“Vải thiều Băng Ngọc” - vượt qua giới hạn mùa vụ

Vải thiều - loại trái cây đặc sản của tỉnh từ lâu đã được người tiêu dùng trong nước và quốc tế yêu thích bởi hương vị thơm ngon hiếm nơi có được. Vì thế, quả vải thiều đã hiện diện ở hơn 30 quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới. Tuy nhiên, đặc tính mùa vụ ngắn khiến sản phẩm chỉ thu hoạch rộ trong khoảng một tháng, gây tiếc nuối cho người tiêu dùng khi không thể thưởng thức quanh năm.

Sơ chế vải thiều trước khi bảo quản tại Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Vifoco.

Xuất phát từ mong muốn của bản thân và nhiều người, ông Nguyễn Đức Hưng, Giám đốc Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu thực phẩm Toàn Cầu, phường Phượng Sơn đã ấp ủ nhiều năm ý tưởng bảo quản vải thiều tươi lâu dài. Được biết, Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu thực phẩm Toàn Cầu là một trong những doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực bảo quản và chế biến nông sản xuất khẩu. Với các sản phẩm chủ lực như ngô ngọt, đậu tương, nước ép trái cây và đặc biệt là vải thiều, Công ty đã chinh phục thành công nhiều thị trường khó tính như Hoa Kỳ, châu Âu, Nhật Bản.

Theo ông Hưng, từ những thử nghiệm ban đầu với vài tấn, đến nay đơn vị đã tự tin bảo quản hàng trăm tấn vải thiều để cung cấp trong mùa đông, mở ra cơ hội thưởng thức trái vải tươi bất kể thời điểm nào trong năm. Sản phẩm đột phá này được Công ty đặt tên là “Vải thiều Băng Ngọc”, kết tinh của công nghệ bảo quản hiện đại. Mỗi trái vải được đưa vào trạng thái “ngủ đông” ở nhiệt độ âm 20°C, giúp giữ nguyên cấu trúc tế bào. Khi cần sử dụng, trái vải được “đánh thức” ở nhiệt độ từ 0-5°C, bảo đảm sự chuyển đổi trạng thái hoàn hảo, giữ trọn vẹn hương vị và màu sắc. Công ty cũng đang chuẩn bị tổ chức sự kiện, triển khai hình thức bán vải trực tuyến trong tháng 10, kết hợp giao hàng trong vòng 24 giờ kể từ lúc sản phẩm “tỉnh giấc” và có thể bảo quản thêm 48 giờ trong tủ mát.

Ngoài Công ty Toàn Cầu, Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Vifoco (phường Tiền Phong) cũng ứng dụng công nghệ bảo quản vải thiều sau một năm vẫn giữ được độ tươi ngon, song mới ở quy mô thử nghiệm. Nếm trái vải thiều được bảo quản từ vụ trước, nhiều người ngỡ ngàng và thích thú, cảm nhận như trái vừa hái từ cành, tươi ngon, ngọt lịm. Chị Hoàng Mai, một thương nhân đến từ tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc) chia sẻ, vào tháng 3 vừa qua, chị cùng đoàn công tác doanh nghiệp từ Quảng Tây đã đến khảo sát vùng trồng vải thiều của tỉnh. Mặc dù thời điểm đó vải thiều trong vườn mới đang ra quả non nhưng đoàn vẫn bất ngờ được thưởng thức những trái vải ngọt thơm, mát lành được bảo quản từ vụ trước bởi một doanh nghiệp địa phương. Theo chị Mai, điều này thể hiện rõ bước tiến vượt bậc trong công nghệ bảo quản nông sản của tỉnh. Nếu được áp dụng trên quy mô lớn, công nghệ này sẽ góp phần nâng cao giá trị của trái cây gấp nhiều lần.

Theo ông Nguyễn Xuân Việt, Giám đốc Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Vifoco, từ những thành công bước đầu bảo quản vải thiều kéo dài, doanh nghiệp đang từng bước triển khai kế hoạch mở rộng quy mô sản xuất. Nhu cầu thị trường trong và ngoài nước đối với sản phẩm nông sản chất lượng cao ngày càng tăng, đòi hỏi doanh nghiệp vừa duy trì chất lượng, vừa phải nâng cao năng lực cung ứng. Đây được xem là bước đi lâu dài, góp phần vào sự phát triển bền vững của Vifoco trong thời gian tới.

