Ngày 16/11 tại sân kéo co đền Trấn Vũ, phường Long Biên (Hà Nội) đã diễn ra Chương trình Giao lưu, trình diễn Di sản văn hóa phi vật thể Nghi lễ và Trò chơi Kéo co.

Trai tráng từ Hữu Chấp (Bắc Ninh) trình diễn kéo co truyền thống làng mình.

Đây là hoạt động nằm trong chuỗi sự kiện Festival Thăng Long-Hà Nội năm 2025, vừa hưởng ứng kỷ niệm 20 năm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam, vừa kỷ niệm 10 năm UNESCO ghi danh Nghi lễ và trò chơi Kéo co vào Danh sách Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Sự kiện cũng là dịp để công bố Câu lạc bộ Mạng lưới cộng đồng di sản kéo co Việt Nam, hiện gồm 10 cộng đồng tiêu biểu từ Hà Nội, Bắc Ninh, Phú Thọ, Lào Cai, Ninh Bình và Hưng Yên.

Cũng trong khuôn khổ sự kiện có một số cộng đồng kéo co từ Hà Nội, Bắc Ninh, Phú Thọ, Lào Cai, Ninh Bình của Việt Nam và kéo co Gijisi từ Hàn Quốc đã cùng thi đấu và trình diễn. Dựa trên các gốc tích ra đời cũng như đặc điểm địa phương và văn hóa, dân tộc khác nhau mà kéo co mỗi nơi có những dấu ấn riêng.

Ví dụ kéo co đền Trấn Vũ (Long Biên) có hình thức ngồi để tái hiện truyền thuyết giành quang gánh lấy nước, cùng ước nguyện một năm mưa thuận gió hòa; kéo co Phú Hào (Ninh Bình) là trò kéo cõi, tượng trưng cho việc giữ mốc, bảo vệ biên giới, gắn với tướng quân Trần Công Lãm; kéo co người Tày thôn Trung Đô (Lào Cai) thì có dây kéo tượng trưng cho con rồng, đội nam kéo gốc, đội nữ kéo ngọn, mang ý nghĩa kéo mây gọi mưa… Hay từ Hàn Quốc, kéo co Gijisi không trọng thắng thua, kết quả nào cũng mang về dự báo mùa màng bội thu và sự bình an cho cả vùng.

Tiến sỹ Lê Thị Minh Lý (Phó Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa Việt Nam) cho biết trong 10 năm sau khi kéo co được UNESCO ghi danh, số cộng đồng thực hành di sản đã tăng từ 6 lên 10. Bà nhận định sự ra đời của Câu lạc bộ Mạng lưới Cộng đồng di sản kéo co Việt Nam là ví dụ điển hình cho sự kết nối và bền vững của kéo co Việt Nam.

“Mạng lưới này không chỉ phản ánh tinh thần của Công ước 2003 của UNESCO về bảo vệ Di sản Văn hóa Phi vật thể là thúc đẩy tôn trọng đa dạng văn hóa, mà còn tăng cường đối thoại giữa các cộng đồng và bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể như một nền tảng cho hòa bình và phát triển bền vững,” Tiến sỹ Lê Thị Minh Lý đánh giá.

Dây thừng đặc biệt được dùng trong nghi lễ-trò chơi kéo co Gijisi của Hàn Quốc.

Tham gia các hoạt động kỷ niệm, ông Gu Eun-mo - Chủ tịch Hội Bảo tồn Kéo co Gijisi (Hàn Quốc) mong muốn dịp kỷ niệm và giao lưu này sẽ giúp các quốc gia hiểu hơn về di sản kéo co của nhau.

Dù còn nhiều khó khăn riêng và chung đến từ mỗi nước, điều kiện kinh tế-xã hội-văn hóa khác nhau, song đây là dịp để kêu gọi sự quan tâm từ cộng đồng, từ đó chung tay góp sức bảo tồn và phát triển giá trị của bộ môn này.

Ông Nguyễn Mạnh Hà, Chủ tịch Hội đồng Nhân dân phường Long Biên nhấn mạnh kéo co không chỉ là trò chơi dân gian, mà còn là nghi lễ tín ngưỡng gắn với các vị thần biểu trưng cho sức mạnh và sự che chở của thiên nhiên.

Theo đó, sợi dây được kéo căng và tiếng hô vang dội không chỉ là một cuộc thi tài, mà còn truyền đi thông điệp mạnh mẽ về sự đoàn kết cộng đồng, sức sống bền bỉ của di sản và cả tình hữu nghị giữa các dân tộc.

Trước đó vào ngày 15/11, Hà Nội là nơi diễn ra hội thảo quốc tế “Một thập kỷ bảo vệ và phát huy nghi lễ trò chơi kéo co.” Hội thảo có sự tham gia của các đại diện từ Hàn Quốc, Campuchia và Philippines - 3 quốc gia đã cùng được vinh danh di sản văn hóa phi vật thể đối với nghi lễ-trò chơi kéo co với Việt Nam ngày 2/12/2015.

Các sự kiện và hoạt động tôn vinh di sản chung được đại diện các nước đánh giá cao và hy vọng góp phần bảo vệ bộ môn này cho nhiều thế hệ mai sau.

Kéo co Hữu Chấp

 

Nét đẹp ở Hội Kéo co làng Hữu Chấp

BẮC NINH - Hữu Chấp là một làng cổ nằm ở bờ Nam sông Cầu xưa, còn gọi là Kẻ Chắp. Ngày nay, Hữu Chấp là một khu phố thuộc phường Kinh Bắc, tỉnh Bắc Ninh. Hằng năm, sau những ngày làm ăn vất vả, người dân Hữu Chấp lại tổ chức hội làng vào ngày bốn tháng Giêng. Hội Hữu Chấp có trò kéo co nổi tiếng nên còn gọi là Hội Kéo co.