, dưới thân hư trống, chệnh choạng. Như nhiều lần trao đổi, phương Đông coi đồ ăn thức uống là “thuốc” – dược phẩm, lấy ăn uống làm cách thức chữa bệnh hàng đầu – vương đạo, sau mới dùng thuốc – bá đạo. Vậy thì ăn uống kết hợp với các liệu pháp tập luyện, lao động, nghỉ ngơi khoa học, bồi bổ gốc sự sống là tinh – khí – thần tức cơ sở, động lực và chủ thể như đã trình bày trước, không cần nói ta cũng biết bệnh HA cao vô căn sẽ được ngăn chặn, đẩy lui.

Phép ăn uống chữa bệnh HA cao có nguyên tắc là: Tránh ăn nhiều. Ăn nhiều trước hết hiểu là dư thừa năng lượng, vượt quá nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể, tạo gánh nặng cho cơ thể, buộc các cơ quan tiêu hóa, gan, thận phải làm việc nhiều để bài tiết những chất dư thừa độc hại, tồn đọng trong cơ thể. Ăn nhiều ở đây còn có nghĩa là ăn nhiều chất béo - mỡ, đặc biệt là mỡ động vật; ăn nhiều chất đường, ngọt, nhiều tinh bột, những chất này khi dư thừa đều có thể chuyển hóa thành “mỡ” bám vào tạng phủ, mạch máu, dưới da,… làm ách tắc, ngăn trở hoạt động sống của cơ thể, đẩy nhanh quá trình xơ vữa động mạch và tăng HA.

Đặc biệt, ăn nhiều muối, hư tổn mạch, và muối lại tích nước làm tăng HA. Theo như các nghiên cứu: Lượng muối hấp thụ vào cơ thể mỗi người mỗi ngày khoảng 5-6 gam là phù hợp. Trong khi thực tế ta ăn nhiều gấp ba lần, tới

15-20 gam, đó là chưa kể như đã nói, tập quán người Việt mình mâm cơm có thêm bát nước chấm, và người già do suy giảm vị giác, ăn uống thấy nhạt miệng, nên thường ăn mặn hơn!

Theo Đông y, không chỉ mặn, mà các vị khác trong ngũ vị: Ngọt, đắng, cay, chua, nhất là những thực phẩm cay nóng gây bốc hỏa làm tăng HA, nếu ăn quá nhiều, dư thừa đều có hại, sinh khắc các tạng đối lập.

Người bị HA cao, tất nhiên không nên dùng các chất kích thích thần kinh như: Rượu, cà phê, trà đặc, thuốc lá. Riêng rượu, có thể dùng một chút để thông kinh hoạt huyết lại có lợi.

Vậy, chế độ ăn uống để chữa trị bệnh HA cao cụ thể thế nào?

Thứ nhất, ăn đủ chất. Đủ chất nghĩa là đầy đủ các chất đạm, chất béo, đường bột, các vitamin và các chất khoáng vi lượng. Tất nhiên như đã nói, chất béo, mỡ động vật bất lợi cho người cao HA, nên tỷ lệ lượng chất béo động vật và thực vật trong khẩu phần ăn, theo nghiên cứu bằng nhau là hợp lý. Cần lưu ý, các tạng, phủ động vật chứa nhiều cholesterol, tránh ăn nhiều.

Thứ hai, ăn xong có cảm giác còn ăn được nữa, nghĩa là “ăn lửng bụng”, khoảng 80%. Nghiên cứu khoa học cho biết, “ăn đói một chút” rất có lợi cho sức khỏe.

Thứ ba, ăn nhiều rau, củ quả tươi, đó là nguồn cung cấp vitamin, các chất khoáng vi lượng phong phú. Trong đó, vitamin C, P, E rất tốt cho người bệnh HA cao. Vitamin C chống xơ vữa động mạch; vitamin P giúp giảm cholesterol trong máu, bền thành mạch, ngừa tràn máu não; vitamin E giảm tụ máu đông máu, giúp lưu chuyển huyết… Tất nhiên, ngay cả rau củ quả ta cũng ăn đa dạng, đổi bữa, bởi vì mỗi loại rau, củ quả có lượng vitamin, khoáng chất vi lượng riêng, nhiều ít khác nhau.

Thứ tư, ăn ngũ cốc thô, chớ xay xát kỹ. Ngũ cốc thô cũng là nguồn cung cấp chất xơ và vitamin quý.

Thứ năm, “chính khí mạnh thì tà khí lui”, có nghĩa là cơ thể vững mạnh, tất yếu bệnh tật sẽ được đẩy lui, đó là phương châm chữa bệnh của phương Đông. Do vậy người HA cao cần coi trọng việc bồi dưỡng sức khỏe, nhất là các cơ quan nhạy cảm dễ bị thương tổn do tăng HA như can, thận, tim, não.

Vũ Huy Ba