Tám thập kỷ qua, dù thế giới liên tục đối mặt với chiến tranh, xung đột, nghèo đói, bất bình đẳng và các thách thức phi truyền thống như biến đổi khí hậu, Liên hợp quốc vẫn giữ vai trò trụ cột duy trì hòa bình – an ninh, thúc đẩy phát triển bền vững, bảo vệ nhân quyền và cổ vũ đối thoại thay vì đối đầu. Tổ chức này không chỉ là một thể chế quốc tế, mà còn là biểu tượng của niềm tin và hy vọng – “ngọn hải đăng” soi đường cho nhân loại trong những giai đoạn phong ba nhất của lịch sử.

Bà Annalena Baerbock tuyên thệ nhậm chức tân Chủ tịch Đại hội đồng Khóa 80.

Ngay từ dòng mở đầu trong Hiến chương – “Chúng tôi, nhân dân các quốc gia liên hiệp, quyết tâm…” – tinh thần nhân văn ấy đã được khắc ghi. Hơn một triệu thành viên "lực lượng mũ nồi xanh" đã tham gia gần 70 chiến dịch gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc, góp phần xoa dịu xung đột tại Nam Sudan, CHDC Congo, Mali, Liban, Trung Đông và Bắc Phi. Sức mạnh của Liên hợp quốc không nằm ở vũ lực, mà ở khả năng khuyến khích đối thoại, khoan dung và tôn trọng lẫn nhau, kiên định giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, tuân thủ luật pháp quốc tế. Chính triết lý đó đã giúp tổ chức này duy trì được vai trò dẫn dắt, dù thế giới nhiều lần rơi vào khủng hoảng.

Không thể có hòa bình nếu con người còn sống trong đói nghèo, bất công và sợ hãi. Nhận thức sâu sắc điều này, Liên hợp quốc đã mở rộng sứ mệnh của mình ra ngoài phạm vi an ninh truyền thống, bao trùm cả phát triển, nhân quyền, bình đẳng giới và ứng phó với biến đổi khí hậu. Các cơ quan như Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), Quỹ Nhi đồng LHQ (UNICEF), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO), Tổ chức Nông nghiệp và Lương thực Liên hợp quốc (FAO) và hàng chục cơ quan chuyên môn khác đã hình thành một “hệ sinh thái nhân đạo” mang lại lợi ích thiết thực cho hàng tỷ người. Hàng loạt công ước quan trọng về nhân quyền – từ xóa bỏ phân biệt chủng tộc (năm 1965), chống phân biệt giới (năm 1979) đến quyền trẻ em (năm 1989) và quyền của người khuyết tật (năm 2006) – đều mang dấu ấn của Liên hợp quốc.

Liên hợp quốc cũng là đầu tàu định hình tư duy phát triển toàn cầu. Từ “Chương trình nghị sự 21” đến “Chương trình nghị sự 2030” với 17 Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDG), Liên hợp quốc kiên định triết lý phát triển bao trùm, công bằng, lấy con người làm trung tâm, môi trường là điều kiện và kinh tế là công cụ. Trong một thế giới đầy cạnh tranh, vai trò “người điều phối” của Liên hợp quốc càng quan trọng để duy trì đồng thuận và hợp tác – điều không một cơ chế song phương hay khu vực nào có thể thay thế.

Tuy nhiên, khi bước sang thế kỷ XXI, Liên hợp quốc cũng đối diện thách thức lớn: xung đột gia tăng, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, bất bình đẳng trong trật tự toàn cầu và tác động sâu rộng của công nghệ số. Cấu trúc quyền lực được thiết lập 80 năm trước đã bộc lộ hạn chế, khiến yêu cầu cải tổ – đặc biệt là cải cách Hội đồng Bảo an – trở thành nhu cầu cấp bách nhằm bảo đảm tính đại diện và hiệu quả hơn. Dẫu vậy, dù thế giới đổi thay, vai trò của Liên hợp quốc trong việc duy trì hòa bình và định hình trật tự quốc tế dựa trên luật lệ vẫn là nền tảng không thể thay thế.

Trên hành trình ấy, Việt Nam và Liên hợp quốc chia sẻ nhiều điểm tương đồng về lý tưởng và khát vọng: từ khát vọng độc lập, tự do đến khát vọng hòa bình, hợp tác và phát triển bền vững. Việt Nam là minh chứng sống động cho tinh thần tự cường, đồng thời là hình mẫu của một quốc gia đang phát triển vươn lên bằng nội lực và hợp tác quốc tế. Từ một nước nhận viện trợ, Việt Nam đã trở thành thành viên tích cực, có trách nhiệm của Liên hợp quốc, tham gia sâu rộng trên cả ba trụ cột: hòa bình – an ninh, phát triển và nhân quyền.

Phiên bỏ phiếu Ủy ban Luật Thương mại Quốc tế của Liên hợp quốc tại Đại hội đồng Liên hợp quốc .

