Doanh nghiệp kêu khó

Nghị định số 158/2016/NĐ-CP ngày 29/11/2016 của Chính phủ hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Khoáng sản quy định tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản (KTKS) phải lắp đặt trạm cân tại vị trí đưa khoáng sản nguyên khai ra khỏi khu vực khai thác; lắp đặt camera giám sát tại kho chứa để lưu trữ thông tin, số liệu liên quan. Thế nhưng đến nay, toàn tỉnh mới có 9/71 mỏ lắp đặt trạm cân (gồm 6 mỏ than, 1 mỏ đá vật liệu xây dựng và 2 điểm đất san lấp).

Trạm cân của Công ty cổ phần Xây dựng và Thương mại MD Việt Nam (Lục Nam) hoạt động hiệu quả.

Theo Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT), hầu hết doanh nghiệp (DN) chưa lắp trạm cân theo quy định đều cho rằng quy định này chưa sát thực, chi phí lắp mỗi trạm cân quá lớn, nhiều mỏ thời hạn cấp phép ngắn, quy mô công suất nhỏ. Một số DN hoạt động chưa thường xuyên hoặc chưa hoạt động.

Công ty cổ phần Xây dựng kiến trúc và thương mại Green House được cấp phép khai thác mỏ đất tại huyện Việt Yên từ năm 2019 đến nay chưa lắp trạm cân. Bà Vũ Thị Thêm, đại điện Công ty phân trần: Trữ lượng mỏ đất DN đang khai thác không còn nhiều, thời hạn khai thác gần hết (còn khoảng 3 năm). Giờ mỗi năm chỉ được khai thác 80 nghìn m3, mỏ chủ yếu là đất đá muối rất nặng, nếu phải lắp trạm cân, DN không còn lợi nhuận.

Ông Hoàng Văn Hiện, Giám đốc Công ty TNHH Hoàng Dương (được cấp phép khai thác mỏ đất tại huyện Lục Nam từ năm 2019, thời hạn khai thác là 6,5 năm) cho biết: Mỏ DN khai thác ở xa đường điện hơn 1 km, lại ở cuối tỉnh, đầu ra khó khăn. Trong khi đó, chi phí lắp đặt trạm cân lớn nên DN chưa cân đối được.

Dự buổi đối thoại do Sở TN&MT tổ chức mới đây, một số DN phản ánh bất cập của việc buộc lắp trạm cân đối với những mỏ đất khai thác nằm gần sông. Bởi mỏ đất gần sông không có mặt bằng để lắp trạm cân, đất được đưa thẳng xuống thuyền chuyển đến nơi san lấp (không chuyên chở bằng ô tô), trong khi khối lượng, trữ lượng mỏ đã được xác định rõ khi cấp phép, việc lắp trạm cân đối với những mỏ này không phù hợp.

Sẽ xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm

Quy định lắp đặt trạm cân và camera giám sát nhằm quản lý lượng khoáng sản khai thác, không để thất thoát tài nguyên, hạn chế tình trạng chở quá khổ, quá tải, giúp DN kiểm soát chặt chẽ hơn khối lượng khoáng sản trên từng chuyến xe trước khi rời mỏ.

Công ty cổ phần Xây dựng và Thương mại MD Việt Nam đang khai thác mỏ tại huyện Lục Nam. Tháng 6 vừa qua, DN lắp đặt trạm cân, camera hết khoảng 450 triệu đồng (chưa tính đường truyền dữ liệu về Sở TN&MT). 

Ông Đào Thanh Sơn, Phó Giám đốc Công ty nói: “Trước đây, khi chưa có trạm cân, mỗi lần xe vào ra, DN đều phải bố trí người ghi chuyến, đo khối lượng thì nay không cần nữa. Về phía khách hàng mua đất cũng yên tâm hơn vì khối lượng giao chuẩn xác, không còn thắc mắc chuyện xe đầy, xe vơi”.

Một DN khác là Công ty cổ phần Tập đoàn Xây dựng Trường Thịnh đã lắp đặt trạm cân, camera từ năm 2020 tại mỏ đất ở huyện Việt Yên nhưng mới vận hành thử do DN chưa tập trung khai thác. 

Khi được hỏi, ông Phạm Ngọc Ninh, Giám đốc DN này cũng thừa nhận hiệu quả trạm cân song cũng đưa ra một số bất cập như: Khó khăn trong việc bố trí mặt bằng, thủ tục lắp đặt còn phiền hà, mất nhiều thời gian; việc cân khoáng sản đất và đất pha đá khác nhau, khối lượng đất thời tiết ngày mưa và nắng khác nhau… cần được cơ quan chức năng xem xét, điều chỉnh cho phù hợp.

Để quy định này được thực hiện nghiêm túc, phát huy hiệu quả, Sở TN&MT đã tuyên truyền, đôn đốc, yêu cầu các DN KTKS ở các mỏ phải lắp đặt trạm cân, camera theo quy định. UBND tỉnh đã nhiều lần gia hạn để tạo điều kiện cho các DN (lần gia hạn gần nhất là đến 30/6/2022 các DN phải hoàn thành) nhưng đến nay số lượng DN chấp hành rất ít.

