Lộ lọt dữ liệu cá nhân - “mảnh đất màu mỡ” cho tội phạm mạng

Theo Phòng Cảnh sát hình sự - Công an tỉnh Bắc Ninh, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử, dịch vụ công trực tuyến và mạng xã hội, thông tin cá nhân đang trở thành loại “tài sản đặc biệt” mà các đối tượng tội phạm nhắm tới. Từ căn cước công dân, số điện thoại, tài khoản ngân hàng đến các mối quan hệ xã hội, thói quen sinh hoạt… đều có thể bị thu thập, khai thác để phục vụ hành vi phạm tội.

Đội Phòng ngừa, điều tra tội phạm xâm phạm sở hữu, Phòng Cảnh sát hình sự - Công an tỉnh trao đổi nghiệp vụ đấu tranh với tội phạm trên không gian mạng.

Qua đấu tranh, lực lượng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh nhận định, mục tiêu trực tiếp của các đối tượng lừa đảo là chiếm đoạt tài sản. Hệ lụy không chỉ dừng lại ở thiệt hại kinh tế mà còn khiến nhiều bị hại rơi vào trạng thái hoang mang, lo sợ, ám ảnh kéo dài, nhất là khi thông tin cá nhân bị đối tượng nắm giữ để tiếp tục đe dọa, khủng bố tinh thần. Không ít trường hợp vì tâm lý xấu hổ, e ngại ảnh hưởng đến gia đình, công việc mà chậm trình báo, gây khó khăn cho công tác điều tra, xử lý.

Đáng lo ngại hơn, dữ liệu cá nhân sau khi bị đánh cắp thường được mua bán, trao đổi trên các diễn đàn ngầm, trở thành “nguồn đầu vào” cho nhiều loại tội phạm khác như mạo danh vay tiền, mở tài khoản ngân hàng, rửa tiền, tổ chức đánh bạc, thậm chí móc nối với các đường dây tội phạm xuyên tỉnh, xuyên quốc gia.

Quyết liệt đấu tranh phòng ngừa

Trước diễn biến phức tạp của tội phạm công nghệ cao, Phòng Cảnh sát hình sự - Công an tỉnh Bắc Ninh đã chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, tập trung lực lượng, phương tiện đấu tranh quyết liệt. Thời gian qua, đơn vị đã chủ trì xác lập, đấu tranh 5 chuyên án; phối hợp cơ quan điều tra các cấp khởi tố 30 vụ, 128 bị can liên quan đến các hành vi tổ chức đánh bạc, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, rửa tiền, buôn bán hàng giả, sử dụng trái phép mạng máy tính, mạng viễn thông.

Trong tháng 9 vừa qua, Công an tỉnh Bắc Ninh phát hiện, triệt phá đường dây lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoạt động có tổ chức, xuyên quốc gia do các đối tượng người Việt Nam (trong đó có đối tượng tại phường Bắc Giang) cầm đầu, đặt “đại bản doanh” tại huyện Bavet, tỉnh Svay Rieng, Campuchia. Các đối tượng giả danh nhân viên điện lực, sử dụng cuộc gọi VoIP và mạng xã hội Zalo hướng dẫn người dân tải ứng dụng EVN, quét mã QR thanh toán để chiếm đoạt tiền. Quá trình điều tra xác định, đường dây này sử dụng 55 tài khoản ngân hàng cá nhân và doanh nghiệp để luân chuyển dòng tiền, với tổng giá trị giao dịch hơn 156 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố nhiều vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản liên quan đến hình thức kêu gọi đầu tư ngoại hối trên các sàn giao dịch trực tuyến giả mạo. Trung tá Hoàng Ngọc Anh, Đội trưởng Đội Phòng ngừa, điều tra tội phạm xâm phạm sở hữu, Phòng Cảnh sát hình sự cho biết: “Đặc thù của loại tội phạm này là hoạt động trên không gian mạng không biên giới; đối tượng sử dụng công nghệ cao, ẩn danh, liên tục thay đổi phương thức, thủ đoạn và nhanh chóng xóa dấu vết điện tử. Do đó, mỗi chuyên án đều đòi hỏi quá trình thu thập, phân tích chứng cứ tỉ mỉ, chính xác, kết hợp chặt chẽ giữa biện pháp nghiệp vụ truyền thống với ứng dụng khoa học, công nghệ hiện đại”.

Song song với công tác điều tra, Phòng Cảnh sát hình sự phối hợp chặt chẽ với Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao trong việc truy vết dòng tiền, dấu vết điện tử; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, cảnh báo phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm.

