Đầu năm nay, Vigloo, một công ty sản xuất phim ngắn chiếu mạng (microdrama) của Hàn Quốc, mạnh dạn đưa AI vào sản xuất nội dung, đặt cược rằng tự động hóa có thể định hình lại căn bản cách làm phim. Thực tế, với 30% ngân sách cho AI, Vigloo đã có thể tạo một chương trình chỉ một tháng thay vì ba tháng, chi phí bằng 1/5 so với trước.

Màn hình quay phim tại một xưởng phim ngắn ở Thượng Hải.

Nhưng tốc độ này vẫn chưa thể bằng các công ty Trung Quốc. Theo Neil Choi, CEO Vigloo, sự cạnh tranh từ ngành công nghiệp phim ngắn khổng lồ từ "đất nước tỷ dân" ngày càng gay gắt, khi quốc gia này đang dồn sức vào nội dung dựa trên AI.

Trung Quốc hiện là quốc gia tiên phong về microdrama, loại phim chiếu theo định dạng dọc, được ví như "truyền hình dành cho thế hệ TikTok". Chúng có cấu trúc giống phim truyền hình dài tập nhưng được chia thành hàng chục tập, mỗi tập chỉ dài 1-2 phút, thường kết thúc bằng một tình tiết gây sốc để thu hút người xem.

Theo ChinaDaily, microdrama đang biến đổi ngành công nghiệp giải trí Trung Quốc, khi đã thu hút 660 triệu khán giả trong nước vào năm 2024, ước đạt doanh thu 100 tỷ nhân dân tệ (14,6 tỷ USD) vào năm 2025.

Một phần tạo nên thành công của loại phim này, là chi phí thấp và thời gian sản xuất nhanh, giúp các hãng phim dễ dàng thu được lợi nhuận hơn so với truyền hình kịch bản truyền thống.

Với việc các công cụ AI tạo video ngày càng phổ biến, việc sản xuất một tập phim giờ đây trở nên đơn giản. Theo trang công nghệ 36kr, chỉ trong tháng 1, hơn 470 phim ngắn do AI tạo ra đã được phát hành mỗi ngày. Không chỉ trong nước, phim đã bắt đầu có xu hướng bành trướng ra nước ngoài.

Dữ liệu từ nền tảng phân tích DataEye cho thấy, phim AI với nhân vật kỹ thuật số chiếm 38% trong top 100 phim manju (phim ngắn chuyển thể từ tiểu thuyết mạng, truyện tranh hoặc kịch bản gốc) tháng 1, tăng mạnh so với mức 7% cùng kỳ năm ngoái.

Tổng lượt xem của loại này trên bảng xếp hạng tháng 1 đạt 2,55 tỷ. Theo ECNS, khán giả đón nhận phim ngắn AI một phần do các nhân vật đang trở nên chân thực hơn, giảm hiệu ứng "thung lũng kỳ lạ" (uncanny valley) - cảm giác khó chịu với vật thể gần giống người nhưng không thật.

Theo Yuki Bi, CEO công ty tư vấn thương hiệu Helios Worldwide, đến năm 2030, ngành công nghiệp phim ngắn dự kiến đạt giá trị 16,2 tỷ USD tại Trung Quốc và 9,5 tỷ USD ở nước ngoài. "Thị trường phim ngắn Trung Quốc đã đạt mức hàng chục tỷ nhân dân tệ mỗi năm, và các tác phẩm do AI tạo ra đang chiếm thị phần ngày càng tăng nhanh", Li nói với SCMP.

Vị thế được củng cố

"Phim ngắn là mảng kinh doanh mới do Trung Quốc tạo ra, và các công ty của nước này đang làm chủ cuộc chơi", ông Choi nói. "Rất khó để cạnh tranh với doanh nghiệp được hỗ trợ và bảo hộ mạnh mẽ trong nước".

Thực tế, ngành công nghiệp phim ngắn tại Trung Quốc đang được định hình mạnh mẽ. Bên cạnh hàng loạt công ty tham gia, nhiều "ông lớn" công nghệ trong nước đang chạy đua sản xuất nhiều công cụ để phục vụ. "Một hệ sinh thái hoàn chỉnh đang hình thành. Điều sẽ rất khó cho nơi khác sao chép", Giáo sư Haiyang Li của Đại học Rice nhận xét.

Vào tháng 3, nền tảng phát trực tuyến iQiyi ra mắt công cụ có tên là Nadou Pro. Nền tảng này kết nối các công ty sản xuất với những diễn viên sẵn sàng cấp phép sử dụng hình ảnh của họ trong nội dung do AI tạo ra. Tháng 9/2025, nền tảng video ngắn Kuaishou công bố kế hoạch hỗ trợ phim ngắn do AI tạo ra. Cùng thời gian này, bộ phận video của Tencent cũng phát động một cuộc thi về phim ngắn AI.

Trong khi đó, ByteDance cũng giảm đáng kể chi phí tạo video bởi AI, với công cụ Seedance 2.0. Công ty mẹ của TikTok đang nỗ lực phát triển các hệ thống toàn diện hơn, kết hợp các công cụ tạo nội dung bằng AI với thuật toán đề xuất và hệ thống quảng cáo nhằm tạo nền tảng duy nhất có thể quản lý toàn bộ quy trình sản xuất, từ viết kịch bản đến phân phối.

