Toàn tỉnh hiện có gần 34 nghìn người Sán Dìu sinh sống tập trung tại các phường, xã miền núi như: Phượng Sơn, Lục Ngạn, Kiên Lao, Tân Sơn, Nam Dương… Mới nghe, cái tên “bánh boong” có vẻ lạ tai, gợi sự tò mò với nhiều người nhưng lại là nét ẩm thực gần gũi, gắn bó lâu đời với đồng bào Sán Dìu. Đã ngoài 80 tuổi, bà Từ Thị Nhung, ở thôn Cẩy, xã Kép cho biết: “Khi còn nhỏ, tôi đã thấy ông bà, cha mẹ làm bánh và học làm theo; sau này, tôi lại tiếp tục truyền dạy cho con cháu. Phụ nữ Sán Dìu ai cũng biết làm bánh boong. Cứ vào dịp lễ, Tết, cả gia đình lại quây quần vừa làm bánh vừa trò chuyện, rất vui”.

Phụ nữ thôn Muối, xã Lục Ngạn giới thiệu cách làm bánh boong trong không gian triển lãm văn hóa dân tộc Sán Dìu tại Bảo tàng Bắc Ninh số 1.

Nguyên liệu làm bánh boong quen thuộc với đời sống người dân, gồm gạo nếp, vừng, lạc và đường phên. Gạo nếp được vo sạch, để ráo rồi giã hoặc xay thành bột mịn, hòa với nước ấm, nhào kỹ cho dẻo và vo thành từng nắm. Những nắm bột được thả vào nồi nước sôi, khi chín nổi đều lên mặt nước thì được vớt ra, tiếp tục nhào trộn cho bột mịn và dẻo hơn. Sau đó, bột được viên tròn và cán mỏng làm vỏ bánh.

Nhân bánh làm từ vừng, lạc rang chín, giã nhỏ, trộn cùng đường phên băm, có khi thêm đậu xanh để tăng độ bùi. Bàn tay khéo léo của người phụ nữ Sán Dìu đặt nhân vào giữa, nặn thành những chiếc bánh tròn đều, xinh xắn. Mỗi chiếc bánh hoàn thiện lại được lăn qua một lớp bột mịn trắng, nên có nơi còn gọi bánh boong là bánh “bạc đầu”. Không cần chiên, rán hay hấp cầu kỳ, bánh boong thường nặn đến đâu ăn đến đó khi còn nóng mới ngon. Cắn một miếng bánh, lớp vỏ bột nếp dẻo thơm hòa cùng vị ngọt thanh của đường phên và bùi bùi của lạc, vừng sẽ khiến người ăn nhớ mãi. Bánh không béo, không ngấy, ăn no mà vẫn dễ chịu nên từ người già đến trẻ nhỏ đều yêu thích.

Với người Sán Dìu, bánh boong không thể thiếu trong những dịp Tết, giỗ, đám cưới hỏi hay lễ hội. Bánh được dùng làm lễ vật dâng lên tổ tiên, gửi gắm ước mong về sự đủ đầy, bình an và gắn kết. Trong những ngày xuân, gian bếp ấm lên bởi nồi nước sôi, mâm bột còn bốc khói nghi ngút; mọi người cùng nhau làm bánh, trò chuyện. Nhiều người mong muốn thời gian tới, bánh boong sẽ trở thành sản phẩm ẩm thực trải nghiệm gắn với du lịch cộng đồng, để du khách khi về Bắc Ninh không chỉ được thưởng thức mà còn trực tiếp tham gia các công đoạn nặn bánh, lắng nghe những câu chuyện văn hóa của đồng bào Sán Dìu nơi đây.

Chè đỗ đãi Mỹ Độ

BẮC NINH - Chè đỗ đãi Mỹ Độ (hay còn gọi là chè kho), được coi là một trong những món ăn truyền thống của người dân phường Mỹ Độ (nay là phường Đa Mai, tỉnh Bắc Ninh). Chỉ với nguyên liệu chính là đỗ xanh, đường cát thêm chút vừng rang, hương va ni, tất cả hoà quện vào nhau tạo nên một món ăn mà từ lâu đã trở thành niềm tự hào của người dân nơi đây.

Bánh phu thê - Món quà của thời gian

BẮC NINH - Trong hình hài nhỏ bé, chiếc bánh phu thê như gói trọn thời gian và ký ức. Bóc chiếc bánh phu thê với những lớp áo lá mộc mạc, người ta không chỉ được chạm vào, cảm nhận độ dẻo thơm quyện vị ngọt thanh của nếp, dừa, sen, đỗ… mà còn mở ra câu chuyện về nghĩa vợ chồng, về một món quà quê bền bỉ đồng hành mỗi mùa Tết đến, xuân về.

Bánh tẻ làng Chờ

BẮC NINH - Bánh tẻ là món ăn dân dã mà tinh tế, cũng là đặc sản nổi tiếng của làng Chờ (xã Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh).