Mô hình sản xuất lúa P6 tại xã Hoàng Thanh (Hiệp Hòa).

Nhiều mô hình triển vọng

Năm 2013, Công ty TNHH Dược phẩm Đông Á phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ triển khai mô hình trồng cây ngưu tất (dược liệu) với quy mô 2,6 ha tại xã Yên Lư (Yên Dũng). Mô hình này bước đầu đã đem lại hiệu quả kinh tế cho người dân tham gia. Trước đây, với hơn 2 sào đất bãi, gia đình chị Nguyễn Thị Hoa, thôn Yên Định, xã Yên Lư chỉ trồng một vụ sắn hoặc khoai lang, nhiều năm còn bỏ trống. Năm ngoái, khi được lựa chọn tham gia mô hình, chị đã sử dụng toàn bộ khu đất bãi đó để trồng ngưu tất. 

Chị Hoa nói: “Sau hơn hai tháng chăm sóc theo đúng hướng dẫn, tôi thu hoạch được hơn 7 tạ củ tươi, bán với giá từ 13-15 nghìn đồng/kg, trừ chi phí thu 4 triệu đồng/sào, cao hơn so với nhiều cây trồng khác”. Giống cây này dễ canh tác, phù hợp trên đất bãi ven sông, năng suất đạt hơn 3 tạ/sào, nhiều hộ khác trong thôn cũng có thu nhập khá từ loại cây trồng mới này.

Mô hình trồng cà chua giống Savior do Trường Đại học Nông lâm Bắc Giang phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ triển khai cũng được xem là bước đột phá về tiết kiệm chi phí, bảo vệ môi trường trong sản xuất nhờ sử dụng phân bón lá chứa nguyên tố vi lượng. Đặc tính của nguyên tố vi lượng là giúp cây sinh trưởng, phát triển tốt, quả đẹp chín đều, chống chịu được sâu bệnh và khô hạn, không gây hại cho người sử dụng. 

Thạc sĩ, Giảng viên chính Nguyễn Thị Mỹ Yến - Chủ nhiệm đề tài cho biết: “Cây cà chua có khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng qua lá rất tốt, nhưng người dân thường bón phân qua bộ rễ, phần lớn trong đó sẽ bị thất thoát và làm đất bạc màu. Việc trồng cà chua Savior bằng cách sử dụng phân bón lá vi lượng có thể tiết kiệm được hơn 1 tấn đạm, lân, kali/ha/vụ; đây cũng là giống cây chịu nóng tốt, phù với việc canh tác quanh năm”.

Ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm luôn được ngành nông nghiệp quan tâm. Chúng tôi thường xuyên phối hợp với các ngành, đơn vị xây dựng những mô hình điểm; dành kinh phí sự nghiệp đầu tư 45-60 triệu đồng/mô hình”. Ông Vũ Đình Phượng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT.

Tại xã Hoàng Thanh (Hiệp Hòa), giống lúa P6 do Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm (Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam) triển khai đã khẳng định nhiều điểm ưu việt. Chị Nguyễn Thị Quỳnh, thôn Đồng Giang cho hay: “Vụ mùa vừa qua, tôi cấy hơn 1 sào lúa giống P6 thấy không bị đổ khi có bão, hầu như không bị sâu bệnh. Lúa được gặt sớm hơn giống khác nên thuận lợi cho trồng cây vụ đông. Năm tới, tôi sẽ chuyển toàn bộ diện tích sang cấy giống lúa này”. 

Theo đánh giá, giống lúa P6 có đặc điểm nổi bật như thân cứng, lá dày, chống chịu tốt với sâu bệnh (nhất là với bệnh bạc lá, đạo ôn…), gạo ngon, ít đổ và chịu rét tốt. So với giống Khang dân 18 thì giống lúa này có năng suất cao hơn từ 2-3 tạ/ha, thời gian sinh trưởng ngắn hơn từ 15-20 ngày.

Cần tiếp tục nhân rộng

Theo Sở Khoa học và Công nghệ, từ năm 2013 đến nay toàn tỉnh đã triển khai được 100 mô hình ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp. Nhiều mô hình đã phát huy được hiệu quả như: Lợn siêu nạc (Hiệp Hòa), lợn nái sinh sản (Tân Yên), đệm lót sinh học (Tân Yên, Yên Thế, Việt Yên), chế phẩm Fito-Biomix RR (Tân Yên, Yên Dũng…) và nhiều giống cây trồng khác cũng phát huy hiệu quả cao. Mặc dù nhiều mô hình đã đạt được kết quả khả quan song việc nhân rộng còn gặp khó khăn. Nguyên nhân do nhiều hộ nông dân không chú trọng đầu tư làm ruộng và chăn nuôi; diện tích, quy mô sản xuất manh mún; trong khi đó thực hành quy trình sản xuất mới đòi hỏi nghiêm túc, ngặt nghèo hơn. Vì thế, nhiều người có tâm lý không cần hoặc ngại đổi mới trong canh tác và ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. 

Ví như, nhiều giống lúa đã được khảo nghiệm có hiệu quả song hiện nay bà con vẫn sử dụng giống Khang dân 18 đang bị thoái hóa, nhiều sâu bệnh. Bà Đỗ Thị Ly, thôn Hoàng Mai, xã Hoàng Ninh (Việt Yên) cho biết: “Năm ngoái, khi mô hình thí điểm nuôi gà trên đệm lót sinh học kết thúc, mặc dù nhận thấy hiệu quả từ phương pháp này nhưng quy trình, kỹ thuật chăm sóc phức tạp, mỗi lứa chỉ nuôi vài chục con nên gia đình tôi không tiếp tục thực hiện theo cách này nữa”.

Ông Đỗ Trọng Nghĩa, Phó Giám đốc Trung tâm Ứng dụng tiến bộ Khoa học và Công nghệ (Sở Khoa học và Công nghệ) cho rằng, để tăng hiệu quả và nhân rộng mô hình sản xuất ứng dụng khoa học kỹ thuật, khắc phục tình trạng “hết kinh phí là hết mô hình” cần tiếp tục có sự đầu tư hệ thống hạ tầng kỹ thuật, mặt bằng phù hợp; kiên trì hướng dẫn người dân nắm bắt quy trình sản xuất an toàn. Tăng cường ứng dụng khoa học và công nghệ, có liên kết tiêu thụ sản phẩm.

Hoàng Phương