Tổng Bí thư: Hà Nội phải được định vị và vận hành như một trung tâm kiến tạo phát triển quốc gia

Thứ 7: 15:02 ngày 10/01/2026

Sáng 10/1, tại Hà Nội, Tổng Bí thư Tô Lâm đã làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về đề xuất xây dựng Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm gắn với hoàn thiện thể chế đáp ứng yêu cầu phát triển; dự kiến mô hình phát triển kinh tế - xã hội và thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Theo Tổng Bí thư Tô Lâm, Hà Nội không thể phát triển theo tư duy của một địa phương lớn mà phải được định vị và vận hành như một trung tâm kiến tạo phát triển quốc gia, có vai trò dẫn dắt.

Tổng Bí thư Tô Lâm đến dự buổi làm việc.

Cùng dự có các Ủy viên Bộ Chính trị: Phạm Minh Chính, Thủ tướng Chính phủ; Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch Quốc hội; Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an; Nguyễn Duy Ngọc, Bí thư Thành ủy Hà Nội; các Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương, đại diện Thường trực Thành ủy các thành phố trực thuộc Trung ương.

Tạo nền tảng để Hà Nội phát triển hai con số

Theo báo cáo tại buổi làm việc, Quy hoạch tổng thể Thủ đô sẽ được nghiên cứu mở rộng không gian tương tác với các vùng Đồng bằng sông Hồng, Trung du miền núi phía Bắc, vùng đô thị Hà Nội. Ngoài các nội dung vùng, quy hoạch tập trung vào việc xử lý các điểm nghẽn của thành phố liên quan tới hạ tầng giao thông, hạ tầng đô thị, quản lý đô thị, môi trường.

Để chống ngập úng, Hà Nội quy hoạch xây dựng các công trình ngầm, giao thông ngầm đồng bộ với hệ thống giao thông vành đai, hướng tâm và xuyên tâm, kết hợp hệ thống thu gom nước ngầm, bể ngầm chống ngập úng và các trạm bơm.

Nhằm giải quyết ách tắc giao thông, thành phố sẽ bổ sung các tuyến kết nối giao thông đường bộ, đường sắt liên vùng với các tỉnh xung quanh; quy hoạch bổ sung tăng cường hệ thống giao thông liên khu vực liên kết các khu đô thị mới, đô thị cũ; quy hoạch bổ sung các cầu lớn bắc qua sông Hồng để mở rộng không gian phát triển đô thị… Hệ thống trục vành đai 1,2,5,4..., các trục hướng tâm được khẩn trương xây dựng đồng bộ.

Đối với vấn đề ô nhiễm môi trường, thành phố sẽ rà soát quy hoạch xử lý chất thải rắn; đề xuất tăng hoặc giảm địa điểm, quy mô, yêu cầu công nghệ xử lý; nghiên cứu quy hoạch dây chuyền xử lý rác thải, nước thải; phân loại rác thải; bổ sung địa điểm, quy mô các khu xử lý nước thải đồng bộ với quy hoạch phát triển đô thị theo cấu trúc mới.

Thành phố sẽ tiến hành tái cấu trúc đô thị nhằm tạo ra một cuộc cách mạng về kiến trúc cảnh quan đô thị, cách mạng về nhà ở, cách mạng về di sản, bảo tồn (chuyển từ tư duy "bảo tồn-cải tạo" sang tư duy "tái thiết giá trị"); tạo ra một cấu trúc quy hoạch mới, giải phóng nguồn lực về đất đai và kiến tạo giá trị mới; đồng thời giải quyết tận gốc các điểm nghẽn hạ tầng, hướng tới một đô thị phát triển, xanh, thông minh và bền vững.

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu.

Song song với xử lý các điểm nghẽn, thành phố chú trọng quy hoạch cho phát triển văn hóa; quy hoạch hai bên bờ Sông Hồng thành không gian văn hóa-nghệ thuật công cộng lớn nhất Thủ đô, biểu tượng cho sự vươn mình trong kỷ nguyên mới. Quy hoạch giáo dục đào tạo-đô thị đại học; giải quyết triệt để tình trạng quá tải trường học nội đô; dịch chuyển các cơ sở đào tạo lớn ra ngoại vi để hình thành các đô thị đại học đẳng cấp quốc tế.

