Quang cảnh phiên thảo luận tại hội trường Quốc hội, chiều 9/12.

Tham gia thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng, đại biểu Trần Văn Lâm (Đoàn Bắc Ninh) hoàn toàn đồng tình với những nội dung sửa đổi Luật Thuế Giá trị gia tăng mà Chính phủ đề xuất lần này. Đại biểu khẳng định đây đều là những vấn đề mà người dân và doanh nghiệp mong chờ, từ đơn giản hóa quá trình quản lý, thu, qui trình hoàn thuế giá trị gia tăng để gỡ khó cho doanh nghiệp xuất khẩu cho đến hoàn thuế đầu vào để bảo đảm tính cạnh tranh và lợi ích của doanh nghiệp trong nước sản xuất hàng thuộc diện không chịu thuế giá trị gia tăng, giảm thuế phế liệu, phế phẩm để khuyến khích việc tận dụng tối ưu chuỗi sản xuất, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn. Điều đó thể hiện tinh thần trách nhiệm rất cao của Chính phủ, của Quốc hội trong việc kịp thời nắm bắt, giải quyết những điểm nghẽn trong thể chế để mở đường cho sự phát triển của đất nước, mặc dù Luật Thuế Giá trị gia tăng mới được sửa đổi năm 2024.

Đại biểu Trần Văn Lâm phát biểu trong phiên thảo luận tại hội trường Quốc hội, chiều 9/12.

Đại biểu làm rõ 2 nội dung và đề nghị các cơ quan chức năng tiếp tục xem xét để đáp ứng nguyện vọng của người dân.

Thứ nhất: Cần nhất quán về chính sách trong xử lý cùng một vấn đề và bình đẳng giữa các đối tượng chịu thuế. Lần này, chính phủ đề xuất bổ sung vào Luật Thuế Giá trị gia tăng quy định: "Thuế giá trị gia tăng đầu vào của hàng hóa, dịch vụ không phải tính thuế giá trị gia tăng được khấu trừ toàn bộ." Quy định này hướng tới giải quyết vướng mắc hiện nay là thức ăn chăn nuôi và một số sản phẩm khác thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng, nên thuế đầu vào không được khấu trừ, làm tăng chi phí, giảm khả năng cạnh tranh với sản phẩm nhập khẩu cùng loại. Chính sách này hoàn toàn hợp lý, hỗ trợ cho doanh nghiệp và cả người chăn nuôi, vì thức ăn chăn nuôi là đầu vào quan trọng, chiếm phần lớn chi phí trong lĩnh vực sản xuất này.

Tuy nhiên nhìn lại kỳ họp trước, khi Quốc hội bàn để sửa Luật Thuế Giá trị gia tăng, liên quan đến giá trị gia tăng đối với phân bón, đã có tranh luận rất nóng là có nên chuyển phân bón từ diện là đối tượng không chịu thuế sang đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng 5% hay không. Cuối cùng, Quốc hội quyết định phân bón chịu thuế 5% với lý do để bảo đảm tính cạnh tranh của doanh nghiệp sản xuất phân bón trong nước. Trong khi bên cạnh đó, vẫn có rất nhiều đại biểu quan ngại thuế 5% làm tăng giá phân bón, tăng chi phí đầu vào của sản xuất nông nghiệp, thiệt hại cho nông dân.

Như vậy, thức ăn chăn nuôi và phân bón đều là nguyên liệu đầu vào cho nông nghiệp, thì chính sách thuế giá trị gia tăng đang có 2 cách ứng xử khác nhau để cùng giải quyết một vấn đề giống nhau là bảo đảm tính cạnh tranh cho doanh nghiệp sản xuất trong nước. Một bên là giữ thức ăn chăn nuôi ở danh mục đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng và cho khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào. Bên kia thì chuyển phân bón sang đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng 5% để được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào.

Đây là bất cập, và nếu vẫn giữ nguyên thì tình trạng đội chi phí đầu vào do tăng giá phân bón vẫn hiện hữu đối với nông dân và doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực trồng trọt. Trong khi trồng trọt cũng là đối tượng chịu nhiều thiệt hại, nhất trong các đợt bão lũ vừa qua, rất cần được hỗ trợ.

Do vậy, đại biểu đề nghị Quốc hội và Chính phủ cùng với việc điều chỉnh chính sách thuế giá trị gia tăng lần này cần xem xét giải quyết triệt để bất cập trên, đó là chuyển phân bón về lại đối tượng không phải chịu thuế giá trị gia tăng.

Thứ hai: Cần bình đẳng giữa các phương pháp tính thuế giá trị gia tăng, bảo vệ đối tượng kinh doanh yếu thế. Theo quy định hiện hành, thuế giá trị gia tăng của hộ kinh doanh tính thuế theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu, áp dụng thống nhất theo Thông tư của Bộ Tài chính là 1% trên doanh số. So sánh ra thì mức thuế này đang cao hơn mức thuế giá trị gia tăng bình quân chung của nền kinh tế.

Theo Báo cáo Chính phủ trình Quốc hội kỳ này, năm nay số thuế giá trị gia tăng thu trên toàn bộ nền kinh tế là 536.915 tỷ đồng, tương đương 20,4 tỷ USD. Với mức tăng trưởng 8%/năm, GDP cả năm dự kiến 510 tỷ USD, tổng giá trị sản phẩm nên kinh tế tạo ra trong năm là 6.375 tỷ USD. Quy đổi và tính toán ra thì tỷ lệ thuế giá trị gia tăng trên tổng doanh thu nền kinh tế chỉ là 0,32%.

Như vậy, mức thuế suất thuế giá trị gia tăng 1% tính trực tiếp trên doanh thu của hộ kinh doanh nhỏ như quy định của Bộ Tài chính đang gấp hơn 3 lần mức bình quân thuế giá trị gia tăng của toàn bộ nền kinh tế, gây thiệt thòi cho các đối tượng vốn yếu thế trong kinh doanh này.

Tuần làm việc cuối cùng kỳ họp thứ 10: Quốc hội biểu quyết thông qua nhiều luật, nghị quyết quan trọng

Tuần làm việc cuối cùng của Kỳ họp thứ 10 (từ ngày 8-11/12/2025), Quốc hội sẽ biểu quyết thông qua nhiều luật, nghị quyết quan trọng.

Quốc hội thảo luận Luật Trí tuệ nhân tạo, hoàn thiện hành lang pháp lý mới

Theo chương trình Kỳ họp thứ 10, ngày 27/11, Quốc hội thảo luận ở hội trường về 3 dự án: Luật Đầu tư (sửa đổi); Luật Tiết kiệm, chống lãng phí; Luật Trí tuệ nhân tạo.