Năm nay lại khác, dân mạng chào đón phần I cải cách tiếng Việt của PGS TS Bùi Hiền với biết bao cung bậc tình cảm. Như sóng biển trào dâng, tác giả đưa ra phần II ngôn ngữ tiếng Việt cho rộng đường dư luận sau ba chục năm dồn trí lực nghiên cứu, vật lộn với phong ba, bão táp tiếng Việt. Và dân mạng lại tiếp tục dậy sóng.

- Người có chút hiểu biết bảo, tự bôi mỡ vào người cho kiến đốt.

- Ba chục năm đằng đẵng say mê tìm tòi và sáng tạo, thử nghiệm giờ thành quả ấy không công bố, xác nhận thì quyết toán kinh phí công trình khoa học vào đâu? 

- Đang yên lành, tập trung giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt theo lời kêu gọi của cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng, giờ lại rũ tung ra, sắp lại mà liệu có tác dụng gì hay chỉ rắc rối thêm?

Người Việt ta học tại chức nhiều, cán bộ địa phương ít đi ít biết thường cứ há hốc mồm nghe thầy kể cả tiết học về những chuyến đi Tây Tàu nghiên cứu, khảo sát và ứng dụng kiến thức ấy vào bài giảng. Những gì mắt thấy tai nghe của các thầy là đáng quý nhưng cũng phải hiểu chất chứa bao tiền của của nhân dân (qua thuế) chứ không hẳn hoàn toàn vô tư như du ngoạn mà thầy là một trong những đại diện hưởng diễm phúc đó.

Thông qua bài giảng của các thầy mà từ nhỏ, những đứa trẻ mang máng biết người Pháp đã qua cả trăm năm giữ gìn sự trong sáng của tiếng Pháp. Là một trong những quốc gia trong cộng đồng Pháp ngữ, nhiều trí thức chắc hiểu thành quả của quá trình gìn giữ tiếng Pháp trong sáng như thế nào. Còn tiếng Việt, người đồng tình với PGS Bùi Hiền thì viện dẫn ra bao nhiêu phen cải cách chữ quốc ngữ của Việt Nam. Gần đây nhất (khoảng ba chục năm) có cuộc cải cách “bỏ cái bụng chữ” cho đơn giản. Nhưng ngay sau đó, tất cả các cuộc thi viết chữ đẹp tiếng Việt đều dùng bút mài viết chữ có bụng và rõ nét thanh, nét đậm như cũ (đã có đề tài nghiên cứu về viết chữ đẹp của một nhà giáo ưu tú người Kinh Bắc được công bố và ứng dụng toàn quốc). Sự từng trải của nhà khoa học với óc quản lý, vận dụng thực tiễn cũng cần đồng thời thể hiện. Và người ta thấy cơ man nào chuyện phiền toái của bộ chữ mới với cả lịch sử, hiện tại và tương lai nền văn hóa nước nhà chứ nhất quyết không phải chuyện chơi chữ thông thường.

 Minh Thư