Quy hoạch y tế và chăm sóc sức khỏe, đưa Hà Nội trở thành Trung tâm Y tế kỹ thuật cao hàng đầu khu vực; giảm tải bệnh viện tuyến cuối tại trung tâm; phát triển y tế nghỉ dưỡng. Quy hoạch Khoa học công nghệ; Khu Công nghệ cao Hòa Lạc là hạt nhân đổi mới sáng tạo quốc gia; mở rộng quy hoạch để thu hút các tập đoàn công nghệ…

Về mô hình phát triển kinh tế - xã hội, tăng trưởng hai con số, thành phố xác định triển khai đồng bộ trên cả ba trụ cột: kinh tế, môi trường, xã hội. Giai đoạn 2026-2030, thành phố xác định mô hình tăng trưởng kinh tế và động lực tăng trưởng là lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số làm động lực chính. Đổi mới công nghệ tạo ra năng suất mới cho nền kinh tế thông qua bốn trụ cột: Thể chế, hạ tầng số và nền tảng thông minh; quản trị hiệu quả và chính quyền số; kinh tế số và động lực tăng trưởng mới; xã hội số và an sinh.

Phát triển trên cơ sở gắn kết đồng bộ giữa văn hóa-không gian kinh tế-con người; khai thác, phát huy hiệu quả giá trị văn hóa, di sản, cảnh quan… Du lịch khẳng định vai trò ngành kinh tế mũi nhọn, nhất là du lịch văn hóa. Cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, thu hút đầu tư; lấy đầu tư công dẫn dắt, kích hoạt đầu tư tư nhân và FDI; phát triển kinh tế tư nhân, nâng cao hiệu quả kinh tế nhà nước và thúc đẩy sản xuất kinh doanh.

Thành phố xác định việc tạo các động lực tăng trưởng mới từ chính quyền địa phương 2 cấp; mỗi xã, phường xây dựng đề án phát triển kinh tế để phát huy tiềm năng, lợi thế so sánh của địa phương, tham gia các chuỗi cung ứng, liên kết phát triển sản xuất, kinh doanh.

Tổng Bí thư Tô Lâm và Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội.

Sau khi nghe phát biểu ý kiến của các lãnh đạo Chính phủ, Quốc hội, lãnh đạo ban, bộ, ngành Trung ương, lãnh đạo thành phố Hà Nội, phát biểu kết luận tại buổi làm việc, Tổng Bí thư Tô Lâm đánh giá cao những kết quả phát triển toàn diện mà Hà Nội đã đạt được trong năm 2025.

Thành ủy Hà Nội đã tập trung chỉ đạo trực diện các vấn đề bức xúc, kéo dài của Thủ đô như ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, ngập úng, trật tự đô thị, an toàn thực phẩm; coi như là những nhiệm vụ phải tạo chuyển biến đo được, được kiểm đếm theo tháng, theo quý, gắn với trách nhiệm cụ thể của từng ngành, từng cấp. Đặc biệt là công tác giải phóng mặt bằng, triển khai các dự án hạ tầng đô thị đã ách tắc nhiều năm với tốc độ rất nhanh, tinh thần rất khẩn trương. Những chuyển biến này cho thấy Hà Nội đang hình thành phương thức lãnh đạo, điều hành dựa trên kỷ cương và hiệu quả thực chất.

Tổng Bí thư chỉ rõ Thủ đô vẫn còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác tương xứng; các tồn tại về giao thông, môi trường, hiệu quả sử dụng nguồn lực và chất lượng quản trị là phép thử trực tiếp đối với năng lực quản trị đô thị và tổ chức thực thi. Vì vậy, những cách làm đã có chuyển biến cần tiếp tục được đẩy mạnh, nâng tầm và chuyển hóa thành kết quả cụ thể, kiểm chứng được, đáp ứng yêu cầu phát triển của Thủ đô trong giai đoạn mới và đóng góp tích cực vào triển khai thực hiện Nghị quyết lần thứ XIV của Đảng.

