Hệ thống y tế từ trung ương đến cơ sở phát triển nhanh, mạnh hơn, các dịch vụ y tế, thẩm mỹ nở rộ, lương thực, thực phẩm dồi dào… song dường như vẫn chưa thỏa mãn nhu cầu làm đẹp, tăng cường sức khỏe.

Có lẽ vì thế mà thực phẩm chức năng với tác dụng hỗ trợ (phục hồi, duy trì hoặc tăng cường) chức năng của các bộ phận trong cơ thể, có hoặc không tác dụng dinh dưỡng, tạo cho cơ thể tình trạng thoải mái, tăng sức đề kháng và giảm bớt nguy cơ bệnh tật… đang ngày càng chiếm lĩnh thị trường, nhất là ở đô thị.

Vào trang mạng Google chỉ sau một giây tìm kiếm đã thấy hơn một triệu kết quả về thực phẩm chức năng. Trong cả rừng sản phẩm với hàng nghìn loại và hàng trăm doanh nghiệp, đại lý cung ứng tưởng rằng người tiêu dùng phải dễ dàng lựa chọn được mặt hàng thích hợp? Thế nhưng ở “chốn lao xao” ấy tìm “vàng” không dễ, trớ trêu thay có khi còn “tiền mất tật mang” (!)

Ngoài được bán ở các cửa hàng, quầy thuốc, thực phẩm chức năng còn được phân phối theo mô hình “bán hàng đa cấp”, “bán hàng trực tiếp” đến tay người tiêu dùng. Từ những cách này mà dễ dàng bắt gặp một cán bộ, công chức về hưu, công nhân thất nghiệp, sinh viên ra trường chưa có việc làm, hay một nông dân vốn chân lấm tay bùn bỗng nhiên trở thành  người tư vấn sức khỏe, bắt mạch, kê đơn như thầy thuốc để rồi bán hàng thực phẩm chức năng.

Anh A uống loại này mà đầu hói mọc tóc xanh trở lại. Chị B uống loại kia mà ngoại tứ tuần da vẫn hồng hào, mịn như da em bé. Đây là loại làm tăng cường sinh lực cho đàn ông, phụ nữ hồi xuân, làm dẻo dai xương khớp. Bệnh đau dạ dày, viêm đại tràng, viêm gan mãn tính uống loại này là khỏi… Đó là những lời ngọt lịm từ người bán thực phẩm chức năng đa cấp tiếp thị, chào mời. 

Tin vào những lời như vậy, nhiều người không tiếc bỏ hàng chục, hàng trăm triệu đồng mua thực phẩm chức năng. Có trường hợp tiền mất, song chẳng khỏe, cũng chẳng đẹp. Như chị Ngô Thị Hồng, phường Ngô Quyền (TP Bắc Giang) nói: “Nghe bạn bè giới thiệu tác dụng của thực phẩm chức năng, hơn một năm qua, tôi cũng uống cả chục hộp “nhau thai cừu” để chữa nám, làm đẹp da nhưng không thấy hiệu quả…”. Chuyên gia y tế  khuyến cáo việc lạm dụng thực phẩm chức năng còn có thể gây ảnh hưởng sức khỏe, mắc các bệnh mạn tính. 

Vì lợi nhuận mà nhiều người bán thực phẩm chức năng khai thác khách hàng là người thân, bạn bè. Người nọ giới thiệu cho người kia và cứ thế mua dùng chứ ít khi tìm đến bác sĩ để nhờ tư vấn, hướng dẫn sử dụng. Bằng cách đó, thị trường thực phẩm chức năng đang len lỏi vào từng gia đình khiến không ít người đang "chỗ quang bỗng quàng bụi rậm”. 

Trong khi ngành y tế đang phải đối mặt với nhiều vấn đề nan giải như quá tải ở bệnh viện, nâng cao y đức, phòng, chống dịch bệnh… thì rõ ràng việc giúp người dân tìm “vàng” ở “chốn lao xao” như việc mua, bán, sử dụng thực phẩm chức năng cũng là một thách thức không nhỏ. 

Trần Anh