Chung tay giữ an toàn không gian mạng

Thực tiễn cho thấy, dịp cuối năm, nhất là trước, trong và sau Tết Nguyên đán, lợi dụng nhu cầu mua sắm, đi lại, vay mượn, thanh toán tăng cao của người dân, tội phạm lừa đảo trên không gian mạng gia tăng hoạt động. Các chiêu trò phổ biến gồm giả danh cơ quan chức năng để đe dọa, yêu cầu chuyển tiền; lập fanpage, website giả bán hàng Tết, vé tàu xe giá rẻ; lừa đảo trúng thưởng, lì xì online…

Thời gian qua, Công an một số phường, xã trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh đã phối hợp chặt chẽ với các chi nhánh ngân hàng kịp thời phát hiện, ngăn chặn nhiều vụ việc người dân có nguy cơ bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Nhờ sự cảnh giác của người dân và vào cuộc kịp thời của lực lượng công an cơ sở cùng cán bộ ngân hàng, nhiều giao dịch đáng ngờ đã được tạm dừng, tránh thiệt hại về tài sản. Gần đây nhất, ngày 11/12, Công an xã Sa Lý đã kịp thời can thiệp, ngăn chặn vụ lừa đảo qua mạng xã hội, giúp một người cao tuổi tránh bị chiếm đoạt 300 triệu đồng.

Cán bộ Công an tỉnh tuyên truyền, trang bị cho học sinh kiến thức bảo vệ bản thân trước các mối nguy hiểm trên không gian mạng.

Theo Thượng tá Tạ Ngọc Dũng, Phó trưởng Phòng Cảnh sát hình sự - Công an tỉnh Bắc Ninh, các thủ đoạn lừa đảo hiện nay đều đánh vào tâm lý hoang mang, gấp gáp, sợ bị liên lụy pháp lý của người dân, nhất là trong thời điểm cận Tết. Nhóm đối tượng mà tội phạm thường nhắm tới là người cao tuổi, người ít tiếp cận công nghệ, người có nhu cầu tài chính cấp bách, chủ doanh nghiệp, hộ kinh doanh, người làm công tác kế toán, thanh, thiếu niên sử dụng mạng xã hội thường xuyên.

Trước tình hình đó, Phòng Cảnh sát hình sự đã tham mưu lãnh đạo Công an tỉnh tăng cường tuyên truyền, cảnh báo sớm trên các phương tiện thông tin đại chúng; chỉ đạo công an cơ sở phối hợp chặt chẽ với hệ thống ngân hàng, tổ chức tín dụng trong việc nhận diện, xử lý sớm các giao dịch bất thường, kiên quyết đấu tranh, xử lý nghiêm hành vi mua bán, sử dụng trái phép thông tin cá nhân.

Từ thực tiễn đấu tranh, cơ quan công an khuyến cáo, mỗi người dân cần nâng cao ý thức tự bảo vệ thông tin cá nhân; tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin tài khoản ngân hàng cho bất kỳ ai. Cùng đó, cảnh giác với các cuộc gọi, tin nhắn, đường link lạ; không chuyển tiền khi chưa xác minh rõ ràng. Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, cần chủ động trình báo sớm với cơ quan công an để được hướng dẫn, hỗ trợ kịp thời.

Đấu tranh phòng, chống tội phạm trên không gian mạng là nhiệm vụ lâu dài, phức tạp, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người dân. Khi mỗi cá nhân chủ động trang bị kiến thức, kỹ năng bảo vệ an toàn thông tin cá nhân, không gian mạng sẽ thực sự trở thành môi trường an toàn, lành mạnh, góp phần giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn.

Bắc Ninh: Trang bị kỹ năng phòng cháy cho học sinh

BẮC NINH - Thời gian qua, Phòng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (Công an tỉnh Bắc Ninh) phối hợp với các cơ sở giáo dục tổ chức các đợt tuyên truyền, trải nghiệm, huấn luyện kỹ năng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cho hàng nghìn học sinh, giáo viên. Từ đó ý thức chủ động phòng ngừa, kỹ năng xử lý tình huống của học sinh, giáo viên từng bước nâng cao.

Bước chân bền bỉ bảo đảm an ninh trật tự

BẮC NINH - Trong những ngày cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm, bảo đảm an ninh, trật tự phục vụ tuyệt đối an toàn Đại hội lần thứ XIV của Đảng, trên các nẻo đường, lực lượng làm nhiệm vụ truy bắt tội phạm truy nã của Công an tỉnh Bắc Ninh vẫn lặng lẽ bám địa bàn, lần theo từng manh mối, dấu vết để đưa chúng ra trước pháp luật. Những bước chân không nghỉ ấy đã và đang góp phần quan trọng giữ vững ổn định an ninh, trật tự, giữ gìn sự bình yên cho Nhân dân.

Công an phường Cảnh Thụy: Phục vụ Nhân dân bằng những việc làm thiết thực

BẮC NINH - Với tinh thần “Vì Nhân dân phục vụ”, cán bộ, chiến sĩ Công an phường Cảnh Thụy (Bắc Ninh) luôn bám sát cơ sở, giải quyết kịp thời thủ tục hành chính và những vụ việc an ninh, trật tự. Ghi nhận nỗ lực đó, Công an phường vinh dự được Bộ Công an tặng Cờ thi đua trong phong trào Vì an ninh Tổ quốc.