Phải đặt Hà Nội trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước

Cũng tại buổi làm việc, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh chúng ta đang đứng trước một bước ngoặt phát triển có ý nghĩa lịch sử. Trong bối cảnh đó, vai trò của Hà Nội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Vì vậy, Hà Nội không thể phát triển theo tư duy của một địa phương lớn, mà phải được định vị và vận hành như một trung tâm kiến tạo phát triển quốc gia, có vai trò dẫn dắt, định hình các mô hình phát triển mới, tư duy mới.

Mỗi vấn đề Hà Nội giải quyết thành công và hiệu quả, từ quản trị đô thị, tổ chức không gian phát triển, xử lý ùn tắc, ô nhiễm, ngập úng đến kỷ luật đầu tư công, cải cách hành chính và chuyển đổi số… sẽ có tác động rất lớn đến cách nghĩ, cách làm của các địa phương cũng của toàn quốc. Hà Nội chậm, cả nước sẽ chậm.

Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các đại biểu.

Nhấn mạnh Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm phải là công trình của trí tuệ, của trách nhiệm và khát vọng phát triển; quy hoạch hôm nay sẽ quyết định Hà Nội sau 50 năm, 100 năm, Tổng Bí thư cơ bản thống nhất với những định hướng lớn trong quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, trong đó có ý tưởng đề xuất mới, chuyển từ Quy hoạch “5 vùng đô thị, 5 trục không gian, 5 khu vực đô thị, đô thị vệ tinh” sang mô hình "Đa cực-đa trung tâm, Đa tầng-đa lớp."

Tổng Bí thư đề nghị bám sát 7 yêu cầu: Quy hoạch Thủ đô phải đặt Hà Nội trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước; quy hoạch Thủ đô phải lấy con người làm trung tâm, chất lượng sống làm thước đo cao nhất; phát triển Hà Nội phải hài hòa giữa hiện đại và truyền thống, giữa mở rộng và bảo tồn; quy hoạch Thủ đô phải đi trước một bước, có tầm nhìn xa, có không gian phát triển mở, quy hoạch không chỉ cho hôm nay, mà phải đủ dư địa cho các thế hệ mai sau; Hà Nội phải được quy hoạch như một trung tâm sáng tạo, tri thức, đổi mới của quốc gia; bảo đảm quốc phòng, an ninh, an toàn xã hội là yêu cầu xuyên suốt trong quy hoạch Thủ đô; phải tổ chức xây dựng quy hoạch một cách khoa học, dân chủ, công khai, minh bạch, lắng nghe ý kiến của các nhà khoa học, trí thức, chuyên gia trong và ngoài nước, của nhân dân, đồng thời, phải kiên định, nhất quán, không để quy hoạch bị bẻ cong bởi lợi ích cục bộ, lợi ích nhóm, tư duy nhiệm kỳ.

Về thể chế phát triển Thủ đô, Tổng Bí thư đánh giá cao sự chủ động của Hà Nội trong tổng kết, đánh giá và đề xuất Nghị quyết mới của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội, thay thế Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 5/5/2022 của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, để hoàn thiện cơ sở chính trị cho thành phố; đánh giá cao nội dung đề xuất sửa đổi Luật Thủ đô với 4 nhóm nội dung lớn với 31 cơ chế chính sách.

