Người dân chọn mua giống bưởi Diễn tại một cửa hàng ở khu vực Trường Đại học Nông - Lâm Bắc Giang.

Phát hiện nhiều vi phạm

Ngày 8-3, Đoàn kiểm tra liên ngành sản xuất, kinh doanh (SXKD) giống cây trồng, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, kiểm dịch thực vật tỉnh kiểm tra các cơ sở kinh doanh giống cây ăn quả trên địa bàn huyện Lục Ngạn. Tại thời điểm kiểm tra, cửa hàng kinh doanh của gia đình bà Nguyễn Thị Bút, thôn Kim 3 (xã Phượng Sơn) có 500 cây bưởi, một nghìn cây cam, một nghìn cây táo cùng hàng chục cây hồng xiêm, ổi được bày bán. 

Tuy nhiên, toàn bộ số cây trên không rõ nguồn gốc xuất xứ, chủ hộ cũng không có giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh. Tương tự, khi bị kiểm tra, đại diện lãnh đạo Công ty Cổ phần công nghệ Nông nghiệp hữu cơ Kim Hằng, trụ sở tại xã Phượng Sơn không xuất trình được hồ sơ nguồn gốc cây giống, không có bảng giá. 

Ông Vũ Đắc Biên, Chánh Thanh tra Sở Nông nghiệp và PTNT, Trưởng Đoàn kiểm tra cho biết: “Trong ngày đầu kiểm tra, cả 5 cơ sở đều có vi phạm. Đoàn đã lập biên bản nhắc nhở và yêu cầu cam kết sau 15 ngày sẽ hoàn thiện hồ sơ còn thiếu; đồng thời thông báo danh sách để huyện theo dõi, kiểm tra và xử phạt nếu không thực hiện đúng cam kết".

Theo quy định, các cá nhân, tổ chức SXKD giống cây ăn quả phải đáp ứng yêu cầu quản lý chất lượng như: Ghi nhãn, công bố tiêu chuẩn áp dụng; tên, địa chỉ cơ sở SXKD; ngày xuất vườn, thời hạn sử dụng. Tuy nhiên, khi phóng viên thực tế tại nhiều cửa hàng kinh doanh mặt hàng này quanh khu vực cổng Trường Đại học Nông - Lâm Bắc Giang, xã Bích Sơn (Việt Yên) thì tất cả đều không đáp ứng đầy đủ quy định trên. 

Khi được hỏi về giấy phép kinh doanh cũng như hồ sơ của các loại cây, bà Hương - chủ cửa hàng Châu Hương quả quyết, bà từng là giáo viên trong trường, lại bán giống cây ăn quả gần 40 năm nay nên có kinh nghiệm, điều kiện để kinh doanh mặt hàng này. Các giấy tờ theo quy định là không cần thiết. Được biết, thực tế này xảy ra từ nhiều năm nay song hầu như không bị cơ quan chức năng xử lý. 

Không sử dụng cây giống trôi nổi

Do đặc thù nên để đánh giá chất lượng giống cây ăn quả cần khoảng ba năm sau trồng. Nếu giống kém chất lượng, người làm vườn không chỉ mất thời gian, công sức, chi phí mà còn thiệt hại nặng về kinh tế. Trên thực tế có những hộ dân do thiếu thông tin đã mua phải cây giống  rởm, thiệt hại hàng chục triệu đồng. 

Đơn cử, gia đình ông Trần Văn Sơn ở thôn Cẩm Lang, xã Tiên Nha (Lục Nam) đã phải chặt bỏ vườn bưởi sau ba năm trồng do quả nhỏ, tép khô. Hay mới đây, gia đình hai ông Trần Văn Viên và Lê Đức Điệp, cùng trú tại thôn Nguộn Ngoài, xã Hồng Giang (Lục Ngạn) cũng phải chặt bỏ hàng chục cây cam đường canh do giống không bảo đảm, cây bị bệnh. Hiện, nhu cầu giống cây ăn quả của người dân trong tỉnh tăng cao nên công tác quản lý hoạt động sản xuất, kinh doanh cần được chú trọng. Vì vậy, cơ quan chức năng của tỉnh đang tích cực triển khai các biện pháp, trước mắt phấn đấu kiểm tra toàn bộ các cửa hàng, công ty kinh doanh trên địa bàn trọng điểm về cây ăn quả là huyện Lục Ngạn; kiên quyết chấn chỉnh tình trạng mua bán giống cây kém chất lượng, không rõ nguồn gốc, xuất xứ. 

Đi đôi với biện pháp trên cần thường xuyên tuyên truyền, khuyến cáo người làm vườn sử dụng giống có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng. Mọi tổ chức, cá nhân kinh doanh cần tuân thủ các quy định liên quan đến giống cây trồng. Tại huyện Việt Yên, Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện yêu cầu cán bộ khuyến nông cơ sở nắm bắt, đến từng hộ kinh doanh yêu cầu tham gia lớp tập huấn của ngành nông nghiệp. 

Cùng với duy trì Tổ kiểm tra liên ngành, huyện Lục Ngạn thông báo cho các tổ chức, cá nhân SXKD giống cây trồng chưa đăng ký kinh doanh cam kết thực hiện đúng quy định của pháp luật và kiên quyết xử lý, tiêu hủy tất cả các lô giống khi phát hiện không rõ nguồn gốc, kém chất lượng. Ông Lê Bá Thành, Phó Chủ tịch UBND huyện Lục Ngạn khuyến cáo: “Khi mua giống, người dân cần tìm đến những cơ sở cung cấp sản phẩm có uy tín, đồng thời cam kết bảo hành; không vì ham rẻ mà lựa chọn lô hàng không đạt chuẩn".

Sỹ Quyết