Tại buổi giám sát của HĐND tỉnh về việc chấp hành quy định pháp luật trong xây dựng các khu đô thị, khu dân cư mới đối với UBND tỉnh ngày 12-6, đoàn giám sát đã chỉ ra tình trạng hai giá trong chuyển nhượng đất, gây thất thu cho ngân sách.

Hai giá trong trường hợp này cụ thể là giá ghi trong hợp đồng chuyển nhượng đất thấp hơn giá thực tế mà doanh nghiệp chuyển nhượng cho khách hàng. Như vậy, Nhà nước vừa bị thất thu một khoản nghĩa vụ tài chính mà doanh nghiệp phải nộp đúng theo giá thực tế và thất thu một phần lệ phí trước bạ mà người được chuyển nhượng phải nộp.

Sở dĩ doanh nghiệp có thể “lách luật” được như trên là do bảng giá đất có sự chênh lệch lớn so với giá giao dịch trên thị trường.

Đến nay, UBND tỉnh đã chấp thuận đầu tư 26 dự án khu đô thị, khu dân cư mới (2 dự án bị thu hồi do chậm triển khai), tổng diện tích hơn 559 ha. Nếu không có các biện pháp bịt lỗ hổng hai giá trong chuyển nhượng đất thì số tiền thất thu thuế ở các dự án này sẽ rất lớn.

Tương tự với kinh doanh bất động sản là hoạt động kinh doanh xe máy. Việc doanh nghiệp niêm yết giá xe máy một đường, bán ra một nẻo khiến cơ quan thuế thất thu cả hai đầu. Thuế không chỉ bị thất thoát ở khâu người tiêu dùng được hưởng lợi khi nộp phí trước bạ thấp hơn, mà còn thất thu ở doanh nghiệp bán xe. Doanh nghiệp kê khai theo hóa đơn thì đó mới là doanh thu danh nghĩa. Vì vậy, mức thuế thu nhập doanh nghiệp đóng trên doanh thu “ảo” thấp hơn trên thực tế.

Để ngăn chặn tình trạng hai giá của xe máy ngành thuế có bảng giá tính lệ phí được điều chỉnh tăng lên dựa trên giá các công ty cung cấp, qua đó tránh được chuyện lợi dụng của các cửa hàng bán xe ghi giá hóa đơn thấp hơn thực tế. Theo quy định, cán bộ thuế căn cứ giá trên hóa đơn để tính lệ phí trước bạ, trong trường hợp giá trên hóa đơn thấp hơn giá trên bảng giá thì sẽ căn cứ tính lệ phí trước bạ theo giá trên bảng giá. Do vậy, nếu cửa hàng bán xe ghi giá trên hóa đơn thấp hơn giá thực tế thì chỉ lợi cho cửa hàng còn người mua vẫn phải đóng lệ phí theo bảng giá.

Để ngăn chặn hai giá trong chuyển nhượng bất động sản, nhất là đất ở các dự án nêu trên, có ý kiến đề xuất cần thiết lập một bảng giá đất sát giá thị trường. Để làm được việc này mọi giao dịch mua bán nhà đất phải thanh toán qua ngân hàng. Khi đó mọi thứ sẽ minh bạch và dễ dàng xác định được giá trị thật của đất. Rồi căn cứ vào đó đưa ra bảng giá đất gần như sát với giá thị trường.

Trần Anh