Số năm hút thuốc lá tỷ lệ thuận với bệnh tật

Việc hút thuốc lá từ lâu đã được các nhà khoa học và các bác sĩ chỉ ra là tác nhân gây những ảnh hưởng tiêu cực đối với sức khỏe của con người bởi thuốc lá cũng như khói thuốc lá chứa hàng trăm chất độc hại, nhất là những chất gây ung thư. Trong đó, nicotin là một chất có khả năng gây nghiện rất cao, khiến cho người hút thuốc lá bị phụ thuộc về cả thể chất và tâm lý.

Bệnh nhân bị huyết áp cao, tràn dịch màng phổi có tiền sử hút thuốc lá lâu năm được điều trị tại bệnh viện. Ảnh: Mai Toan

Tác hại của thuốc lá gây ra chính là những bệnh lý về tim, gan và phổi. Hút thuốc lá gây bệnh nhồi máu cơ tim, đột quỵ, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính và những bệnh lý ung thư như ung thư phổi, ung thư thanh quản, ung thư bàng quang; bệnh về răng miệng; phụ nữ hút thuốc còn bị đe dọa bởi nguy cơ sảy thai hoặc sinh non... Ảnh hưởng của thuốc lá và bệnh tim cũng như những bệnh lý khác đã kể trên đều phụ thuộc vào số lượng thuốc lá hút mỗi ngày và số năm hút thuốc lá của người bệnh.

Hút thuốc lá làm giảm hiệu quả điều trị tăng huyết áp

Nghiên cứu cho thấy, những người hút thuốc lá sẽ làm tăng nồng độ của những sản phẩm oxy hóa như cholesterol LDL oxy hóa và làm giảm nồng độ cholesterol HDL - yếu tố đóng vai trò bảo vệ tim. Những yếu tố này kết hợp với sự tác động của CO và độc chất nicotin làm tổn thương nội mạch. 

Vì những quá trình tổn thương trên, cơ thể của những người hút thuốc lá sẽ tăng những phản ứng mạch máu, giảm cung lượng máu mang oxy nên dẫn đến thiếu máu cơ tim và co thắt mạch vành. Ngoài ra, hút thuốc lá cũng góp phần làm tăng fibrinogen và tăng sự kết dính tiểu cầu.

Người hút thuốc lá thường bị tăng huyết áp. Nguyên nhân của tình trạng tăng huyết áp ở những người hút thuốc lá là nicotin. Nicotin là chất gây nghiện, làm kích thích sản sinh adrenaline nên hút thuốc lá làm tim đập nhanh, nhịp tim trở nên nhanh hơn gây huyết áp cao.

Huyết áp sẽ trở lại bình thường ở khoảng giữa những lần hút thuốc nhưng không bao giờ trở về bình thường nếu không ngừng hút thuốc. Nếu hút thuốc lá quá nhiều lần trong ngày sẽ làm tăng chỉ số huyết áp trung bình. Ngoài ra, hút thuốc lá còn làm tăng huyết áp dao động là yếu tố nguy hiểm hơn cả bệnh tim mạch.

Hút thuốc lá làm giảm hiệu quả trong lúc đang điều trị tăng huyết áp. Tình trạng này do thuốc lá có những chất làm gan sản xuất enzym đi vào máu làm hạn chế tác dụng thuốc điều trị tăng huyết áp.

Bệnh mạch vành và nhồi máu cơ tim

Hút thuốc lá được xem là yếu tố nguy cơ gây bệnh mạch vành. Các nghiên cứu cũng cho thấy, hút thuốc lá thụ động hay tiếp xúc với khói thuốc ở môi trường thì nguy cơ mắc bệnh lý mạch vành tăng 20% - 30%.

Nguyên nhân của bệnh lý này là do tình trạng xơ vữa động mạch do lớp nội mạch bị phá hủy vì các chất độc trong thuốc lá làm cao huyết áp và nồng độ mỡ trong máu cao. Khi hút thuốc kết hợp với tăng huyết áp, xơ vữa động mạch và tăng nồng độ mỡ máu sẽ gây những tác động cực kỳ xấu đến sức khỏe, cao hơn nhiều lần so với khi xảy ra những tình trạng này một cách riêng lẻ.

Hút thuốc lá gây nên tình trạng đau thắt ngực và nhồi máu cơ tim. Những bệnh nhân này thường bị đau thắt ngực và nhồi máu cơ tim sớm và có nguy cơ tái phát hiện tượng này trong một năm nhiều hơn người không hút thuốc lá. Hiện tượng co thắt mạch vành có thể xảy ra chỉ sau khi người bệnh sử dụng một điếu thuốc lá. Khói thuốc lá làm tăng sản sinh catecholamine gây loạn nhịp tim, điển hình là ngoại tâm thu thất và rung thất, rồi ngưng tim.

Phình động mạch chủ và viêm cơ tim

Những mảng xơ vữa động mạch chủ làm động mạch chủ yếu đi và phình ra, có thể ở thành mạch. Sau đó, những vị trí phình này có thể bị vỡ gây tổn thương. Những người hút thuốc lá có tỷ lệ bị phình động mạch chủ cao hơn 8 lần và tỷ lệ tử vong cho vỡ phình động mạch chủ cũng cao hơn những người không hút thuốc lá.

Khói thuốc lá phá hủy những động mạch nhỏ và đặc biệt CO trong thuốc lá gây tổn thương trực tiếp đến cơ tim. Hơn nữa, hút thuốc lá làm tăng khả năng nhạy cảm với virus dẫn đến viêm cơ tim.

Bệnh lý mạch máu ngoại vi

Khả năng mắc phải những bệnh lý máu ngoại vi của người hút thuốc lá cao hơn 16 lần so với người chưa từng hút thuốc lá. Biểu hiện của những căn bệnh này thường là đau và hạn chế vận động. Bệnh nhân cần ngừng việc hút thuốc lá trong quá trình điều trị để hiệu quả điều trị được tốt nhất.

Vì những tác hại của thuốc lá vô cùng nghiêm trọng, đặc biệt là hút thuốc lá gây bệnh tim mạch và khói thuốc lá cũng ảnh hưởng xấu đến các cơ quan trong cơ thể con người nên cần phải loại bỏ những yếu tố đưa chúng ta đến với việc sử dụng thuốc lá, nếu đang trong quá trình điều trị thì tuyệt đối không hút thuốc lá và có chế độ ăn uống cũng như luyện tập, nghỉ ngơi phù hợp.

Tùng Anh (t/h)

Nguy kịch sau hút thuốc lá điện tử chứa cần sa

Sau hút thuốc lá điện tử, cô gái 20 tuổi run rẩy, tụt huyết áp, hôn mê, nhập Bệnh viện Bạch Mai cấp cứu, tiên lượng nguy kịch.

Những cách từ bỏ thuốc lá hiệu quả

(BGĐT) - Với hàng nghìn hóa chất độc hại, trong đó có khoảng 40 chất có khả năng gây ung thư, thuốc lá được coi là “kẻ sát nhân thầm lặng”. Nếu đang hút thuốc lá thì dưới đây là các gợi ý giúp bạn từ bỏ thói quen độc hại này.

Thêm tài liệu truyền thông phòng ngừa thuốc lá cho học sinh

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có quyết định phê duyệt tài liệu hướng dẫn truyền thông về phòng ngừa thuốc lá mới cho học sinh phổ thông. Cán bộ, giáo viên, học sinh tham khảo tài liệu này tại Cổng thông tin điện tử của Bộ Giáo dục và Đào tạo, địa chỉ https://moet.gov.vn.