Việc chuyển nhượng đất chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng, đất tiêu chí là giao dịch không được pháp luật bảo hộ. Ảnh minh họa.

Tòa án nhân dân (TAND) TP Bắc Giang vừa thụ lý đơn của ông Thân Văn H, ở xã Nội Hoàng (Yên Dũng), đề nghị tòa tuyên vô hiệu hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông và bà Nguyễn Thị H ở xã Song Khê (TP Bắc Giang). 

Ông H cho hay,  năm 2011, ông nhận chuyển nhượng của bà H ba thửa đất nông nghiệp có diện tích hơn 600m² ở xã Nội Hoàng, trả hơn 800 triệu đồng. Trước khi chuyển nhượng, bà H khẳng định đất nằm trong quy hoạch khu dân cư, thuộc diện bị thu hồi. Mỗi thửa đủ tiêu chí cấp một lô đất tái định cư. Trong giấy chuyển nhượng, hai bên thoả thuận: Nếu Nhà nước làm đường hay quy hoạch đất ở, ông H được lĩnh tiền đền bù và nhận đất tiêu chí theo quy hoạch của Nhà nước. Việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất nông nghiệp giữa hai người được thực hiện bằng giấy viết tay, không có xác nhận của chính quyền địa phương, cơ quan chức năng. 

Vừa qua, ông H “ngã ngửa” khi biết Nhà nước thu hồi diện tích đất trên nhưng không cấp đất tiêu chí. Sau nhiều lần đòi tiền bà H không được, ông H làm đơn kiện. Hiện vụ việc đang được TAND TP Bắc Giang giải quyết. Trong vụ án này, dù tòa chưa phân xử thắng- thua nhưng ông H đã có đơn đề nghị TAND TP áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời đối với diện tích đất tranh chấp vì nghe thông tin bà H đã làm thủ tục chuyển nhượng cho nhiều người và có dấu hiệu tẩu tán tài sản.

Trước đó, TAND TP Bắc Giang thụ lý xét xử vụ tranh chấp về chuyển nhượng đất giữa ông Hoàng Minh T ở xã Lãng Sơn (Yên Dũng) và ông Nguyễn Văn D ở phường Hoàng Văn Thụ (TP Bắc Giang). Các đương sự trình bày: Cuối năm 2010, ông D viết giấy nhận tiền bán một lô đất tiêu chí ở phường Xương Giang cho ông T với giá 600 triệu đồng. Khi giao dịch, ông D không trực tiếp giao đất cho ông T vì hồ sơ vẫn do UBND phường Xương Giang giữ. 

Gần ba năm sau khi trả tiền, ông T vẫn chưa làm được thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Qua tìm hiểu, ông phát hiện hồ sơ đất tiêu chí đã được bán cho nhiều người nên làm đơn khởi kiện ông D đòi lại tiền. Quá trình thẩm tra, tranh luận tại tòa và các chứng cứ, tài liệu thu thập được trong hồ sơ vụ án, TAND TP Bắc Giang đã tuyên bố giao dịch giữa các đương sự vô hiệu, buộc ông D phải trả lại ông T 600 triệu đồng. Thắng kiện nhưng ông T rất lo lắng vì không biết khi nào mới lấy lại được tiền. 

Đây chỉ là hai trong số nhiều vụ án tranh chấp giao dịch dân sự liên quan đến đất đai mà TAND TP Bắc Giang thụ lý thời gian qua. Trong đó không ít giao dịch đã bị tuyên vô hiệu do không tuân thủ quy định của pháp luật. Thẩm phán Ngọ Thị Thanh Hảo (TAND TP) cho biết: Theo quy định của pháp luật, từ ngày 1-1-2008, người sử dụng đất được chuyển nhượng quyền sử dụng khi đất đã có giấy chứng nhận. Hợp đồng chuyển nhượng phải được công chứng, chứng thực tại các tổ chức hành nghề công chứng hoặc UBND phường, xã, thị trấn thì việc chuyển nhượng mới được coi là hợp lệ. 

Tuy nhiên, do hám lợi, thiếu hiểu biết, không ít cá nhân vẫn cố tình giao dịch chuyển nhượng đối với những thửa đất chưa có giấy chứng nhận. Khi phát sinh tranh chấp, nhiều trường hợp không thỏa thuận, giải quyết được đã đưa nhau ra tòa để phân định đúng sai, gây tốn kém thời gian, tiền bạc, công sức. Không ít trường hợp thắng kiện mà “má vẫn sưng” vì chưa đòi được tiền. 

Theo Luật sư Trần Văn An, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh: Việc chuyển nhượng đất chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng, đất tiêu chí là giao dịch không được pháp luật bảo hộ. Vì thế khi quyết định thực hiện các giao dịch liên quan đến đất đai, người dân cần thực hiện đúng quy định pháp luật, hạn chế tranh chấp phát sinh dẫn đến thiệt hại.

Thùy Dương