Taxi, xe dịch vụ không bắt buộc phải lắp thiết bị an toàn cho trẻ em

Sáng 10/12, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều liên quan đến 10 luật về An ninh, trật tự. Trong đó, một trong các nội dung được nhiều người quan tâm là quy định bắt buộc các xe kinh doanh vận tải hành khách (taxi, xe công nghệ, xe buýt…) phải lắp ghế an toàn cho trẻ em.

Khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35m trên ô tô, người lái xe phải sử dụng, hướng dẫn sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em, trừ ô tô kinh doanh vận tải hành khách.

Cụ thể, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ hiện hành nêu quy tắc chung “Trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35m trên ô tô không ngồi cùng hàng ghế với người lái xe, trừ loại ô tô chỉ có một hàng ghế; người lái xe phải sử dụng, hướng dẫn sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em”.

Quy định này được thống nhất sửa đổi theo hướng “Khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35m trên ô tô, người lái xe không được cho trẻ em ngồi cùng hàng ghế, trừ xe chỉ có một hàng ghế; người lái xe phải sử dụng, hướng dẫn sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em, trừ ô tô kinh doanh vận tải hành khách".

Như vậy, sau nhiều cuộc thảo luận và cân nhắc ý kiến thực tế, Quốc hội quyết định loại trừ xe kinh doanh vận tải khỏi phạm vi bắt buộc này. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến an ninh, trật tự có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Trước đó, đại biểu Quốc hội cho rằng Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (có hiệu lực từ ngày 1/1/2025, riêng quy định về an toàn cho trẻ em trên ô tô áp dụng từ 1/1/2026) quy định bắt buộc taxi phải lắp ghế an toàn trẻ em là chưa phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Thực tế, ghế an toàn có nhiều kích cỡ, cấu tạo khác nhau tuỳ thuộc vào cân nặng của trẻ, nếu bắt buộc mỗi xe taxi phải trang bị đủ là không khả thi.

Hơn nữa, nhiều gia đình không có ô tô riêng, thường gọi taxi hoặc xe công nghệ đưa trẻ đi khám, tiêm chủng hoặc trong thời tiết xấu; nếu taxi không trang bị hoặc trang bị không đủ ghế, người dân có thể buộc phải chở trẻ bằng xe máy, rủi ro còn cao hơn.

Cánh tài xế xe dịch vụ "thở phào"

Không chỉ đối với người dân, quyết định trên nhanh chóng nhận được sự đồng thuận từ đông đảo tài xế taxi và xe công nghệ trên cả nước. Với họ, đây là một sự giải tỏa lớn sau nhiều ngày lo lắng về chi phí phát sinh, sự bất tiện trong khai thác và sức ép từ một quy định bị cho là thiếu phù hợp với thực tế, nhất là khi thời gian áp dụng đã cận kề.

Anh Đỗ Minh Tuấn, tài xế taxi công nghệ với hơn 10 năm kinh nghiệm tại Hà Nội chia sẻ, nếu bắt buộc lắp ghế trẻ em, nhiều xe sẽ không còn đủ chỗ để chở khách, đặc biệt những cuốc đi đơn lẻ hoặc khách có hành lý. Có khi tài xế phải từ chối khách có trẻ nhỏ vì không thể chuẩn bị ghế phù hợp.

“Ghế an toàn cho trẻ em thường chiếm diện tích lớn, lắp đặt phức tạp, khách nào đi trẻ con mới cần, nếu bắt buộc lắp sẵn, xe sẽ lúc nào cũng chật, không khách nào muốn. Mà nếu cất 2 chiếc ghế trong cốp xe nhỏ như chiếc VinFast VF 5 của tôi thì gần như không thể”, tài xế này nói.

Một số bác tài khác đánh giá, trong điều kiện đường sá tại Việt Nam, xe chạy liên tục, khách lên xuống không ngừng và chỉ dừng đỗ xe 1-2 phút là đã tắc đường thì thời gian chờ, xử lý lắp đặt ghế an toàn có thể gây chậm trễ, ảnh hưởng đến việc đón cuốc mới và gây ùn tắc giao thông. Điều này "không khả thi" nếu quy định được áp dụng cứng nhắc.

Không chỉ về không gian và tính tiện dụng, chi phí để trang bị ghế trẻ em đạt chuẩn với nhiều size cho trẻ từ nhỏ đến lớn, có móc gắn ISOFIX... cũng là gánh nặng với tài xế, trong khi thu nhập từ nhiều chuyến xe hiện nay không cao, lợi nhuận mỏng.

“Ghế trẻ em loại rẻ nhất cũng phải 2-3 triệu đồng. Nếu quy định bắt buộc áp dụng, tài xế như chúng tôi dù khó mấy cũng phải mua. May mắn là quy định mới không áp cho xe dịch vụ, nhờ vậy anh em lái xe đỡ được một khoản chi không nhỏ", anh Vũ Quang Huy, tài xế xe công nghệ chia sẻ.

Tuy nhiên, không phải ai cũng đồng tình tuyệt đối.

Một số chuyên gia an toàn giao thông cho rằng, việc bỏ quy định bắt buộc ghế trẻ em tuy phù hợp với thực tế khai thác của taxi và xe công nghệ, nhưng vẫn tiềm ẩn rủi ro nhất định. Họ cảnh báo rằng trẻ nhỏ là nhóm dễ tổn thương nhất khi xảy ra tai nạn, và ghế an toàn dành riêng vẫn là phương tiện bảo vệ hiệu quả nhất trong nhiều tình huống va chạm.

Vì vậy, dù luật không còn bắt buộc, các chuyên gia vẫn khuyến nghị phụ huynh chủ động chuẩn bị ghế an toàn cho trẻ khi cần di chuyển bằng taxi hoặc xe công nghệ, đặc biệt trên những hành trình dài hay tuyến đường đông phương tiện. Đồng thời tuân thủ các nguyên tắc an toàn khác như không để trẻ ngồi ghế trước, luôn thắt dây an toàn phù hợp và giám sát trẻ trong suốt quá trình di chuyển.

Quy định ghế ngồi ô-tô cho trẻ em: Người dân bối rối, chuyên gia đề nghị có quy định phù hợp

Từ ngày 1/1/2026, quy định về việc sử dụng thiết bị an toàn khi ngồi trên ô-tô cho trẻ em sẽ chính thức được áp dụng theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024. Luật đã có nhưng làm sao để tạo sự đồng thuận 100% của người dân, tránh tình trạng chấp hành luật theo kiểu đối phó, thì cần có sự nghiên cứu phù hợp.