Theo Bộ Nội vụ, lần gần đây nhất, ngày 30/6/2024, Chính phủ ban hành Nghị định số 74/2024/NĐ-CP quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động, với mức tăng bình quân 6% so với năm 2022.

Dự thảo Nghị định quy định việc điều chỉnh mức lương tối thiểu tăng 7,2% so với mức hiện hành để áp dụng từ ngày 01/01/2026. (Ảnh minh họa)

Theo đó, từ 01/7/2024, lương tối thiểu tháng được áp dụng theo 4 vùng: Vùng I là 4.960.000 đồng, Vùng II là 4.410.000 đồng, Vùng III là 3.860.000 đồng, Vùng IV là 3.450.000 đồng; mức lương tối thiểu theo giờ tại vùng I là 23.800 đồng/giờ, vùng II là 21.200 đồng/giờ, vùng III là 18.600 đồng/giờ, vùng IV là 16.600 đồng/giờ.

Qua thực tiễn triển khai, mức lương tối thiểu này đã góp phần bảo đảm mức sống tối thiểu và có cải thiện hơn cho người lao động; có sự chia sẻ, hài hòa lợi ích của người lao động và doanh nghiệp, vừa cải thiện đời sống cho người lao động, vừa bảo đảm duy trì, phục hồi và phát triển sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Tuy nhiên đến nay, có một số vấn đề đặt ra cần phải xem xét điều chỉnh mức lương tối thiểu. Trong đó, các yếu tố về kinh tế - xã hội, thị trường lao động, khả năng của doanh nghiệp có sự thay đổi theo hướng tích cực hơn.

Kinh tế vĩ mô tiếp tục ổn định, tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP) cả 6 tháng đầu năm 2025 đạt 7,52%, mục tiêu năm 2025 đạt 8% trở lên; thị trường lao động ổn định và duy trì đà phục hồi; sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp có xu hướng tốt hơn; tiền lương, thu nhập của người lao động tiếp tục ổn định và tăng lên, quý sau cao hơn quý trước.

Giá trị thực tế của mức lương tối thiểu tại Nghị định số 74/2024/NĐ-CP bị suy giảm dần theo thời gian do chỉ số giá tiêu dùng tăng (CPI). Với dự kiến CPI năm 2025 và 2026 mỗi năm tăng 3,7% thì mức lương tối thiểu nêu trên sẽ không còn đảm bảo mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ đến hết năm 2026 (thấp hơn khoảng 6,6%).

Mức lương tối thiểu tại Nghị định số 74/2024/NĐ-CP được xác lập theo vùng và gắn với địa giới hành chính cấp huyện, trong khi đó từ 1/7/2025, sau khi thực hiện sắp xếp lại các đơn vị hành chính trên cả nước, các địa bàn áp dụng lương tối thiểu đã được Chính phủ rà soát, điều chỉnh một bước gắn với đơn vị hành chính cấp xã mới.

Tuy nhiên, do đây là chính sách có tác động rộng đến nhiều đối tượng, gồm cả doanh nghiệp và người lao động, vì vậy, các địa bàn áp dụng lương tối thiểu theo đơn vị hành chính cấp xã cần tiếp tục được rà soát, cập nhật cho phù hợp với tình hình thực tế tại các địa phương sau sắp xếp.

Hơn nữa, ngày 25/7/2025, Hội đồng tiền lương quốc gia đã có báo cáo số 009/BC-HĐTLQG gửi Chính phủ khuyến nghị điều chỉnh mức lương tối thiểu tăng bình quân 7,2%, áp dụng từ 01/01/2026.

Do đó, việc xây dựng Nghị định quy định mức lương tối thiểu để áp dụng cho năm 2026 là rất cần thiết. Nội dung chính của dự thảo Nghị định quy định việc điều chỉnh mức lương tối thiểu tăng 7,2% so với mức hiện hành để áp dụng từ ngày 01/01/2026 (trùng với phương án Hội đồng tiền lương quốc gia thống nhất khuyến nghị Chính phủ).

