Người lao động thi công một công trình xây dựng ở phường Xương Giang (TP Bắc Giang) không bảo đảm các yêu cầu về ATLĐ.

Liên tiếp xảy ra tai nạn

Ngày 5-11, anh Trần Văn Công (SN 1972), trú tại thôn Ri, xã Vô Tranh (Lục Nam) bị ngã từ tầng 4 xuống đất khi với tay buộc ròng rọc kéo gạch tại công trình nhà ở của gia đình ông Nguyễn Quang Hoan, tổ 6, phường Thọ Xương (TP Bắc Giang). Dù đã được cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh nhưng do vết thương quá nặng (dập phổi, dập lá lách), anh Công tử vong vào khoảng 18 giờ cùng ngày. 

Trước đó, ngày 25-9, chị Hoàng Thị Toan (SN 1991), trú tại thôn Cách, xã Mỹ Hà (Lạng Giang) tử vong do ngã từ giàn giáo tầng 2 khi làm việc tại công trình xây dựng nhà dân ở thôn Nội Ninh, xã Ninh Sơn (Việt Yên). Chỉ 4 ngày sau, tại một công trình ở tổ Vĩnh Ninh 3, phường Hoàng Văn Thụ (TP Bắc Giang), chị Nguyễn Thị Mơ (SN 1982), trú tại thôn Bến, xã Liên Chung (Tân Yên) cũng mất đi tính mạng khi bị giá của máy tời vật liệu xây dựng đứt cáp rơi vào đầu. 

Theo thống kê của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐTB&XH), từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh xảy ra 43 vụ tai nạn lao động khiến 2 người tử vong, làm bị thương nặng 2 người, số còn lại bị thương nhẹ. Trong số này, có 8 vụ xảy ra trong lĩnh vực cơ khí, xây dựng. Điều đáng nói là 2 trong số 3 vụ tai nạn nghiêm trọng nêu trên lại không nằm trong báo cáo của ngành chức năng do nạn nhân không có hợp đồng lao động. Khi đó, việc giải quyết chế độ cho những lao động tự do, làm việc thời vụ như anh Công, chị Toan không may gặp nạn sẽ chỉ dừng lại ở thỏa thuận giữa gia đình nạn nhân và cai thầu.

Dạo quanh khu vực có nhiều công trình dân sinh đang thi công trên địa bàn TP Bắc Giang, các huyện: Lạng Giang, Yên Dũng…, có thể dễ dàng bắt gặp hình ảnh thợ xây, phu hồ không đội mũ, đi giày bảo hộ hay thắt dây an toàn khi lao động trên cao. Đã vậy, họ còn “làm xiếc” khi vô tư ngồi, đi lại ngay mép trần, nơi mà chỉ một giây bất cẩn cũng có thể dẫn tới tai nạn. 

Tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm

Theo Luật An toàn vệ sinh lao động, Nghị định 39/2016/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật này (hiệu lực từ 1-7-2016), chức năng quản lý nhà nước, thực hiện kiểm tra, giám sát ATLĐ với tổ chức, cá nhân thuê mướn người và NLĐ không có hợp đồng thuộc ngành lao động và các cấp chính quyền địa phương. Tuy vậy, trên thực tế, lĩnh vực này vẫn đang bị bỏ ngỏ. Công tác kiểm tra, giám sát mới chỉ dừng ở một số rất ít đơn vị, doanh nghiệp.Từ đầu năm đến nay, Thanh tra Sở LĐTB&XH ra quyết định xử phạt 10 đơn vị, doanh nghiệp vi phạm các điều kiện bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động với số tiền 94 triệu đồng. Các lỗi chủ yếu là: Không tổ chức huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động, không khai báo và kiểm định máy móc, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về ATLĐ, không thực hiện quan trắc môi trường lao động.

Anh N.Đ.M, một cai thầu xây dựng trên địa bàn xã Tân Dĩnh (Lạng Giang) cho biết: “Tôi làm nghề này đã gần 20 năm nay và hiện có từ 30 đến 40 lao động, có thể thi công cùng lúc 4 công trình dân sinh. Cách đây ba năm có một lần cơ quan chức năng đến kiểm tra về cấp phép xây dựng. Còn ATLĐ thì chưa có đơn vị, đại diện chính quyền địa phương nào đến giám sát, nhắc nhở”. Bên cạnh đó, tai nạn lao động xảy ra có nguyên nhân đến từ ý thức chủ quan của NLĐ. “Chúng tôi làm công việc này đã hàng chục năm nay nên quen rồi, làm sao mà sơ sẩy được. Với lại, đồ bảo hộ gây khó chịu, vướng víu chân tay nên ngại dùng”, chị Hà Thị Thùy (SN 1978), một lao động tự do nói. 

Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Văn Tư, Phó Chủ tịch UBND phường Thọ Xương (TP Bắc Giang) cho biết, trước khi TP cấp phép xây dựng thì phường cử cán bộ địa chính - xây dựng phối hợp với Phòng Quản lý đô thị kiểm tra hiện trạng công trình; yêu cầu gia đình ký cam kết bảo đảm trật tự, an toàn vệ sinh môi trường với phường, trong đó có phần nhỏ nội dung về ATLĐ. Thực tế, việc thực hiện chức năng quản lý về lĩnh vực này đang được phường giao cho Đội trật tự đô thị và họ chỉ nhắc nhở khi lồng ghép kiểm tra về trật tự xây dựng. Do lực lượng mỏng, chuyên môn hạn chế nên phường chưa tổ chức được buổi kiểm tra chuyên đề nào và cũng chưa có trường hợp nào bị xử phạt. 

Nguyên nhân thiếu nhân lực, ít cán bộ chuyên môn làm công tác kiểm tra ATLĐ, khó khăn trong thành lập đoàn kiểm tra cũng được ông Nguyễn Xuân Sơn, Phó Trưởng phòng Việc làm - An toàn lao động (Sở LĐ-TB&XH) đưa ra để lý giải cho việc khó quản lý, thanh tra, xử phạt các nhóm cai thầu xây dựng. Phải khẳng định rằng, nếu cả hai đối tượng trực tiếp tham gia thi công công trình này nếu được kiểm tra, nhắc nhở thường xuyên về trang bị, sử dụng đầy đủ đồ bảo hộ, bảo đảm quy trình vận hành thiết bị… thì chắc chắn sẽ hạn chế được rủi ro. Thế nhưng tình trạng mất an toàn lao động tại các công trình xây dựng dân sinh đang diễn ra tràn lan. 

Để hạn chế tối đa những tai nạn đau lòng như trong thời gian qua, trước hết, bản thân mỗi NLĐ, người sử dụng lao động phải tự ý thức và chấp hành nghiêm các quy định về bảo đảm an toàn trong thi công. Đẩy mạnh việc trang bị kiến thức ATLĐ cho doanh nghiệp, cai thầu tư nhân và NLĐ. Tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm trên cơ sở phối hợp giữa các đơn vị liên quan, không thể vì lý do thiếu nhân lực mà để khoảng trống lớn về an toàn lao động tại các công trình xây dựng, đặc biệt là công trình xây dựng dân sinh.

Tường Vi