Chính quyền một số nơi cũng tham gia vào việc thúc đẩy phát triển phim ngắn. Chẳng hạn, tại quận Pudong của Thượng Hải, các công ty khởi nghiệp có thể nhận gói hỗ trợ điện toán đến 300.000 nhân dân tệ (44.000 USD). Tại thành phố Vũ Hán, chính quyền cung cấp khoản vay chuyên dụng ưu đãi. Nhiều địa phương khác cũng ra ưu đãi về thuế, trợ cấp và hỗ trợ về bộ xử lý đồ họa (GPU) huấn luyện các mô hình AI.

Theo Bi của Helios Worldwide, các công ty Trung Quốc dường như đang phát triển chiến lược nội dung mới khác biệt rõ rệt so với những gì các hãng phim truyền hình Hàn Quốc đang làm, vốn tập trung vào việc sản xuất một vài bộ phim "bom tấn".

"Cách làm của Trung Quốc cho thấy đã có những khả năng hoặc giải pháp thay thế cho cuộc khủng hoảng 'lạm phát phim truyền hình Hàn Quốc', rằng nội dung có tần suất cao, kinh phí thấp có thể sinh lời nhiều hơn một bộ phim bom tấn duy nhất", Bi nói.

Phản ứng trái chiều

Khi ngành công nghiệp microdrama của Trung Quốc đẩy mạnh, nhiều tranh cãi cũng nổ ra. Chúng bị đánh giá "gây nhức nhối" khi nội dung chủ yếu mang tính gây sốc, câu view, không được kiểm soát do sản xuất tràn lan.

Bên cạnh đó, loại hình này bị đánh giá vi phạm bản quyền, khi nhiều người bị sử dụng hình ảnh trái phép cho phim. Nadou Pro - công cụ kết nối người sáng tạo nội dung và diễn viên của iQiyi - trở thành tâm điểm của cuộc tranh luận này. Công ty cho biết hơn 100 nghệ sĩ đã tham gia vào "cơ sở dữ liệu tài năng AI" trên nền tảng, nhưng một loạt người nổi tiếng nhanh chóng phản bác, phủ nhận việc họ đã ký bất kỳ thỏa thuận nào liên quan đến việc sử dụng hình ảnh hoặc giọng nói cho AI.

Phản hồi vấn đề này, iQiyi tuyên bố việc những người có tên trong cơ sở dữ liệu "chỉ phản ánh sự sẵn lòng của nghệ sĩ trong việc tìm kiếm cơ hội hợp tác tiềm năng". Công ty thêm rằng việc sử dụng hình ảnh hoặc giọng nói "đều cần phải được đàm phán riêng và ký kết hợp đồng chính thức".

Các nhà quản lý Trung Quốc cũng bắt đầu chú ý đến microdrama. Cục Quản lý Không gian mạng Trung Quốc đã ban hành dự thảo quy định về vấn đề bản quyền liên quan đến AI, dự kiến có thêm quy định chặt chẽ hơn trong những năm tới.

Một số quy định của Trung Quốc nêu rõ, nền tảng phải kiểm soát nội dung có khả năng gây hại. Theo Cục Quản lý phát thanh và truyền hình quốc gia Trung Quốc, nếu không thực hiện kiểm duyệt nội dung bắt buộc, video sẽ bị cưỡng chế gỡ bỏ. Kể từ đầu tháng 4, nhà làm phim ngắn cũng được yêu cầu đăng ký giấy phép, đặc biệt khi sử dụng trí tuệ nhân tạo.

Chuyên gia Zhao Zhanling của công ty luật Beijing Javy tại Bắc Kinh cho biết, nếu các nền tảng biết về hành vi vi phạm nhưng không xử lý, bên bị ảnh hưởng có thể báo cáo cho Cơ quan quản lý không gian mạng Trung Quốc. Dù vậy, ông ghi nhận một số đang tìm cách lách luật bằng cách đăng ký doanh nghiệp tạm thời, sử dụng máy chủ ở nước ngoài để che giấu danh tính.

"Đối với một ngành công nghiệp phụ thuộc vào sản xuất nhanh và có khả năng mở rộng quy mô như microdrama, vấn đề sở hữu trí tuệ nếu không được giải quyết có thể trở thành nút thắt cổ chai nghiêm trọng, nhất là khi chủ sở hữu phản ứng gay gắt, hoặc các tiêu chuẩn pháp lý trở nên nghiêm ngặt hơn", nhà phân tích Damien Yeo của Fitch Solutions, nói với SCMP.

AI chưa thể thay thế vai trò của con người trong y học khẩn cấp

AI không thể thực hiện những thao tác quan trọng như nghe tim phổi bằng ống nghe, đặt nội khí quản, xử lý chấn thương hay tiến hành các can thiệp khẩn cấp trong tình huống nguy hiểm đến tính mạng.

Cảnh báo toàn cầu về rủi ro AI: “Siêu trí tuệ” có thể vượt tầm kiểm soát

Trong bối cảnh AI phát triển với tốc độ nhanh chưa từng có, chuyên gia cảnh báo nguy cơ mất kiểm soát công nghệ có thể gây tác động sâu rộng tới việc làm, an ninh mạng và ổn định tài chính toàn cầu.

AI thống trị bàn cờ, con người thắng bằng nước đi 'sai' có chủ ý

Thay vì bị thay thế, các đại kiện tướng đang sử dụng máy tính như một bàn đạp để tiến vào kỷ nguyên của những nước đi trực giác và bản năng.