Kỳ vọng lễ hội vải thiều mùa đông

Tỉnh Bắc Ninh hiện có khoảng 30 nghìn ha vải thiều, tập trung tại các xã: Lục Ngạn, Phúc Hòa, Yên Thế, phường Chũ, Phượng Sơn… với sản lượng hơn 100 nghìn tấn/năm. Nhằm nâng cao giá trị cho nông sản đặc trưng này, chính quyền địa phương, doanh nghiệp và người dân đã đồng lòng thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ, từ chăm sóc cây trồng, nâng cao chất lượng quả, thu hoạch đúng thời điểm đến vận chuyển nhanh chóng, bảo đảm sản phẩm đến tay người tiêu dùng trong và ngoài nước một cách hiệu quả. Nhà nước cũng tích cực đồng hành thông qua việc quy hoạch vùng sản xuất, xúc tiến thương mại và đầu tư hạ tầng phục vụ nông nghiệp. Bên cạnh đó, nhiều đề tài nghiên cứu khoa học được triển khai, công nghệ bảo quản sau thu hoạch từng bước được ứng dụng, tuy nhiên phần lớn sản phẩm chỉ giữ được độ tươi ngon trong khoảng hơn một tháng.

Vải thiều sau hơn một năm bảo quản của Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu thực phẩm Toàn Cầu.

Trong bối cảnh đó, việc một số doanh nghiệp tiên phong nghiên cứu và áp dụng công nghệ bảo quản giúp vải thiều tươi lâu đến cả năm được xem là bước đột phá. Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Văn Thịnh, đây là hướng đi thể hiện sự đổi mới mạnh mẽ trong ứng dụng khoa học kỹ thuật vào nông nghiệp. Nhờ bước tiến này, vải thiều không còn bị giới hạn trong mùa vụ tháng 6, tháng 7 mà hoàn toàn có thể trở thành sản phẩm bốn mùa, đáp ứng nhu cầu thị trường quanh năm. Sự chung tay của các doanh nghiệp góp phần nâng tầm giá trị quả vải, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ. Đặc biệt, vải thiều bán vào mùa đông có giá trị cao gấp nhiều lần so với chính vụ, là minh chứng rõ nét cho sự kỳ diệu của công nghệ trong nông nghiệp hiện đại. Nếu được phát triển quy mô lớn, Bắc Ninh hoàn toàn có thể tổ chức Lễ hội vải thiều mùa đông.

Vải thiều - niềm tự hào của nông sản Việt, là một trong số ít sản phẩm chưa qua chế biến đạt chứng nhận OCOP 5 sao, khẳng định chất lượng vượt trội và giá trị thương hiệu trên thị trường. Không dừng lại ở việc bảo quản sau thu hoạch, tỉnh còn giao nhiệm vụ cho các cơ quan chuyên môn và doanh nghiệp nghiên cứu điều tiết mùa vụ, hướng tới mục tiêu đưa trái vải ra quả vào mùa đông, một thời điểm hoàn toàn trái ngược với chu kỳ sinh trưởng tự nhiên của cây vải. Nếu thành công sẽ là bước ngoặt lớn, tạo sức cạnh tranh vượt trội cho sản phẩm.

Ông Lê Bá Thành, người gieo vụ sớm, cứu giá vải thiều Bắc Ninh là Nhà khoa học của nhà nông năm 2025

Ông Lê Bá Thành – nguyên Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bắc Ninh là người đề xuất và đưa vào triển khai mô hình ứng dụng ghép cải tạo các giống vải chín sớm vào vườn vải thiều hiện có, giúp nông dân rải vụ, năng cao chất lượng trái vải và thu nhập cho nông dân.

Livestream bán vải thiều tại vườn

 

Nâng cao giá trị, vị thế và sức cạnh tranh của vải thiều Bắc Ninh

BẮC NINH - Hướng tới vụ vải thiều những năm tiếp theo, nhiều đại biểu dự hội nghị tổng kết, tiêu thụ vải thiều năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 do UBND tỉnh Bắc Ninh tổ chức vào chiều 25/8 đã đề xuất những giải pháp thiết thực, thể hiện sự tâm huyết và trách nhiệm với nông sản chủ lực của tỉnh. Báo Bắc Ninh điện tử trích đăng một số ý kiến.