Theo dự thảo Nghị định, các mức lương tối thiểu tháng theo 4 vùng gồm: vùng I là 5.310.000 đồng/tháng, vùng II là 4.730.000 đồng/tháng, vùng III là 4.140.000 đồng/tháng, vùng IV là 3.700.000 đồng/tháng.

Mức lương tối thiểu nêu trên tăng từ 250.000 đồng - 350.000 đồng (tương ứng tỷ lệ bình quân 7,2%) so với mức lương tối thiểu hiện hành.

Theo Bộ Nội vụ, mức điều chỉnh lương tối thiểu nêu trên cao hơn khoảng 0,6% so với mức sống tối thiểu của người lao động đến hết năm 2026 để cải thiện cho người lao động. Mức điều chỉnh này có sự chia sẻ, hài hòa lợi ích của người lao động và doanh nghiệp, vừa chú ý cải thiện đời sống cho người lao động, vừa chú ý đến việc bảo đảm duy trì và phát triển sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Dự thảo cũng quy định các mức lương tối thiểu giờ theo 4 vùng: vùng I là 25.500 đồng/giờ, vùng II là 22.700 đồng/giờ, vùng III là 20.000 đồng/giờ, vùng IV là 17.800 đồng/giờ.

Về địa bàn áp dụng, dự thảo kế thừa danh mục tại Nghị định số 128/2025/NĐ-CP nhưng có sự điều chỉnh, cập nhật theo đề nghị của các địa phương sau khi sắp xếp đơn vị hành chính.

Cụ thể như: Sửa tên phường Hoàng Văn Thụ (Lạng Sơn) thành phường Kỳ Lừa; điều chỉnh nhiều địa bàn từ vùng II lên vùng I tại Hải Phòng; từ vùng III lên vùng II tại Nghệ An, Quảng Trị, Khánh Hòa; từ vùng IV lên vùng III tại Quảng Trị, Khánh Hòa; điều chỉnh từ vùng I xuống vùng IV đối với một số xã thuộc tỉnh Quảng Ninh; điều chỉnh từ vùng III xuống vùng IV đối với một số xã thuộc tỉnh Quảng Trị.

Việc điều chỉnh vùng của các địa phương nhằm tạo sự cân đối hợp lý về giá nhân công giữa các địa bàn lân cận, do các địa bàn trên có sự phát triển hơn về thị trường lao động, hình thành các khu, cụm công nghiệp, điều kiện cơ sở hạ tầng được cải thiện đáng kể, giáp với các địa bàn khác có mức lương tối thiểu cao hơn.

Thời điểm điều chỉnh mức lương tối thiểu được thực hiện từ ngày 01/01/2026 để bảo đảm thời gian cho doanh nghiệp chuẩn bị phương án, nguồn lực thực hiện.

Theo Bộ Nội vụ, đa số các quốc gia lựa chọn thời điểm điều chỉnh lương tối thiểu trùng với thời điểm bắt đầu năm tài chính để tạo thuận tiện cho việc lập kế hoạch sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Tại Việt Nam, từ năm 2000 đến nay, Chính phủ đã 20 lần điều chỉnh lương tối thiểu nói chung, trong đó 15/18 lần thực hiện điều chỉnh vào ngày 01/01. Những lần điều chỉnh khác thời điểm 01/01 hàng năm đều gắn với những biến động bất thường (mức lương tối thiểu hiện hành được áp dụng từ 01/7/2024, thời điểm điều chỉnh này được đặt trong bối cảnh kinh tế, xã hội sau khi trải qua thời điểm khó khăn nhất của đại dịch COVID-19 và bắt đầu chuyển sang trạng thái phục hồi tốt và có nhiều mặt khởi sắc).

Tăng lương tối thiểu vùng: Niềm hy vọng của người lao động

BẮC NINH - Theo khuyến nghị của Hội đồng Tiền lương quốc gia, việc tăng lương tối thiểu vùng sẽ áp dụng từ ngày 1/1/2026 không chỉ được lấy làm căn cứ trả lương, mà còn là cơ sở để doanh nghiệp đóng bảo hiểm xã hội, bảo đảm mức lương hưu của người lao động sau này. Người lao động luôn mong đợi chính sách này để có thêm thu nhập, ổn định cuộc sống.