Nông dân thôn Tân Cương, xã Thắng Cương gieo sạ lúa xuân.

Chúng tôi về xã Thắng Cương, địa bàn duy nhất của huyện áp dụng gieo vãi cho 100% diện tích lúa (hơn 200 ha). Dễ dàng nhận thấy, không khí lao động vào ngày mùa khá sôi động nhưng không còn cảnh bà con “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”. Thay vào đó, người dân chân xỏ ủng đi trên cánh đồng thẳng cánh cò bay, tay đều đặn vãi thóc giống đã nảy mầm theo từng luống ngay hàng, thẳng lối. 

Bà Trần Thị Nhung, thôn Tân Cương nói: “Vụ này, gia đình tôi có một mẫu lúa. Nếu như gieo mạ rồi cấy thì mất nửa tháng mới xong nhưng nay gieo sạ một người làm trong ba ngày đã hoàn tất”. Theo bà Nhung, ngày trước mỗi dịp vào vụ cấy, thuê nhân công gặp khó, giá cao, tính ra lời lãi từ lúa chẳng đáng là bao. Mỗi lần lội ruộng là bị màu “ăn” vàng khè cả chân tay, cuối ngày mệt phờ, lưng, gối đau nhừ. Giờ đây, làm ruộng chân chẳng dính bùn, nhà nông bớt nhọc do không phải cúi nhiều. Tương tự, xã Lãng Sơn cũng có hơn 300 ha gieo sạ, chiếm 80% tổng diện tích lúa. Theo người dân nơi đây, sạ tay mang lại nhiều lợi ích như: Giảm lượng giống, giảm ngày công, bảo đảm khung thời vụ. Để sạ lúa đạt kết quả cao, bà con làm đất kỹ, các thôn trong xã xây dựng kế hoạch sản xuất, thông báo lịch sạ ở từng cánh đồng để các hộ chủ động lấy nước, cùng ngâm ủ và xuống giống. 

Theo Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện, vụ xuân này, toàn huyện áp dụng sạ cho hơn 5,6/7 nghìn ha lúa, tập trung tại xã Lãng Sơn, Nham Sơn, Trí Yên, Thắng Cương. Nhờ vậy, trong khi khung thời vụ kéo dài cả tháng nhưng ở nơi bà con gieo sạ thì trong vòng một tuần đã hoàn tất. Kinh nghiệm cho thấy, những năm qua, các xã của huyện Yên Dũng đã tập trung cao cho công tác chuyển giao quy trình kỹ thuật, quy hoạch vùng. 

Đơn cử, xã Thắng Cương những năm đầu khi áp dụng hình thức mới trong sản xuất lúa gặp không ít khó khăn. Bởi lẽ, một số nông dân lo ngại năng suất thấp hơn. Thêm vào đó, nước tưới không chủ động, có chân ruộng ở xa nguồn nước nên thường xảy ra hạn hán. Trước thực trạng này, ba năm qua, từ nguồn kinh phí được phân bổ và đóng góp của người dân, xã đầu tư xây dựng hai trạm bơm cục bộ với 5 tổ máy lấy nước trực tiếp từ sông Cầu, bảo đảm cung cấp đủ nước theo từng giai đoạn sinh trưởng của lúa. Song song tuyên truyền trên hệ thống loa truyền thanh, xã xây dựng các mô hình điểm, tổ chức hội thảo đầu bờ để người dân mắt thấy, tai nghe, mạnh dạn nhân rộng. Từ vài sào ban đầu, đến nay toàn bộ diện tích lúa của xã được gieo vãi.

Đi đôi với biện pháp trên, huyện thực hiện quyết liệt, đồng bộ các giải pháp về dồn điền đổi thửa. Đến nay, toàn huyện dồn đổi hơn 4 nghìn ha đất canh tác tại 13 xã, số thửa bình quân trên hộ giảm đáng kể, từ 8-9 thửa/hộ xuống còn từ 1-3 thửa/hộ. Diện tích bình quân mỗi thửa sau dồn điền đổi thửa đều đạt trên 700 m2, đã khắc phục dần sự manh mún về ruộng đất, hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung. 

Thông qua dồn đổi, đồng ruộng được chỉnh trang, cải tạo, làm mới gần 500 km đường giao thông nội đồng; hơn 300 km mương với tổng kinh phí khoảng 28 tỷ đồng. Ông Nguyễn Xuân Tiến, Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện cho biết: “Gieo sạ quan trọng nhất là khâu cấp nước. Vì thế nên thời gian tới, huyện tiếp tục cứng hóa kênh mương, nâng cấp các trạm bơm, tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất; hỗ trợ một phần kinh phí mua thuốc diệt chuột sinh học cho nông dân để nhân rộng diện tích lúa gieo sạ”.

Trịnh Lan