Ngừng tim đột ngột là tình trạng tim bất ngờ mất khả năng bơm máu, khiến oxy không được đưa đến các cơ quan, đặc biệt là não. Nếu không được cấp cứu trong vòng 3-5 phút, người bệnh có thể tử vong do tổn thương não không hồi phục.

Nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến ngừng tim là nhồi máu cơ tim. (Ảnh minh hoạ)

Theo Thạc sĩ- Bác sĩ Đoàn Dư Mạnh, Phó Giám đốc Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Phương Đông (Hà Nội), phần lớn các ca ngừng tim đều liên quan đến bệnh lý tim mạch tiềm ẩn hoặc tổn thương mạch máu nhưng chưa được chẩn đoán kịp thời.

Nguyên nhân dẫn đến ngừng tim đột ngột

Nhồi máu cơ tim

Nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến ngừng tim là nhồi máu cơ tim. Khi mảng xơ vữa trong động mạch vành nứt vỡ, cục máu đông hình thành làm tắc dòng máu nuôi tim. Hậu quả là vùng cơ tim bị hoại tử, dẫn tới rối loạn nhịp tim nghiêm trọng, thậm chí ngừng tim ngay lập tức.

Ngoài ra, các rối loạn nhịp tim ác tính như rung thất hoặc nhịp nhanh thất cũng là nguyên nhân đáng lo ngại.

Những bất thường này thường xảy ra âm thầm ở người có dị tật tim bẩm sinh, viêm cơ tim do virus hoặc bệnh lý di truyền liên quan đến hệ điện học của tim. Trong đó, rung thất khiến tim co bóp vô tổ chức, máu không thể được bơm đi hiệu quả.

Biến chứng từ đột quỵ

Một số trường hợp ngừng tim lại bắt nguồn từ đột quỵ não cấp, nhất là khi có xuất huyết não hoặc tắc mạch lớn.

Tình trạng này ảnh hưởng đến trung tâm điều hòa nhịp tim trong não, dẫn đến ngừng tim như một biến chứng thứ phát sau cơn đột quỵ nặng.

Nguy cơ trẻ hóa do lối sống hiện đại

Các chuyên gia cảnh báo ngừng tim không còn là vấn đề của người lớn tuổi. Thực tế ghi nhận nhiều trường hợp người trẻ đột tử vì ngừng tim dù trước đó hoàn toàn khỏe mạnh.

"Lối sống hiện đại đang đẩy tim mạch vào tình trạng quá tải", bác sĩ Mạnh nhận định. Căng thẳng kéo dài, thức khuya, ăn uống thiếu khoa học, hút thuốc, sử dụng rượu bia, lạm dụng chất kích thích, ít vận động… đều khiến hệ thần kinh và tuần hoàn bị rối loạn.

Đây là nền tảng dẫn đến cao huyết áp, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường, các yếu tố làm xơ cứng mạch máu và tăng gánh nặng cho tim.

Phòng ngừa ngừng tim đột ngột

Ngừng tim đột ngột hoàn toàn có thể phòng tránh nếu chủ động nhận diện và kiểm soát các yếu tố nguy cơ từ sớm.

Người từ 30 tuổi trở lên nên kiểm tra định kỳ huyết áp, mỡ máu, đường huyết. Những ai thường xuyên làm việc căng thẳng, thừa cân, có tiền sử gia đình bị tim mạch nên đi khám chuyên khoa tim ít nhất mỗi năm một lần.

Việc bỏ thuốc lá, hạn chế muối và chất béo, tăng cường rau xanh, uống đủ nước và duy trì thói quen vận động hàng ngày là những thay đổi đơn giản nhưng hiệu quả.

Một giấc ngủ sâu từ 7-8 giờ mỗi đêm cũng giúp tim có thời gian hồi phục, giảm nguy cơ rối loạn nhịp.

Với người thừa cân, bác sĩ khuyến cáo cần nghiêm túc kiểm soát chế độ ăn uống và vận động để giảm chỉ số BMI và vòng bụng – hai yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tim mạch.

Cuối cùng, khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau ngực, đánh trống ngực, khó thở, ngất hoặc mệt mỏi không rõ nguyên nhân, cần đến cơ sở y tế để kiểm tra ngay.

Việc phát hiện sớm các bất thường về nhịp tim, mạch vành hay cấu trúc tim có thể ngăn chặn những cái chết đột ngột đầy tiếc nuối.

5 lời khuyên để có trái tim khỏe mạnh

Giảm cân, vận động đều đặn và ngủ đủ giấc là ba trong nhiều khuyến nghị được đưa ra nhằm phòng ngừa hiệu quả bệnh tim mạch.

Hội chứng “trái tim tan vỡ”

Hội "chứng trái tim tan vỡ" còn có tên gọi khác là hội chứng Takotsubo, bệnh cơ tim do căng thẳng - một dạng suy tim cấp tính tạm thời. 

Tỷ lệ đột quỵ Việt Nam thuộc nhóm cao nhất Đông Nam Á

Tỷ lệ đột quỵ ở Việt Nam 1.541 trên 100.000 dân, thuộc nhóm cao nhất trong khu vực Đông Nam Á và tạo gánh nặng y tế nghiêm trọng.