Bắc Ninh: Bước tiến trong đổi mới kỳ thi vào lớp 10

Thứ 6: 07:44 ngày 29/05/2026

BẮC NINH - Kỳ thi vào lớp 10 năm học 2026-2027 của tỉnh Bắc Ninh đã khép lại với số thí sinh đông kỷ lục. Mặc dù đối mặt với "sức nóng" từ thời tiết và tỷ lệ loại cao, những quy định đổi mới mang tính đột phá của ngành Giáo dục đã thể hiện được những ưu điểm, vì mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục.

Nguyên nhân “sức nóng” kỳ thi

“Sức nóng” kỳ thi đúng cả nghĩa đen và nghĩa bóng. Nghĩa đen là kỳ thi diễn ra vào thời điểm Bắc Ninh nóng như đổ lửa, nhiệt độ ngoài trời trong các ngày 26, 27 và 28/5 có lúc hơn 40 độ C. Nghĩa bóng là trong cuộc đua vào các trường trung học phổ thông năm học 2026-2027, toàn tỉnh có hơn 50.900 thí sinh đăng ký nhưng chỉ tiêu cho 60 trường công lập chỉ có 31.890 học sinh (gồm cả 565 em được tuyển thẳng). Như vậy trong cuộc đua này, hơn 19.000 thí sinh không có cơ hội học tại các trường công lập.

Thí sinh tại điểm thi Trung học phổ thông Thuận Thành số 1 (phường Thuận Thành) phấn khởi khi hoàn thành tốt bài thi môn Tiếng Anh.

Theo số liệu của Sở Giáo dục và Đào tạo, 60/60 trường trung học phổ thông công lập đều có số thí sinh đăng ký cao hơn chỉ tiêu tuyển. Nhiều trường trung học phổ thông có số thí sinh bị loại cao như: Hiệp Hoà số 2 (720 chỉ tiêu, số đăng ký 1.098), Hàn Thuyên (720 chỉ tiêu, số đăng ký 1.054), Quế Võ số 1 (675 chỉ tiêu, số đăng ký 1.006), Yên Phong số 2 (chỉ tiêu 720, số đăng ký 1.055)…

Chính vì sức nóng kỳ thi, trong những ngày thi, dù thời tiết như chảo lửa thì tại nhiều điểm thi vẫn chật cứng phụ huynh "đội nắng" ngóng con.

Sức nóng kỳ thi năm nay xuất phát từ quy định mới nổi bật của Sở Giáo dục và Đào tạo là yêu cầu 100% học sinh hoàn thành chương trình trung học cơ sở, nếu muốn học tiếp trung học phổ thông đều phải thi (khác với tỉnh Bắc Ninh cũ chỉ tổ chức thi vào các trường trung học phổ thông công lập nên nhiều học sinh yếu, kém hoặc trung bình không thi mà xét tuyển vào các loại hình giáo dục khác).

Số học sinh lớp 9 năm học 2025-2026 tăng, khiến tổng số thí sinh đăng ký dự thi cao nhất từ trước tới nay. Tuy nhiên về tổng thể, với nỗ lực lớn của tỉnh và ngành, năm học 2026-2027, tổng chỉ tiêu được tuyển vào lớp 10 công lập vẫn chiếm khoảng 60% (hệ công lập của Hà Nội là 55%, Quảng Ninh là 50%).

Thí sinh tham dự kỳ thi tại Trường Trung học phổ thông Lý Nhân Tông (phường Kinh Bắc).

Đồng chí Tạ Việt Hùng, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Bắc Ninh khẳng định: “Trên thực tế, ngoài 60% học sinh vào trường công lập, tất cả số còn lại đều có thể đăng ký học tại các trường ngoài công lập, các trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên hoặc trường nghề trên địa bàn tỉnh. Tỉnh nỗ lực bảo đảm nhu cầu thụ hưởng giáo dục trung học phổ thông cho tất cả học sinh trên địa bàn”.

Thầy Ngô Văn Thành, Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Hoàng Quốc Việt (phường Vũ Ninh) nhận định: “Quy định tất cả phải thi khiến học sinh chăm chỉ hơn, vừa góp phần ngăn ngừa bệnh thành tích bởi không ít trường trung học cơ sở trước đây khá cực đoan, lấy lý do phân luồng để ép buộc, không cho học sinh mà họ cho là yếu, kém được dự thi vào lớp 10. Mục đích tăng tỷ lệ thí sinh dự thi trúng tuyển và tăng điểm bình quân thi vào 10 của trường họ”.

Các lực lượng tham gia tiếp sức mùa thi tại Trường Trung học phổ thông Việt Yên số 1.

