Năm ấy, nơi góc sân nhà ngoại có một cây xoan già. Thân cây khẳng khiu, lớp vỏ sần sùi chi chít những vết rạn chân chim, hệt như đôi bàn tay lam lũ, nứt nẻ của ngoại sau bao mùa cấy gặt nhọc nhằn. Suốt mùa đông dài, cây cứ đứng đó, trơ trọi và khô khốc như thể đã vắt kiệt chút nhựa sống cuối cùng cho đất mẹ. Thế nhưng, chỉ chờ những làn mưa xuân đầu tiên giăng tơ lên mái ngói rêu phong thâm nâu, cây xoan bỗng bừng tỉnh sau giấc ngủ vùi. Từ những đầu cành ngỡ như đã chết khô, mầm non khẽ khàng nhú lên, để rồi chỉ sau một đêm, hoa xoan bung nở vỡ òa, từng chùm li ti, xốp nhẹ và bồng bềnh tựa dải mây tím nhạt đậu hững hờ giữa màn sương bảng lảng…

Ảnh minh họa.

Tôi nhớ mãi những sớm mai khi trời còn chưa rõ mặt người, ngày mới bắt đầu bằng tiếng chổi tre của ngoại khua lạo xạo ngoài sân. Vén tấm màn sương, nhìn qua khung cửa gỗ đã mục mọt dấu thời gian, tôi thấy hoa xoan rơi lấm tấm, phủ một lớp bảng lảng lên những chiếc thúng, chiếc mủng ngoại phơi từ hôm trước. Cái sắc tím ấy lạ lắm, chẳng bao giờ chọn cách rực rỡ để người ta phải trầm trồ, mà cứ khiêm nhường như chính cuộc đời những người đàn bà quê tôi: Cứ lặng lẽ nở, lặng lẽ tỏa hương, rồi âm thầm tan vào đất mẹ thật dịu dàng.

Nhớ có bận, tôi trèo lên cây xoan già chỉ để tìm một chùm hoa rạng rỡ nhất mang về làm quà cho mẹ. Nhánh xoan giòn tan gãy gập khiến tôi ngã sõng soài, đầu gối trầy trụa máu. Tôi khóc òa, lòng đầy tiếc nuối khi nhìn những cánh hoa tím chỉ còn là đống nát vụn dưới chân. Bàn tay mẹ ấm áp phủi sạch bùn đất trên người tôi, giọng mẹ dịu dàng: “Đừng hái hoa con ạ, để nó rơi tự nhiên mới đúng là hoa xoan”. Câu nói ấy theo tôi suốt những năm tháng trưởng thành, giúp tôi nhận ra rằng: Cái đẹp đôi khi không nằm ở sự chiếm hữu, mà nằm ở lúc nó được rũ bỏ mọi thứ để tan vào cát bụi.

Giờ đây, cứ mỗi độ tháng Ba về, khi hơi thở mùa xuân mang theo cái ẩm ướt của mưa phùn, tôi lại thấy mình đứng giữa phố thị xô bồ mà lòng chợt hẫng đi một nhịp. Tôi thèm đến cháy lòng cái cảm giác được chạm tay vào những cánh hoa xoan mỏng mảnh, lạnh buốt hơi sương. Thèm được nghe lại âm thanh thầm thì của tiếng chân ai đó khẽ giẫm lên thảm hoa sau hè, và thèm xiết bao được thấy lại bóng hình gầy guộc của ngoại, nghiêng mình bên chiếc chổi tre đã mòn vẹt theo năm tháng.

Hoa xoan rụng, hóa ra chẳng phải là sự lụi tàn, mà là một cuộc hóa thân để bắt đầu cho những mùa quả xanh, cho một vòng đời mới đầy kiêu hãnh. Với tôi, loài hoa tím ấy vẫn mãi là sợi dây tơ trời yêu thương nối tôi về với những người thân yêu, về với khung trời tuổi thơ lấp lánh mà tôi nguyện mang theo suốt vạn dặm hành trình dài rộng của đời mình.

Hương bưởi

 

Khi hoa quỳnh nở

 

Niềm tin tháng Ba