Hai lần là Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an, ba lần trúng cử Hội đồng Nhân quyền (mới nhất nhiệm kỳ 2026–2028), Việt Nam còn tham gia các cơ chế điều hành của nhiều cơ quan như Chương trình Phát triển (UNDP), Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA), Hội đồng Kinh tế và Xã hội Liên hợp quốc (ECOSOC), Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO), UNESCO; đồng thời đã cử hơn 1.000 cán bộ, chiến sĩ quân đội và công an tham gia các phái bộ gìn giữ hòa bình. Những người lính “mũ nồi xanh Việt Nam” mang thông điệp hòa bình, nhân văn và trách nhiệm, góp phần khẳng định hình ảnh một Việt Nam yêu chuộng hòa bình, tích cực đóng góp cho các sứ mệnh chung của cộng đồng quốc tế.

Không chỉ đóng góp nhân lực, Việt Nam còn mang đến những sáng kiến mang tầm quốc tế, được cộng đồng quốc tế hoan nghênh: từ đề xuất Ngày Quốc tế Phòng chống dịch bệnh, Ngày Quốc tế Vui chơi, đến sáng lập Nhóm bạn bè Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982. Năm 2025, Việt Nam đảm nhiệm nhiều trọng trách quan trọng – Chủ tịch Hội nghị các nước thành viên UNCLOS 1982, đăng cai Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về tội phạm mạng và giữ chức Chủ tịch Hội nghị Kiểm điểm Hiệp ước chống phổ biến vũ khí hạt nhân. Những trọng trách đó thể hiện niềm tin của bạn bè quốc tế đối với vai trò, uy tín và năng lực điều phối của Việt Nam trong các vấn đề toàn cầu.

Trong lĩnh vực phát triển, Việt Nam là điểm sáng về thực hiện các Mục tiêu Thiên niên kỷ và đang tích cực triển khai SDG với phương châm “không ai bị bỏ lại phía sau”. Dù nguồn lực còn hạn chế, Việt Nam vẫn đạt nhiều tiến bộ trong giảm nghèo, phổ cập giáo dục, bảo hiểm y tế toàn dân, bình đẳng giới và bảo vệ môi trường – những ưu tiên cốt lõi trong chương trình nghị sự của Liên hợp quốc. Việt Nam được đánh giá là hình mẫu trong việc lồng ghép các SDG vào chiến lược phát triển kinh tế – xã hội, thể hiện sự thống nhất giữa chính sách quốc gia và cam kết toàn cầu.

Trong lĩnh vực quyền con người, Việt Nam kiên định chủ trương lấy người dân làm trung tâm, mục tiêu và động lực phát triển, ủng hộ đối thoại, hợp tác, phản đối chính trị hóa nhân quyền, đồng thời thúc đẩy hiểu biết và tôn trọng lẫn nhau giữa các quốc gia. Quan điểm này phù hợp với tinh thần của Liên hợp quốc – lấy hợp tác thay vì đối đầu, lấy nhân đạo thay cho định kiến.

Trên hành trình 80 năm đầy thử thách, Liên hợp quốc vẫn đứng vững như “ngọn hải đăng toàn cầu”, soi sáng con đường nhân loại hướng tới hòa bình, hợp tác và phát triển bền vững. Trong ánh sáng ấy, Việt Nam góp một phần không nhỏ – bằng ý chí, trí tuệ và trách nhiệm – để làm rạng danh giá trị của chủ nghĩa đa phương, đồng thời khẳng định vị thế ngày càng cao của mình trong cộng đồng quốc tế. “Câu chuyện Việt Nam” đang tiếp tục được viết bằng tinh thần cống hiến và sáng tạo, lan tỏa cảm hứng về một dân tộc yêu hòa bình, khát vọng vươn lên, đồng hành cùng Liên hợp quốc trong hành trình kiến tạo tương lai tốt đẹp hơn cho nhân loại.

Việt Nam tái đắc cử vào Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028 với số phiếu rất cao

Ngày 14/10 (giờ New York), tại Trụ sở Liên hợp quốc, Đại hội đồng Liên hợp quốc đã bầu các thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028, trong đó Việt Nam tái đắc cử vị trí này với số phiếu ủng hộ là 180, cao nhất nhóm châu Á-Thái Bình Dương.

Liên hợp quốc chính thức tái áp đặt trừng phạt Iran

Nhóm E3 thông báo các lệnh trừng phạt sâu rộng của Liên hợp quốc nhằm vào Iran đã chính thức có hiệu lực trở lại sau khi các cuộc đàm phán vào phút chót về vấn đề hạt nhân của Tehran thất bại.

Liên hợp quốc thông qua Tuyên bố New York về giải pháp hai nhà nước Israel-Palestine

Tuyên bố New York quy định các hành động cụ thể để giải quyết xung đột Israel-Palestine và hiện thực hóa tầm nhìn về một giải pháp hòa bình giữa hai nhà nước. Chiều 12/9 (tức rạng sáng 13/9 theo giờ Hà Nội), Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 80 đã thông qua Tuyên bố New York về giải quyết hòa bình vấn đề Palestine và thực hiện giải pháp hai nhà nước đối với hòa bình Trung Đông.

Khai mạc Đại hội đồng Liên hợp quốc Khóa 80

Tâm điểm của UNGA-80 sẽ là Tuần lễ Cấp cao diễn ra từ 22-30/9 với sự tham dự của nhiều nguyên thủ quốc gia, người đứng đầu chính phủ và quan chức cấp cao của tất cả 193 quốc gia thành viên Liên hợp quốc.