Nhiều ý kiến cho rằng, với việc đổi mới kỳ thi như hiện nay, chất lượng giáo dục thực chất của các trường trung học cơ sở sẽ bộc lộ rõ sau khi Sở Giáo dục và Đào tạo công bố kết quả thi vào 10. Đây là cơ sở để các trường nhìn nhận nghiêm túc và có giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục trong những năm học tiếp theo.

Tạo cơ hội học tập cho tất cả học sinh

Thực tế những năm gần đây, hưởng ứng phong trào thi đua dạy tốt, học tốt, không ít trường trung học phổ thông tư thục Bắc Ninh nâng cao chất lượng dạy và học toàn diện.

Điển hình là Trường Trung học phổ thông Nguyễn Du (phường Võ Cường). Năm học 2025 - 2026, trường có 49 học sinh đạt giải cấp tỉnh, xếp thứ 20/81 cơ sở giáo dục có học sinh tham dự thi cấp tỉnh. Năm học 2026 - 2027, trường được giao 550 chỉ tiêu nguyện vọng 1 nhưng số đăng ký nguyện vọng 1 đã lên tới 655 thí sinh.

Em Nguyễn Hoàng Mai, Trường Trung học cơ sở Ninh Xá (phường Kinh Bắc) tâm sự: "Ở mức học lực khá, em quyết định đăng ký nguyện vọng 1 vào Trường Nguyễn Du vì anh trai em cũng từng học tại đó và rất thích với phương pháp giáo dục độc đáo tại ngôi trường này. Anh trai em hiện là sinh viên năm 3 Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội".

Thí sinh "đội nắng" đến trường thi.

Đổi mới kỳ thi vào lớp 10 còn thể hiện rõ trong khâu tuyển sinh vào 2 trường Trung học phổ thông Chuyên Bắc Ninh và Bắc Giang. Đó là chỉ tính điểm môn chuyên để xét vào các lớp chuyên. Ba môn Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh thi chung chỉ là môn điều kiện (5 điểm/môn là đạt).

Lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo lý giải, quy định mới nhằm khắc phục tình trạng những năm qua, có thí sinh điểm môn chuyên rất cao nhưng vẫn trượt do điểm 3 môn điều kiện thấp và ngược lại. Cô Vũ Thị Thoa, giáo viên Trường Trung học cơ sở Thái Bảo (xã Nhân Thắng) cũng cho rằng đây là quyết định phù hợp, vì học chuyên thì phải giỏi môn chuyên.

Đồng chí Nguyễn Hữu Bình, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo đánh giá: “Việc đổi mới kỳ thi vào lớp 10 năm học 2026-2027 nhằm bảo đảm sự công bằng giữa các thí sinh, khắc phục tình trạng không đồng đều trong đánh giá kết quả học tập giữa các cơ sở giáo dục. Đồng thời tạo mặt bằng để tuyển chọn học sinh theo năng lực thực chất. Việc đổi mới kỳ thi cũng góp phần nâng cao ý thức học tập, rèn luyện của học sinh ngay từ đầu cấp trung học cơ sở, bởi vậy bước đầu đã nhận được sự đồng thuận cao trong Nhân dân”.

Thí sinh tại điểm thi Trung học phổ thông Chuyên Bắc Ninh trao đổi bài sau khi hoàn thành môn thi chuyên.

Điều đáng ghi nhận là kỳ thi đã diễn ra an toàn, nghiêm túc, đúng quy chế; đề các môn thi được đánh giá phù hợp, gần với các đề thi minh họa nhưng có tính phân hoá cao, phù hợp tính chất kỳ thi tuyển chọn.

Về những điểm mới của kỳ thi, vẫn còn những ý kiến băn khoăn như quy định điểm nguyện vọng 2 (phải cao hơn điểm xét tuyển nguyện vọng 1 ở đơn vị đăng ký nguyện vọng 2 từ 2 điểm trở lên) là quá cao, chưa phù hợp; không nên để học sinh đăng ký khác trường nhưng lại ngồi chung phòng thi tại điểm thi chung; nên có quy định điểm liệt ở từng môn thi…

Về những băn khoăn nói trên, theo đồng chí Nguyễn Hữu Bình, với tinh thần cầu thị, Sở Giáo dục và Đào tạo sẽ nghiêm túc đánh giá toàn diện việc đổi mới kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026-2027. Nếu thấy cần thiết sẽ sửa đổi phù hợp, vì quyền lợi chính đáng của học sinh, vừa góp phần nâng cao chất lượng dạy và học trong các trường trung học cơ sở trên địa bàn tỉnh.

Thí sinh dự thi tại Trường Trung học phổ thông Ngô Sĩ Liên (phường Bắc Giang).

"Hiện Sở Giáo dục và Đào tạo đang gấp rút các công đoạn tổ chức chấm thi và công bố kết quả thi cho Nhân dân được biết trước ngày 15/6/2026" - đồng chí Nguyễn Hữu Bình thông tin.

Thanh Tú