Ông Ngô Trí Dũng, Trưởng Phòng Tài nguyên và Khoáng sản (Sở TN&MT) thông tin: Đối với một số khó khăn DN nêu, lãnh đạo Sở đã báo cáo, kiến nghị UBND tỉnh và Tổng cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam tổng hợp, báo cáo, đề xuất Bộ TN&MT tham mưu Chính phủ xem xét, điều chỉnh cho phù hợp thực tiễn. 

Cụ thể như quy định chi tiết loại khoáng sản, quy mô, trữ lượng mỏ khoáng sản bắt buộc phải lắp đặt trạm cân... Đồng thời quan tâm trang bị phương tiện, thiết bị kết nối với trạm cân, camera, bảo đảm hiệu quả giám sát… Tuy nhiên, quan điểm của đơn vị là không đề nghị tỉnh cho lùi thời hạn lắp đặt thêm nữa.

Trước kiến nghị của DN và đề nghị của Sở TN&MT, ngày 22/9/2022, Chủ tịch UBND tỉnh đã có văn bản yêu cầu cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý nghiêm các mỏ khoáng sản đang khai thác mà chưa lắp đặt trạm cân và camera giám sát tại nơi vận chuyển khoáng sản nguyên khai ra khỏi mỏ. Mỏ đã lắp đặt phải hoàn thành việc kết nối, truyền dẫn thông tin, dữ liệu về Sở TN&MT trước ngày 1/3/2023. 

Các mỏ có thời hạn khai thác dưới 1 năm, không lắp đặt trạm cân nhưng phải lắp camera xong trước ngày 31/12/2022. Những mỏ sử dụng thiết bị bơm hút, xúc trực tiếp khoáng sản lên thuyền vận chuyển thẳng đến nơi tiêu thụ, không thể lắp đặt trạm cân, không có bãi chứa, tập kết phải lắp đặt camera xong trước ngày 15/11/2022. Riêng mỏ đang tạm dừng hoặc chưa khai thác phải hoàn thành lắp đặt và kết nối, truyền dẫn thông tin, dữ liệu trước khi khai thác trên thực địa.

Theo Nghị định 33/2017/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài nguyên nước và khoáng sản, hành vi không lắp đặt trạm cân và hệ thống camera giám sát tại các kho chứa, nơi vận chuyển quặng nguyên khai ra khỏi mỏ để theo dõi, lưu trữ thông tin liên quan (trừ KTKS vật liệu xây dựng thông thường của hộ kinh doanh) sẽ bị phạt tiền mức thấp nhất là 10 triệu đồng, cao nhất 100 triệu đồng.

Bài, ảnh: Thùy Ninh

Xử phạt một doanh nghiệp khai thác đất trái phép gần 600 triệu đồng

(BGĐT) - Chủ tịch UBND huyện Yên Thế vừa ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty cổ phần Đầu tư xây dựng Bắc Trung Nam JSC, xã Thiện Kế, huyện Bình Xuyên (Vĩnh Phúc) về hành vi khai thác khoáng sản (đất) trái phép tại địa bàn.

Khai thác đất san lấp mặt bằng: Vẫn tràn lan sai phạm

(BGĐT) - Những tháng đầu năm nay, hoạt động khai thác đất san lấp mặt bằng (SLMB) trái phép, sai phép diễn ra tại nhiều nơi trên địa bàn tỉnh Bắc Giang và có chiều hướng diễn biến phức tạp. 

Bắc Giang: Xử phạt Công ty TNHH Đầu tư và Thương mại Tân Long Phát khai thác đất trái phép

(BGĐT) - Chủ tịch UBND huyện Lục Nam (Bắc Giang) vừa ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty TNHH Đầu tư và Thương mại Tân Long Phát (TP Bắc Giang) về hành vi khai thác khoáng sản trái phép.

Bắc Giang: Phát hiện 1 vụ khai thác đất trái phép

(BGĐT) - Phòng Cảnh sát môi trường (Công an tỉnh Bắc Giang) vừa phát hiện 1 vụ khai thác khoáng sản (đất) trái phép tại huyện Yên Dũng.

Khai thác đất trái phép tại xã Liên Chung, một cá nhân bị phạt 5 triệu đồng

(BGĐT) - Ngày 18/12, Báo Bắc Giang đăng thông tin “Phát hiện vụ việc khai thác đất san lấp mặt bằng trái phép tại xã Liên Chung” huyện Tân Yên (Bắc Giang).

Phát hiện khai thác đất không có giấy phép ở Yên Dũng

(BGĐT) - Khoảng 23 giờ 30 phút, ngày 16/12, tại thôn Yên Tập Bắc, xã Yên Lư (Yên Dũng-Bắc Giang), Phòng Cảnh sát môi trường chủ trì, phối hợp với Công an huyện Yên Dũng kiểm tra, phát hiện đối tượng khai thác đất không có giấy phép.