Tổng Bí thư yêu cầu phải xác định xây dựng và hoàn thiện thể chế phát triển Thủ đô là khâu đột phá then chốt, có ý nghĩa quyết định đối với chất lượng và tốc độ phát triển lâu dài của Thủ đô. Không có thể chế phù hợp thì không thể có quy hoạch tốt; không có thể chế vượt trội thì không thể tạo ra không gian phát triển vượt trội. Việc sửa đổi Luật Thủ đô lần này phải được tiếp cận với tư duy đổi mới, tầm nhìn dài hạn, tạo cơ sở pháp lý vượt trội đủ mạnh để Hà Nội phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế đặc thù, mạnh dạn thí điểm những mô hình mới, cách làm mới, nhưng đồng thời phải bảo đảm kỷ cương, kỷ luật, minh bạch và vì lợi ích chung.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc phát biểu tại cuộc làm việc.

Tinh thần xuyên suốt là “Trao quyền mạnh hơn-phân cấp, phân quyền toàn diện hơn-trách nhiệm giải trình rõ ràng hơn," đúng với yêu cầu “Hà Nội quyết-Hà Nội làm-Hà Nội chịu trách nhiệm.”

Sửa đổi Luật Thủ đô không chỉ là việc riêng của Hà Nội, mà là trách nhiệm chung của Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương trong việc tháo gỡ các rào cản pháp lý, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật. Các cơ quan Trung ương phải đồng hành, chia sẻ và tạo điều kiện để Hà Nội có đủ không gian pháp lý, đủ công cụ và đủ thẩm quyền cần thiết, qua đó phát huy vai trò Thủ đô là trung tâm dẫn dắt, lan tỏa phát triển của Vùng Thủ đô và cả nước.

Thành ủy Hà Nội và các cơ quan Trung ương phối hợp chặt chẽ hoàn thiện các văn bản quan trọng này; trình Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết mới về phát triển Thủ đô; trình Quốc hội 3 nội dung: Nghị quyết 15 mới, Luật Thủ đô sửa đổi và Quy hoạch tổng thể Thủ đô.

Về xác lập mô hình tăng trưởng mới và mục tiêu tăng trưởng hai con số, Tổng Bí thư đề nghị Hà Nội cần khai mở động lực mới, quyết tâm kiên định mục tiêu tăng trưởng liên tục 2 con số, trước mắt phải hoàn thành bằng được mục tiêu tăng trưởng ít nhất 11% trong năm 2026. Để đạt được mục tiêu này, điều cốt lõi không nằm ở mở rộng quy mô bằng mọi giá, mà ở việc xác lập mô hình tăng trưởng mới, dựa chủ yếu vào tăng năng suất lao động bằng tri thức, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chất lượng nguồn nhân lực.

Các đại biểu Trung ương tham dự hội nghị.

Mô hình tăng trưởng mới của Thủ đô phải gắn chặt với cải cách thể chế, cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh, thu hút và trọng dụng nhân tài, hình thành các cực tăng trưởng, không gian sáng tạo và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, qua đó tạo động lực phát triển bền vững, đủ sức dẫn dắt Vùng Thủ đô và đóng góp xứng đáng cho tăng trưởng của cả nước.

Ủng hộ những giải pháp của Hà Nội về đẩy mạnh phân cấp ủy quyền và giải quyết 5 điểm nghẽn (úng ngập, ùn tắc giao thông, trật tự đô thị, ô nhiễm môi trường, an toàn thực phẩm), Tổng Bí thư nhấn mạnh cần nghiên cứu giao thẩm quyền tối đa cho Hà Nội để tự giải quyết, thay vì chờ phê duyệt nhiều tầng nấc; tháo gỡ 7 nhóm điểm nghẽn về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và những khó khăn vướng mắc để giải quyết 5 điểm nghẽn. Hà Nội phải làm ngay, làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả và làm đến cùng, với tinh thần "Đã nói là làm, đã làm là phải xong, đã làm là phải có hiệu quả."

Với truyền thống nghìn năm văn hiến, đội ngũ cán bộ quyết tâm, bản lĩnh, sự đồng lòng của Nhân dân, Tổng Bí thư tin tưởng Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô sẽ vượt qua mọi thách thức, đạt nhiều thành tựu to lớn hơn, xứng đáng vị thế "Thủ đô Anh hùng," "Thành phố vì hòa bình," "Thành phố sáng tạo".